Bóng ngựa trắng bên dòng sông Lam

Sông Lam cứ lững lờ trôi, ngàn năm rồi nước chưa từng ngoái lại. Người đứng bên bờ nhìn nước, thường dễ chạnh lòng nghĩ đến sự mong manh của kiếp phù du. Trong cõi nhân sinh hữu hạn này, con người ta lạ lắm, hễ lập được chút công danh lại muốn khắc tên mình vào bia đá, khát khao một ước vọng lưu danh thiên cổ.

Vị quê nơi tầng sâu ký ức

Có bao giờ bạn, một người con Xứ Nghệ, ngồi giữa một bữa tiệc nơi đô thành xa lạ, hay ngay giữa thành Vinh, bỗng thấy cái miệng nhàn nhạt vì thiếu một vị mặn? Cái mặn ấy không nằm trên đầu đôi đũa, mà hun hút dưới tầng sâu ký ức. Cái mặn của nhút Thanh Chương, của tương Nam Đàn.

Tiếng sóng tỉnh thức Cửa Hiền

Nếu có dịp đi ngang qua vùng đất Diễn Châu Nghệ An, men theo Quốc lộ 1A, bạn sẽ thấy núi Mộ Dạ hiện ra tĩnh lặng như một con công khổng lồ đang xòe cánh hướng về phía biển. Núp mình dưới những tán thông già xô bóng xuống dòng sông Bùng, ngôi đền Cuông cổ kính đứng đó qua bao thăng trầm của lịch sử.

KHÔI PHỤC VÀ TỔ CHỨC LỄ HỘI CẦU MƯA “XỎ NẶM PHẠ” CỦA ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THÁI Ở NGHỆ AN

Lễ hội truyền thống không chỉ là sự kết tinh của lịch sử, văn hóa mà còn là sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại. Lễ hội Cầu mưa (hay phong tục Cầu mưa) của đồng bào Thái ở 1 số địa phương vùng Tây Bắc Nghệ An - là một nét đẹp văn hóa tâm linh vô cùng độc đáo. Trong tiếng Thái, tục lệ này được gọi là Xỏ Nặm Phạ (nghĩa là "xin nước trời"), thường diễn ra vào những năm thời tiết hạn hán kéo dài.

Hạt sương tinh khôi trên đỉnh Truông Bồn

Hãy nghĩ về buổi sáng ngày ba mươi mốt tháng mười năm ấy. Chỉ còn vài giờ nữa thôi, bầu trời miền Bắc sẽ ngừng tiếng bom rơi. Bình minh của hòa bình đã cận kề, tựa như người viễn khách đã đi đến chặng cuối của con đường, chuẩn bị gõ cửa ngôi nhà thân yêu.

Nghe lá thở trên ngàn - Tản mạn về bài thuốc người Dao Kỳ Sơn

Nếu có dịp ngược ngàn lên Kỳ Sơn vào những ngày sương muối cắt da, bạn sẽ hiểu vì sao người Dao nơi đây lại gắn đời mình vào vạt áo chàm mộc mạc và những gùi lá thuốc thơm ngái. Ở vùng biên thùy xa xôi tách biệt này, thuốc Nam không đơn thuần là một phương thuật dân gian tìm thấy trong lúc ngơi tay rẫy. Nó là một hệ tri thức sinh tồn, một thứ “văn hóa giữ mạng” được chắt lọc qua hàng trăm năm đối thoại sinh tử với đại ngàn.

Về Thanh Chương, chiêm ngưỡng ngôi phủ 500 năm

Người xưa dựng Phủ Đàng Cao giữa một cánh đồng làng. Để rồi qua bao mùa lúa lên xanh rồi lại đến mùa gặt trơ cuống rạ, ngôi phủ vẫn đứng đó, trầm mặc mà gần gũi, như một nhà hiền triết ngồi ngắm đàn con cháu đi qua những mùa màng đổi thay.

Chiếc gương soi tâm hồn xứ Nghệ

Học giả người Pháp Hippolyte Le Breton trong tác phẩm “An Tĩnh cổ lục” khi đến tham quan, tìm hiểu về đình đã thốt lên: “Tôi chưa hề thấy một ngôi đình nào đẹp như đình này, đặc sắc nhất trong các đền đài mang tính chất tôn giáo của người An Nam”.

XỨ NGHỆ - MIỀN DI SẢN

Có những miền đất mà mỗi khi nhắc đến, trong lòng người lại dào lên những rung cảm thật đặc biệt. Xứ Nghệ là một miền đất như thế.

Thổ cẩm của Người Thái - Những bài thơ viết chậm

Có những âm thanh không làm xao động không gian, mà trái lại, làm sâu thẳm thêm cái tĩnh lặng của núi rừng. Ấy là tiếng lách cách của khung cửi vang lên từ những nếp nhà sàn người Thái ở miền Tây xứ Nghệ. Đi qua những bản làng ở Quỳ Châu, Con Cuông hay Kỳ Sơn, tiếng lách cách ấy đều đặn, thong dong như nhịp đập của một trái tim không biết vội vàng, một thứ nhịp điệu cổ tích đã có từ ngàn năm trước và sẽ còn vang đến ngàn năm sau.

THÁNG 5 RỒI, VỀ KẺ SEN THÔI

Về với Kim Liên, với những người nặng lòng và trân trọng lịch sử là để neo mình vào một cái hằng số văn hóa của dân tộc, để giải mã xem cái mảnh đất cằn cỗi này đã ủ mầm vĩ nhân theo một phương cách diệu kỳ nào.

Những nét chữ mỉm cười

Tôi ngồi thật yên bên hiên một nếp nhà sàn vương khói ở miền Tây xứ Nghệ, nhìn sương mù lững thững trôi qua những tán săng lẻ, lắng nghe tiếng róc rách của một con suối nhỏ. Giữa cái thinh lặng thong dong ấy của đất trời, một ông cụ người Thái râu tóc bạc phơ, đang mài mực, cúi đầu nắn nót từng nét vẽ lên mặt giấy dó ố vàng.

Nụ cười trên vòm thành cổ

Dư âm Xô viết Nghệ Tĩnh

Giữa một chiều rớt nắng, tôi thả bộ quanh rặng xà cừ già nua nơi Hào Thành. Ở đó, ngay trên doi đất từng là Nhà lao Vinh, tọa lạc Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh. Bước qua vòm cổng vào bảo tàng, tôi nghe thấy một sự im lặng. Một sự im lặng đặc quánh, thăm thẳm và nặng trĩu. Trong triết lý phương Đông, sự im lặng chưa bao giờ là hư vô câm nín. Sự im lặng đôi khi chứa đựng cả một đại dương giông bão.