Tăng năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn
Trên tinh thần gần dân, phục vụ nhân dân tốt hơn, thời gian qua, cơ quan dân cử nhiều địa phương trong tỉnh đã có những cách làm hay, vào cuộc quyết liệt trong giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra.
Tại xã Anh Sơn, nhằm tập trung giải quyết những kiến nghị cử tri phản ánh nhiều lần hoặc có tính cấp thiết, Thường trực HĐND xã duy trì việc lựa chọn nội dung trọng tâm để khảo sát thực địa hằng tháng. Trên cơ sở kết quả khảo sát, Thường trực HĐND xã làm việc với các phòng, ban chuyên môn và UBND xã, ban hành văn bản kiến nghị giải quyết, xác định thời hạn thực hiện, đồng thời theo dõi, đôn đốc tiến độ, bảo đảm các kiến nghị được xử lý kịp thời.
Hiệu quả của cách làm này thể hiện rõ qua câu chuyện ở thôn Đức Sơn 3. Theo ông Lưu Xuân Trường - Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn, từ giữa năm 2025, tuyến kênh tưới Kênh 3/2 qua địa bàn bị sạt lở, xuống cấp, khiến nước chảy tràn ra đường, làm hư hỏng hạ tầng giao thông và đi lại của người dân. Dù đã kiến nghị nhiều lần, song đến tháng 5/2026, sau khi HĐND xã tiến hành khảo sát, ghi nhận thực tế, Công ty Thủy lợi Tây Nam mới vào cuộc sửa chữa đoạn mương bị hư hỏng và UBND xã bố trí gần 500 triệu đồng nâng cấp tuyến đường này.
Không chỉ tại Đức Sơn 3, qua chương trình khảo sát và kiến nghị của HĐND xã, UBND xã Anh Sơn đã bố trí gần 1 tỷ đồng để nâng cấp, xây dựng kênh tưới vùng ruộng Lính, thôn Đức Sơn 1 và tuyến đường từ Quốc lộ 7A đi thôn Phúc Sơn 5. Hay qua khảo sát liên quan ý kiến cử tri về nghĩa trang, UBND xã vào cuộc kiểm tra, rà soát thực địa, đưa 4 nghĩa trang vào quy hoạch mở rộng trong quy hoạch chung của xã. Trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ rừng, các cơ quan chức năng phối hợp kiểm tra, chấn chỉnh tình trạng tự ý chặt phá, lấn chiếm đất rừng tại các khu vực Đập 32, Động Đá, Eo Ông Rầm, Khe Chuối, Khe Trồi; đồng thời xử lý hành chính 7 vụ vi phạm, với tổng số tiền 86 triệu đồng.
Đáng chú ý, qua giám sát tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã vào tháng 9/2026, UBND xã Anh Sơn đã tập trung giải quyết toàn bộ 11 hồ sơ quá hạn và 147/192 hồ sơ ở trạng thái chờ bổ sung, rút, trả lại hoặc hủy theo kiến nghị của Thường trực HĐND xã; đồng thời đang tiếp tục rà soát, xử lý 45 hồ sơ còn lại.
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Anh Sơn Nguyễn Hữu Sáng nhấn mạnh: Chủ động khảo sát thực địa, xác định đúng vấn đề và theo đuổi đến cùng giúp giải quyết kiến nghị chính đáng của cử tri, củng cố niềm tin của Nhân dân, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý. Qua giám sát, những tồn tại được làm rõ, trách nhiệm từng đơn vị được xác định cụ thể, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp, khắc phục tình trạng kiến nghị chung chung, thiếu căn cứ thực tiễn. Đồng thời, giúp đại biểu HĐND gần dân hơn, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cử tri để thực hiện tốt vai trò đại diện.
Cùng trăn trở giải quyết kiến nghị chính đáng của cử tri, HĐND xã Hoa Quân đề cao vai trò, trách nhiệm của từng tổ đại biểu và đại biểu HĐND xã ngay từ khâu tiếp xúc cử tri. Những vấn đề thuộc thẩm quyền hoặc lĩnh vực chuyên môn am hiểu được đại biểu giải trình ngay tại hội nghị; những nội dung cần xác minh được tiếp tục khảo sát, kiểm chứng thực tế. Trên cơ sở đó, các tổ đại biểu tổng hợp kiến nghị, báo cáo Thường trực HĐND xã xem xét, tổ chức họp và ban hành văn bản đề nghị UBND xã cùng các ngành liên quan nghiên cứu, giải quyết.
Không dừng lại ở việc ban hành văn bản hay chuyển kiến nghị, Thường trực HĐND xã Hoa Quân giao các ban, tổ đại biểu phối hợp với các phòng, ngành kiểm tra thực địa, xác minh vấn đề; đồng thời phối hợp với Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã ghi nhận hiện trạng, phục vụ thông tin, tuyên truyền. HĐND xã bám sát quá trình xử lý, tập trung giải quyết nội dung thuộc thẩm quyền, kiến nghị cấp trên đối với vấn đề vượt thẩm quyền và tiếp tục theo dõi, thông tin kết quả đến cử tri. Sau giải quyết, các tổ đại biểu tổ chức giám sát để kiểm chứng kết quả thực tế.
Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hoa Quân Nguyễn Trọng Anh, việc kiểm chứng thực địa, xác định rõ trách nhiệm và đôn đốc thường xuyên đã giúp nhiều kiến nghị kéo dài từng bước được giải quyết. Đáng chú ý, hơn 90% công trình, dự án dang dở từ các xã cũ đã được bố trí nguồn lực hoàn thành, đưa vào sử dụng; một số tuyến đường thôn, xóm được cử tri kiến nghị nhiều lần cũng đã được xử lý.
Cùng với đó, tình trạng cột điện đổ, gãy, xiêu vẹo cơ bản được khắc phục; tình trạng đổ rác không đúng nơi, không đúng giờ quy định được chấn chỉnh. Những trường hợp chăn nuôi gây ô nhiễm môi trường, lấn chiếm đất đai được phát hiện qua phản ánh của cử tri và Nhân dân cũng được HĐND xã kiến nghị cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý…
Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực hoạt động
Cùng với việc bám sát thực tiễn, giải quyết các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở, hoạt động của HĐND cấp xã thời gian qua đã từng bước đổi mới phương thức hoạt động, chủ động tổ chức các kỳ họp chuyên đề bên cạnh kỳ họp thường lệ, tăng cường khảo sát, giám sát và giải trình những vấn đề trọng tâm tại cơ sở.
Từ khi vận hành xã mới đến nay, HĐND cấp xã đã ban hành 5.633 nghị quyết, tổ chức 933 chương trình giám sát, 133 phiên giải trình và 120 phiên chất vấn. Cùng với đó, 130 xã, phường đã hoàn thành cập nhật, số hóa dữ liệu trên Hệ thống theo dõi, giải quyết công việc của HĐND, gồm 6 nhóm nội dung: Nghị quyết, kiến nghị cử tri, chương trình giám sát, đơn thư, kết quả chất vấn và kết quả giải trình. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, theo dõi tiến độ và trách nhiệm giải quyết công việc.
Tuy nhiên, hoạt động của HĐND cấp xã vẫn gặp khó khăn như: Nhân lực hạn chế, đại biểu và thành viên các ban phần lớn kiêm nhiệm; kỹ năng thẩm tra, giám sát chuyên sâu về ngân sách, đầu tư công, đất đai và các lĩnh vực mới được phân cấp ...
Từ thực tiễn đặt ra, thời gian qua, HĐND tỉnh đã có nhiều hoạt động đồng hành, hỗ trợ tích cực. Ngoài tổ chức hội nghị tập huấn kỹ năng hoạt động chung, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức 2 hội nghị tập huấn chuyên sâu về xây dựng nghị quyết, thu thập và xử lý thông tin, giám sát chính sách an sinh xã hội, xây dựng kế hoạch công tác cho HĐND cấp xã. HĐND tỉnh cũng ban hành Đề án “Nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp tỉnh Nghệ An nhiệm kỳ 2026 - 2031” và thiết lập các nhóm trao đổi trực tuyến theo lĩnh vực để hướng dẫn nghiệp vụ, hỗ trợ cơ sở tháo gỡ khó khăn…
Quan tâm về việc nâng cao chất lượng hoạt động HĐND cấp xã, đồng chí Dương Đình Chỉnh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu các địa phương chủ động, sáng tạo, đổi mới tư duy, hành động, bảo đảm hoạt động có trọng tâm, thực chất. Người đứng đầu cần phát huy vai trò định hướng, điều hành, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các tổ đại biểu và từng đại biểu HĐND. Mỗi tổ đại biểu phải xác định rõ nhiệm vụ, bám sát địa bàn, chủ động phản biện và theo dõi đến cùng các vấn đề thuộc trách nhiệm; đồng thời xây dựng quy chế đánh giá, xếp loại gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ.
“Khi HĐND cấp xã lựa chọn đúng vấn đề, giám sát đến cùng và theo sát kết quả giải quyết, hoạt động của cơ quan dân cử mới thực sự tạo chuyển biến trong thực thi chính sách, đáp ứng nguyện vọng của Nhân dân và khẳng định vai trò ngay từ cơ sở; góp phần tạo cộng hưởng nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử các cấp, thúc đẩy sự phát triển chung của tỉnh”, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Dương Đình Chỉnh nhấn mạnh./.
