Chủ động tạo sinh kế cho người dân
Thời gian qua, xã Quỳ Châu chủ động triển khai nhiều mô hình hỗ trợ sinh kế, phù hợp với điều kiện tự nhiên, tập quán sản xuất của đồng bào dân tộc thiểu số, qua đó tạo việc làm, nâng cao thu nhập và từng bước cải thiện đời sống cho hộ nghèo nói riêng và người dân nói chung, xây dựng nông thôn mới ở địa phương. Từ nguồn ngân sách thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, xã Quỳ Châu cùng một số xã thuộc huyện Quỳ Châu (trước đây) đã triển khai nhiều mô hình hỗ trợ sinh kế cho hộ nghèo. Hằng năm, địa phương bố trí khoảng 100 triệu đồng để hỗ trợ giống lợn sinh sản cho 5-7 hộ nghèo và cận nghèo, giúp người dân có điều kiện phát triển kinh tế. "Gia đình tôi 8 nhân khẩu, cuộc sống trước đây chủ yếu dựa vào hơn 1 sào ruộng lúa nên quanh năm thiếu thốn. Nhờ nguồn vốn hỗ trợ từ Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, gia đình được cấp 4 con lợn đen địa phương để phát triển chăn nuôi. Được hướng dẫn chăm sóc đúng kỹ thuật, đàn lợn phát triển tốt. Đầu năm 2024, hai con lợn nái đã sinh được 12 con, bán giống thu về gần 10 triệu đồng, còn lại 2 con nái tiếp tục sinh sản. Nhờ đó, gia đình tôi có thêm động lực và niềm tin để thoát nghèo, lo cho con cái học hành, chăm sóc bố mẹ già"- chị Vi Thị Hải ở bản Poọng xã Quỳ Châu chia sẻ. Cùng với gia đình chị Hải, nhờ chính sách hỗ trợ con giống, đến nay đã có nhiều hộ trong bản Poọng được thụ hưởng với khoảng 100 con lợn mán đen sinh sản, bán giống để tăng thu nhập.
Đồng chí Nguyễn Thanh Hoài - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Quỳ Châu cho biết: Nhờ triển khai hiệu quả các mô hình hỗ trợ sinh kế, chuyển giao kỹ thuật, đào tạo nghề và tạo việc làm, đời sống người dân xã Quỳ Châu từng bước được nâng lên. Năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều xã Quỳ Châu chiếm 38,2%. Sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Đảng ủy, UBND xã Quỳ Châu xác định xây dựng nông thôn mới gắn với giảm nghèo và phát triển kinh tế bền vững là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và xây dựng nông thôn mới ở địa phương. Xã Quỳ Châu đã kịp thời kiện toàn bộ máy tổ chức thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, bảo đảm hoạt động đồng bộ, hiệu quả.
Còn tại xã Yên Na, địa phương được sáp nhập từ các xã Yên Na và Yên Tĩnh của huyện Tương Dương (cũ) có giải pháp tạo sinh kế, giúp người dân thoát nghèo và giữ chân lao động địa phương. Xã đã kết nối với doanh nghiệp, đưa nghề đan bèo tây (lục bình) xuất khẩu về tận địa phương. Sinh kế mới này không chỉ mang lại thu nhập ổn định ngay tại nhà lúc nông nhàn, mà còn giúp người dân phát huy sở trường truyền thống, mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững dựa trên các sản phẩm nông nghiệp xanh được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng. Hiện, 5 bản trên địa bàn xã đã hoàn thành lớp tập huấn, riêng bản Văng Cuộm có gần 15 người trên 60 tuổi đăng ký học nghề.
Đồng chí Nguyễn Văn Hòe, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Na cho biết: Nghề đan bèo tây xuất khẩu mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Việc tạo công ăn việc làm tại chỗ giúp giảm thiểu hệ lụy xã hội khi thanh niên và các cặp vợ chồng phải gửi con cho ông bà để đi làm xa, giúp giữ chân lực lượng lao động trẻ. Mục tiêu của xã là truyền dạy nghề đan bèo tây đến toàn bộ 16 bản trên địa bàn. Đây là mô hình sinh kế bền vững, vừa tận dụng được sở trường đan lát của bà con, vừa cung cấp sản phẩm nông nghiệp xanh đáp ứng thị trường xuất khẩu. Với sự hứng khởi và tiếp thu nhanh chóng của người dân, nghề đan bèo tây hứa hẹn mở ra hướng phát triển kinh tế lâu dài, đưa người dân Yên Na thoát nghèo bền vững, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, góp phần xây dựng nông thôn mới của địa phương.
Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc
Thời gian qua, cấp ủy Đảng, chính quyền và hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở đã tích cực triển khai Chương trình Mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững; xác định rõ, đây là nhiệm vụ, chỉ tiêu quan trọng trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; huy động toàn xã hội vào cuộc, đặc biệt là ý chí vươn lên của chính người nghèo.
Riêng cấp tỉnh, từ năm 2021 đến nay, UBND tỉnh đã trình HĐND tỉnh ban hành 16 nghị quyết về tổ chức thực hiện chương trình. Đồng thời, ban hành 38 quyết định theo thẩm quyền, cùng 13 kế hoạch và các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo, báo cáo kết quả thực hiện theo quy định. Thông qua chương trình đã đáp ứng được 2 mục tiêu, vừa giảm tỷ lệ hộ nghèo; vừa khắc phục sự thiếu hụt các cơ sở hạ tầng về giao thông và dịch vụ thiết yếu như giáo dục, y tế, điện, nước sinh hoạt, tiếp cận thông tin… cho hộ nghèo. Dự kiến đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh sẽ giảm còn 3,13%. Riêng khu vực miền núi, dự kiến tỷ lệ hộ nghèo đến cuối năm 2025 giảm còn 8,66%, trong đó, tỷ lệ hộ nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số giảm hàng năm hơn 3%.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đã đạt được, có nhiều khó khăn, vướng mắc trong triển khai thực hiện Chương trình sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp như: cán bộ tham mưu chuyên môn sâu về công tác giảm nghèo chưa có kinh nghiệm và chưa được qua các lớp đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng về kiến thức giảm nghèo. Quá trình thực hiện còn lúng túng trong công tác tham mưu, triển khai thực hiện Chương trình; do chưa có quyết định phân bổ lại kinh phí, các xã chưa có cơ sở pháp lý để triển khai thực hiện từ ngày 1/7/2025; việc triển khai các dự án đầu tư khi được chuyển giao về cho xã làm chủ đầu tư gặp nhiều khó khăn, vướng mắc về nguồn kinh phí, chi phí quản lý dự án,...
Để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho cơ sở, vừa qua, Thường trực HĐND tỉnh đã có chương trình giám sát việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo tại các xã miền Tây xứ Nghệ kiến nghị đề xuất các sở, ngành liên quan và UBND tỉnh. Qua trao đổi, đồng chí Phùng Thành Vinh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: Giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là nhiệm vụ trọng tâm, được Thường trực Tỉnh ủy chỉ đạo sâu sát, quyết liệt. Tiếp thu các ý kiến kiến nghị của Đoàn giám sát HĐND tỉnh, UBND tỉnh sẽ chỉ đạo các sở, ban, ngành tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, nhất là các dự án đầu tư dang dở để hoàn thành, đưa vào sử dụng hiệu quả. Đồng thời, rà soát, đánh giá và nghiên cứu tổng thể các dự án, tiểu dự án được triển khai thời gian qua, nhất là các mô hình sinh kế, trên cơ sở đó xem xét để tiếp tục triển khai, nhân rộng các mô hình có hiệu quả, tác động tích cực đến giảm nghèo bền vững. Cùng đó, tỉnh cũng đề xuất với Trung ương điều chỉnh, bổ sung để chương trình thật sự phát huy hiệu quả hơn trong giai đoạn tới.
