Quyết tâm lập lại kỷ cương, mở rộng không gian phát triển mới
Hành lang an toàn giao thông không chỉ là không gian kỹ thuật dành cho đường bộ, đường sắt, mà còn là “chỉ giới an toàn” bảo vệ tính mạng con người, bảo đảm trật tự đô thị, nông thôn và xây dựng không gian phát triển bền vững. Tuy nhiên, thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy, tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng lề đường, tái vi phạm sau giải tỏa vẫn diễn ra dai dẳng, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết cấu hạ tầng, trật tự an toàn và là một trong những nguyên nhân trực tiếp gây ra tai nạn giao thông. Bên cạnh đó, không gian, cảnh quan đô thị và nông thôn bị mất mỹ quan, ảnh hưởng đến các mục tiêu xây dựng đô thị, nông thôn văn minh, hiện đại.
Trước thực tiễn đó, yêu cầu đặt ra phải có cách tiếp cận mới, căn cơ và bền vững hơn. Ngày 12/12/2025, HĐND tỉnh Nghệ An đã ban hành Nghị quyết số 40/NQ-HĐND quy định một số biện pháp tăng cường giải tỏa vi phạm, chống tái lấn chiếm hành lang an toàn giao thông giai đoạn 2026 - 2030. Điểm cốt lõi của Nghị quyết 40/NQ-HĐND là không dừng lại ở yêu cầu giải tỏa vi phạm, mà đặt trọng tâm vào hai nhiệm vụ then chốt: chống tái lấn chiếm và xây dựng cơ chế quản lý bền vững. Đây chính là lời giải cho “bài toán nan giải” tồn tại nhiều năm qua: giải tỏa xong rồi lại tái lấn chiếm, xử phạt rồi vẫn vi phạm. Nghị quyết xác định rõ vai trò của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là trách nhiệm vào cuộc quyết liệt của cấp uỷ, chính quyền các địa phương cơ sở; đồng thời nhấn mạnh các biện pháp đồng bộ từ tuyên truyền, ký cam kết, tổ chức lại giao thông, đến khen thưởng và xử lý trách nhiệm. Cách tiếp cận này đảm bảo sự tổng thể về các giải pháp, biện pháp; vừa giải quyết những tồn tại mang tính tình thế, vừa là hoạt động quản lý thường xuyên, từ mệnh lệnh hành chính sang quản trị xã hội dựa trên pháp luật và sự đồng thuận của người dân.
Hiện nay, công tác giải tỏa vi phạm, chống tái lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đang được các ngành, địa phương trong tỉnh triển khai quyết liệt, đồng bộ hơn. Tại phường Vinh Phú, ông Hoàng Năng Hiệp - Phó Chủ tịch UBND phường cho biết, phường đã thành lập Ban An toàn giao thông và Ban Chỉ đạo giải tỏa hành lang an toàn giao thông, đồng thời ban hành đầy đủ các kế hoạch, văn bản chỉ đạo từ tuyên truyền đến kiểm tra, xử lý vi phạm. Trên cơ sở đó, phường xác định rõ các điểm, vị trí trọng tâm, bố trí lực lượng với tần suất dày hơn, thời gian linh hoạt hơn, không chỉ trong giờ hành chính mà cả trước giờ làm việc buổi sáng và cuối buổi chiều. Cách làm này nhằm ngăn chặn kịp thời tình trạng tái lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh, buôn bán, dừng - đỗ xe trái phép, nhất là tại khu vực cổng các bệnh viện, trường học, nơi thường xuyên tiềm ẩn nguy cơ mất trật tự, an toàn giao thông.
Đáng chú ý, phường Vinh Phú đã triển khai các giải pháp chống tái vi phạm, như đẩy mạnh tuyên truyền gắn ký cam kết với các hộ dân kinh doanh trên một số tuyến đường thường xảy ra vi phạm như Trương Vân Lĩnh, Phạm Đình Toái, Nguyễn Sỹ Sách, Nguyễn Trãi, Mai Hắc Đế, Hải Thượng Lãn Ông… Tăng cường xử lý, công khai các trường hợp vi phạm trên hệ thống loa truyền thanh các khối (từ khi bộ máy phường mới đi vào vận hành đến nay, đã có 34 trường hợp bị xử phạt với tổng số tiền hơn 110 triệu đồng); bàn giao trách nhiệm quản lý sau giải tỏa cho từng khối để phát hiện, báo cáo kịp thời cho phường vào cuộc xử lý, tạo sự răn đe. Song song đó, phường phối hợp với các sở, ngành rà soát, tổ chức lại giao thông, sơn vạch kẻ đường, điều chỉnh biển báo, cắm biển cấm dừng, cấm đỗ giờ cao điểm tại các tuyến phố trọng yếu.
Để đảm bảo tính đồng bộ trong triển khai thực hiện công tác giải toả vi phạm, chống tái lấn chiếm hành lang an toàn giao thông, đặc biệt là tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, HĐND phường Vinh Phú cũng đã tổ chức hoạt động giám sát chuyên đề nội dung này.
Còn ở xã Quế Phong, một trong những mũi kinh tế trọng tâm trong nhiệm kỳ 2025 – 2030 là đẩy mạnh phát triển dịch vụ - thương mại và du lịch. Bởi vậy, ngay sau khi bộ máy xã mới đi vào hoạt động, địa phương đã chủ động, thành lập 2 đoàn liên ngành ra quân giải tỏa, xử lý các hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng lề đường để kinh doanh, buôn bán; xử lý các hành vi dựng lều, bạt, biển quảng cáo trên vỉa hè, nhất là khu vực trung tâm xã, tuyến Quốc lộ 16, tỉnh lộ 544B… Kết quả, địa phương đã giải tỏa hơn 75 m² mái che, xử lý 6 điểm sửa xe, 2 điểm rửa xe, tháo dỡ 28 biển quảng cáo vi phạm.
Đồng chí Lưu Văn Hùng - Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã Quế Phong cho rằng: Địa phương xác định công tác giải tỏa hành lang an toàn giao thông là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và liên tục, gắn với trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Hiện nay, địa phương cũng đã xây dựng kế hoạch giải tỏa trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, gắn giải tỏa với bố trí hợp lý các điểm bán hoa, cây cảnh, hàng rong, trông giữ xe, vừa đảm bảo trật tự, vừa tạo sinh kế chính đáng cho người dân. Đặc biệt, để tránh tình trạng tái lấn chiếm sau giải toả, gắn với tăng cường tuyên truyền, địa phương tổ chức ký cam kết đến tận hộ dân không vi phạm hành lang an toàn giao thông.
Cùng với ra quân giải toả vi phạm hành lang an toàn giao thông, nhiều địa phương trong tỉnh cũng đã chủ động phối hợp với Sở Xây dựng để rà soát, nghiên cứu, tổ chức lại giao thông các khu vực, vị trí trọng điểm thường xuyên xảy ra ùn tắc hoặc có nguy cơ mất an toàn giao thông, gồm lắp đặt, điều chỉnh lại các biển báo, sơn vạch, kẻ đường, phát quang cây cối che khuất tầm nhìn…. Đặc biệt là các phường thuộc thành phố Vinh trước đây cũng đã tiến hành cắm thêm các biển chấm dừng – đỗ tại một số địa điểm và giờ cao điểm gắn với tuyên truyền công khai trên các nền tảng số, nhằm giải quyết tình trạng dừng - đỗ xe trên lòng, lề đường, gây ách tắc giao thông lâu nay.
UBND tỉnh cũng đã ban hành Thông báo số 1132/TB-UBND ngày 22/12/2025 về triển khai phương án chỉnh trang đô thị và công tác bảo đảm an toàn giao thông trước, trong và sau Tết Nguyên đán 2026, với từng nhóm nhiệm vụ được giao cụ thể cho các sở, ngành, địa phương với yêu cầu “rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm”, lan tỏa kỷ cương giao thông đến từng địa bàn, người dân.
Những “nút thắt” cần tháo gỡ để tính bền vững
Thực tiễn, công tác giải tỏa hành lang an toàn giao thông ở cả khu vực đô thị và nông thôn, miền núi vẫn đặt ra nhiều khó khăn mà nguyên nhân có cả chủ quan và khách quan. Bên cạnh thiếu quyết liệt trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện của một số cấp uỷ, chính quyền thì thói quen buôn bán, sinh hoạt, tâm lý “thuận tiện cho người mua, người bán” của người dân tạo ra những cản trở lớn. Mặt khác, nhiều công trình kiên cố tồn tại do lịch sử để lại nhưng chưa được bồi thường, giải tỏa; nguồn lực đầu tư hạ tầng còn hạn chế… là những rào cản không nhỏ.
Để đảm bảo chủ trương, nghị quyết của HĐND tỉnh về các biện pháp tăng cường giải tỏa vi phạm, chống tái lấn chiếm hành lang an toàn giao thông triển khai mang tính bền vững, một số địa phương cho rằng: Cùng với đẩy mạnh tuyên truyền, gắn với xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm để tạo ra sự thay đổi lớn về thói quen trong Nhân dân; thì cần xây dựng các khu vực kinh doanh phù hợp, kẻ vạch cho phép buôn bán có kiểm soát, thu phí hợp lý để hạn chế tái lấn chiếm. Tuy nhiên, các mô hình này vẫn chưa được triển khai đồng bộ, đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ hơn của cấp tỉnh trong nghiên cứu cơ chế, bố trí ngân sách và hướng dẫn thực hiện.
Cùng với đó là tập trung thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để giải toả các công trình, vật kiến trúc ảnh hưởng trực tiếp về an toàn giao thông; thực hiện chỉnh lý hồ sơ địa chính, xử lý dứt điểm các trường hợp giao đất trái thẩm quyền do lịch sử để lại, cấp đất nằm trong hành lang an toàn giao thông… Đặc biệt là quan tâm không để “khoảng trống quản lý” sau giải tỏa để khắc phục tình trạng “bắt cóc, bỏ đĩa” và tạo chuyển biến thực chất.
Nghị quyết số 40/NQ-HĐND của HĐND tỉnh ban hành đã tạo hành lang pháp lý quan trọng để các ngành, địa phương triển khai quyết liệt, lấy phát triển bền vững, an toàn, trật tự và lợi ích lâu dài của cộng đồng làm trung tâm. Khi hành lang an toàn giao thông được trả lại đúng nghĩa, đô thị sẽ văn minh hơn, nông thôn sẽ an toàn hơn, và niềm tin của người dân vào kỷ cương pháp luật sẽ được củng cố.
.jpg)
