Đặc biệt, đây là tiền đề mang tính quyết định để Nghệ An chuẩn bị các điều kiện nền tảng vững chắc bước vào giai đoạn 2026 - 2031 với bối cảnh có nhiều thay đổi, yêu cầu đặt ra ngày càng cao.
Đổi mới công tác xây dựng thể chế và quyết định các vấn đề quan trọng
Nhận thức rõ vai trò của thể chế đối với sự phát triển của địa phương, công tác phối hợp trong xây dựng chính sách, pháp luật được 04 cơ quan cấp tỉnh thực hiện chủ động, chặt chẽ từ sớm, từ xa. Giai đoạn 2024 - 2025, Đoàn ĐBQH tỉnh đã chủ trì, phối hợp với Thường trực HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tổ chức lấy ý kiến góp ý vào 123 dự án luật, cho ý kiến đối với 10 hồ sơ chính sách dự thảo luật và 08 dự thảo Nghị quyết theo yêu cầu của Trung ương. Việc lấy ý kiến được tổ chức khoa học, phát huy trí tuệ tập thể và bám sát thực tiễn địa phương. Nhờ đó, nhiều ý kiến đóng góp của tỉnh Nghệ An đã được cơ quan soạn thảo của Trung ương tiếp thu, chỉnh lý.
Điểm sáng nổi bật trong giai đoạn này là Đoàn ĐBQH tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với UBND tỉnh chủ động làm việc với các cơ quan của Quốc hội và các bộ, ngành Trung ương. Kết quả thiết thực là Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 137/2024/QH15 về bổ sung thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Nghệ An. Đồng thời, tỉnh cũng bảo vệ thành công các đề xuất chiến lược phát triển hạ tầng, tiêu biểu như dự án Cao tốc Vinh - Thanh Thủy và việc bổ sung 01 ga trên tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Ở cấp tỉnh, quá trình xây dựng và ban hành Nghị quyết của HĐND tỉnh được tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định. Tại các phiên họp thẩm tra của Thường trực và các Ban HĐND tỉnh, đại diện Đoàn ĐBQH và Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh luôn tham dự và trực tiếp đóng góp ý kiến phản biện sâu sắc. Trong hai năm 2024 và 2025, HĐND tỉnh đã tổ chức thành công 17 kỳ họp (gồm 03 kỳ họp thường lệ và 14 kỳ họp chuyên đề), xem xét, thông qua 302 nghị quyết. Các nghị quyết này đã giải quyết kịp thời các vấn đề cấp bách về phát triển kinh tế - xã hội, phân bổ nguồn lực đầu tư công và tạo hành lang pháp lý an toàn cho tiến trình sắp xếp đơn vị hành chính, chuẩn bị vận hành mô hình chính quyền 02 cấp.
Nâng cao hiệu lực giám sát, chất vấn và giải quyết kiến nghị cử tri
Công tác giám sát là một trong những chức năng trọng tâm được các bên chú trọng phối hợp nhằm tránh tình trạng chồng chéo, trùng lặp về nội dung, đối tượng và thời gian. Giai đoạn 2024 - 2025, HĐND và Thường trực HĐND tỉnh tổ chức 08 cuộc giám sát chuyên đề; Đoàn ĐBQH tỉnh tiến hành 07 cuộc giám sát và 07 cuộc khảo sát; Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh thực hiện 06 cuộc giám sát. Các kết luận sau giám sát đều chỉ rõ trách nhiệm, kiến nghị UBND tỉnh và các sở, ngành hữu quan các giải pháp khắc phục triệt để, được UBND tỉnh tiếp thu và chỉ đạo triển khai nghiêm túc.
Hoạt động chất vấn và giải trình tiếp tục được đổi mới theo hướng thực chất, đi thẳng vào những vấn đề "nóng", bức xúc trong dư luận. Thường trực HĐND tỉnh đã thống nhất với các cơ quan lựa chọn nội dung trọng tâm để tổ chức chất vấn tại các Kỳ họp thường lệ đối với 08 nhóm vấn đề. Đặc biệt, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức 04 phiên giải trình chuyên đề, tập trung vào các lĩnh vực nhạy cảm, phức tạp như: Công tác quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh nước sạch; Việc chấp hành pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động tại các khu, cụm công nghiệp; Đánh giá kết quả công tác sắp xếp, bố trí cán bộ, công chức và tài sản công của chính quyền cấp xã; và Việc thực hiện các thông báo kết luận giải trình từ đầu nhiệm kỳ.
Bên cạnh đó, trong công tác tiếp xúc cử tri và giải quyết khiếu nại, tố cáo, 04 cơ quan đã phối hợp tổ chức 132 hội nghị tiếp xúc cử tri của ĐBQH và 336 hội nghị tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND tỉnh. Định kỳ hằng tháng, lãnh đạo các cơ quan duy trì nghiêm chế độ tiếp công dân định kỳ cùng đồng chí Bí thư Tỉnh ủy và Chủ tịch UBND tỉnh. Việc đôn đốc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo được thực hiện thường xuyên, góp phần ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
Phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết và bảo đảm an sinh xã hội
Hiệu quả từ thực hiện Quy chế phối hợp 4 bên còn lan tỏa sâu rộng trong việc huy động sức mạnh toàn dân. Dưới sự chủ trì của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp và sự phối hợp đồng bộ của Đoàn ĐBQH, HĐND, UBND, toàn tỉnh đã huy động nguồn lực xã hội hóa đạt trên 3.635 tỷ đồng phục vụ công tác an sinh xã hội.
Dấu ấn đậm nét nhất là việc triển khai Chỉ thị số 21-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn (Chương trình 1838). Bằng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, toàn tỉnh đã huy động kinh phí quy đổi hơn 3.116 tỷ đồng, hỗ trợ xây dựng và sửa chữa 20.802 căn nhà. Các chương trình an sinh quy mô lớn như “Tết vì người nghèo” và “Nghĩa tình Dòng Lam” đã vận động được hơn 295,6 tỷ đồng, bảo đảm 100% (75.460) hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn tỉnh đều được nhận quà Tết.
Đặc biệt, sự thống nhất trong hành động của 04 cơ quan đã đóng vai trò nòng cốt trong việc tổ chức thành công cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Nghệ An đã bầu đủ 16 ĐBQH, 85 đại biểu HĐND cấp tỉnh và 2.910 đại biểu HĐND cấp xã với tỷ lệ cử tri đi bầu rất cao. Đây là minh chứng rõ nét nhất cho niềm tin của Nhân dân đối với bộ máy chính quyền.
Thẳng thắn nhìn nhận tồn tại, hạn chế, vướng mắc trong công tác phối hợp giai đoạn 2024 - 2025
Bên cạnh những thành tựu nổi bật, qua đánh giá tổng kết thực hiện Quy chế phối hợp, các bên đã thẳng thắn chỉ ra một số tồn tại, hạn chế cần được khắc phục để công tác phối hợp đạt hiệu quả hơn.
Thứ nhất, chất lượng tham gia góp ý vào một số dự án luật, đặc biệt là các luật có tính chuyên ngành, chuyên môn sâu vẫn còn những hạn chế nhất định. Việc huy động trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học và các tổ chức thành viên của MTTQ chưa được phát huy tối đa.
Thứ hai, công tác theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát và các kết luận chất vấn, giải trình ở một số thời điểm chưa quyết liệt. Vẫn còn tình trạng một số sở, ngành, địa phương chậm trễ trong giải quyết các kiến nghị chính đáng của cử tri, trả lời chung chung, đùn đẩy trách nhiệm.
Thứ ba, sự chia sẻ thông tin, thống nhất hướng xử lý đối với các đơn thư khiếu nại, tố cáo có cùng nội dung gửi đến nhiều cơ quan còn thiếu đồng bộ. Việc chưa thiết lập được hệ thống cơ sở dữ liệu chung về quản lý đơn thư và kiến nghị cử tri đã làm giảm tiến độ và hiệu quả xử lý công việc.
Giai đoạn 2026 - 2031 có ý nghĩa quyết định đối với việc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 – 2030, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương hai cấp, với khối lượng nhiệm vụ lớn hơn trước, nhiều nội dung phức tạp, cùng với đó là việc thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính, với vị trí, vai trò rất quan trọng trong hệ thống chính trị của tỉnh, đòi hỏi bốn cơ quan tiếp tục phát huy hiệu quả công tác phối hợp trong thời gian qua, đồng thời có những điều chỉnh, bổ sung trong quan hệ phối hợp để phù hợp với tình hình mới. Việc ký kết Quy chế phối hợp công tác 4 bên giai đoạn mới là hết sức cần thiết, thể hiện sự thống nhất cao nhất trong các cơ quan của tỉnh để thực hiện các mục tiêu chung của tỉnh. Những kết quả và bài học kinh nghiệm trong công tác phối hợp của Đoàn ĐBQH, Thường trực HĐND tỉnh, UBND tỉnh, Ủy ban MTTQVN tỉnh giai đoạn 2024 – 2025 là tiền đề vững chắc để các bên ký kết Quy chế phối hợp giai đoạn mới và triển khai thực hiện hiệu quả./.
