Bộ Giáo dục và Đào tạo đã trả lời thắc mắc của cử tri về việc duy trì phương thức xét tuyển học bạ cho kỳ tuyển sinh đại học năm 2026. Đây là vấn đề nhận được sự quan tâm lớn, nhất là khi thực tế hiện nay có tới hơn 45% thí sinh trúng tuyển thông qua hình thức này.
Ghi nhận vai trò "giảm áp" của điểm học bạ
Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, tuyển sinh là khâu quan trọng trong đào tạo đại học và phương thức xét học bạ trong những năm qua đã chứng minh được nhiều ưu điểm.
Đánh giá toàn diện: Giúp ghi nhận kết quả nỗ lực của học sinh trong suốt 3 năm học THPT thay vì chỉ phụ thuộc vào một kỳ thi duy nhất.
Phát huy tính tự chủ: Các trường đại học được chủ động hơn trong việc lựa chọn thí sinh có năng lực phù hợp với đặc thù từng ngành nghề, từ đó nâng cao hiệu quả tuyển sinh và thu hút nhân tài.
Giảm áp lực tâm lý: Việc đa dạng hóa phương thức xét tuyển, trong đó có học bạ, giúp thí sinh bớt căng thẳng, tạo sự linh hoạt và thuận lợi hơn trong quá trình chọn trường, chọn nghề.
Bài toán về độ tin cậy và sự công bằng
Dù ủng hộ những mặt tích cực, nhưng dưới góc độ quản lý vĩ mô, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức lớn về độ tin cậy và tính công bằng.
Hiện nay, cả nước chưa có một chuẩn chung thống nhất trong việc kiểm tra, đánh giá và cho điểm tại các trường THPT. Điều này dẫn tới thực trạng chênh lệch điểm số học bạ giữa các địa phương, vùng miền và giữa các trường học khác nhau dù năng lực học sinh có thể tương đương.
Bộ Giáo dục và Đào tạo lo ngại rằng, nếu quá phụ thuộc vào học bạ mà thiếu sự kiểm soát, sẽ dễ dẫn đến tình trạng "làm đẹp" hồ sơ, gây sai lệch mục tiêu giáo dục phổ thông. Thay vì tập trung trang bị kiến thức và phát triển năng lực thực chất, học sinh và nhà trường có thể bị cuốn vào áp lực phải có điểm số cao bằng mọi giá để xét tuyển đại học.
Giải đáp về "khoảng cách" giữa điểm thi và điểm học bạ
Đối với ý kiến của cử tri Nghệ An cho rằng chênh lệch giữa điểm thi tốt nghiệp và điểm học bạ hiện nay là không đáng kể, Bộ Giáo dục và Đào tạo phản hồi rằng vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở mức độ chênh lệch trung bình. Điều quan trọng là độ tin cậy và tính đồng đều của dữ liệu trên phạm vi toàn quốc để đảm bảo sự công bằng tuyệt đối cho mọi thí sinh, dù các em học tập ở bất kỳ môi trường nào.
Lộ trình tuyển sinh năm 2026: Hướng tới sự thực chất
Theo định hướng từ năm học 2025-2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục thúc đẩy quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm của các trường đại học. Tuy nhiên, để bảo vệ quyền lợi thí sinh, Bộ đang triển khai các giải pháp kỹ thuật mạnh mẽ hơn:
Sử dụng Dữ liệu lớn (Big Data): Bộ đang phân tích dữ liệu kết quả học tập và kết quả thi của học sinh toàn quốc để hỗ trợ các trường đại học có căn cứ đối sánh, kiểm chứng khi sử dụng điểm học bạ.
Kết hợp nhiều thành tố: Xu hướng hiện nay là các trường không chỉ dùng học bạ đơn thuần mà sử dụng nó như một điều kiện sơ tuyển (đặc biệt với nhóm ngành Sức khỏe và Sư phạm) hoặc kết hợp với điểm thi tốt nghiệp, thi đánh giá năng lực, phỏng vấn và chứng chỉ quốc tế để có cái nhìn toàn diện nhất.
Kết quả học bạ sẽ tiếp tục là một thành tố quan trọng trong tuyển sinh thời gian tới. Tuy nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh các trường cần áp dụng phương thức này một cách cẩn trọng, có đối sánh và kiểm chứng với các công cụ đo lường tin cậy khác. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một Đề án đổi mới tuyển sinh đánh giá đúng năng lực người học, đảm bảo chất lượng đầu vào theo tinh thần đột phá của Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị.
