PV: Thưa Thiếu tướng Lương Đình Hưng, tại phiên thảo luận sáng nay, Quốc hội đã cho ý kiến về Dự án Luật Phát triển đô thị. Là một Đại biểu Quốc hội đến từ đoàn Nghệ An đồng thời công tác trong lực lượng vũ trang, Thiếu tướng đánh giá như thế nào về sự cần thiết và quá trình chuẩn bị Dự án Luật này?
Thiếu tướng Lương Đình Hưng: Tôi bày tỏ sự nhất trí rất cao với sự cần thiết ban hành Luật Phát triển đô thị theo Tờ trình số 421/TTr-CP của Chính phủ.
Có thể thấy, hồ sơ Dự án Luật đã được Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, chuẩn bị rất công phu, nghiêm túc. Dự thảo Luật đã bám sát và thể chế hóa kịp thời các chủ trương lớn của Đảng, như Nghị quyết 06-NQ/TW, Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và đặc biệt là Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Trung ương khóa XIV. Mục tiêu cốt lõi là hình thành các cực tăng trưởng mạnh, các vùng kinh tế trọng điểm, các đô thị và đặc biệt là "các đặc khu kinh tế thế hệ mới ngang tầm khu vực và toàn cầu".
Về mặt pháp lý, Dự án Luật bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất với hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Báo cáo thẩm định của Bộ Tư pháp cũng như ý kiến tiếp thu từ các buổi thảo luận Tổ ngày 06/8 đều cho thấy Dự án đã cơ bản đủ điều kiện để trình Quốc hội xem xét, thông qua.
PV: Vậy thưa Thiếu tướng, từ thực tiễn công tác quản lý pháp luật và bảo vệ chủ quyền, an ninh trên biển cũng như trên đất liền, ông nhận thấy đâu là điểm cần lưu ý nhất đối với dự thảo Luật hiện tại (với quy mô 5 chương, 65 điều)?
Thiếu tướng Lương Đình Hưng: Để Luật sau khi ban hành có tính khả thi cao nhất và không phát sinh rủi ro chiến lược, điểm nhấn quan trọng nhất mà tôi muốn Quốc hội và Cơ quan soạn thảo hết sức lưu tâm, đó là: Mối quan hệ giữa cơ chế đặc thù phát triển kinh tế và yêu cầu củng cố Quốc phòng - An ninh.
Tại Mục 3 Chương II (về đô thị đặc biệt) và Mục 4 Chương III (về khu kinh tế đặc biệt - Điều 52, 53), dự thảo đã đưa ra nhiều cơ chế đặc thù, vượt trội về đầu tư, tài chính, đất đai, quy hoạch hay tổ chức bộ máy. Tuy nhiên, tôi đề nghị cần bổ sung rõ nguyên tắc gắn kết bắt buộc: Mọi cơ chế đặc thù, vượt trội đều phải đáp ứng yêu cầu bảo đảm an toàn tuyệt đối về QP-AN và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Chúng ta không vì mục tiêu tăng trưởng kinh tế hay thu hút đầu tư trước mắt mà vô tình tạo ra các "kẽ hở", bất cập làm ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia và chiến lược phòng thủ lâu dài.
PV: Cụ thể đối với các khu vực nhạy cảm như biên giới, biển đảo hay các vị trí chiến lược quân sự, Thiếu tướng có đề xuất cơ phối hợp cụ thể ra sao giữa chính quyền đô thị, khu kinh tế đặc biệt và Bộ Quốc phòng?
Thiếu tướng Lương Đình Hưng: Đây là vấn đề hết sức thực tiễn. Tôi đề nghị tại Chương II và Chương III cần bổ sung quy định bắt buộc về cơ chế phối hợp giữa chính quyền các đô thị đặc biệt, khu kinh tế đặc biệt với Bộ Quốc phòng.
Cụ thể, khi triển khai các dự án đầu tư tại các vị trí có tính chất chiến lược về quân sự, QP-AN, khu vực biên giới, biển đảo, vùng trời, khu vực phòng thủ hay hành lang quân sự... bắt buộc phải xin ý kiến và được sự đồng ý của Bộ Quốc phòng trước khi ban hành quyết định chủ trương đầu tư hoặc phê duyệt quy hoạch.
Điều này vừa bảo đảm tuân thủ Luật Quốc phòng, Luật Đầu tư, Luật Quy hoạch, vừa giúp nhà đầu tư yên tâm, tránh trường hợp dự án đã phê duyệt rồi mới phát sinh vướng mắc về an ninh, phòng thủ.
PV: Hiện nay, không gian phát triển đô thị không chỉ dừng lại ở mặt đất mà đã mở rộng ra không gian ngầm và không gian tầm thấp. Theo Thiếu tướng, Luật cần kiểm soát vấn đề này như thế nào?
Thiếu tướng Lương Đình Hưng: Quy định về quản lý không gian tầm thấp và không gian ngầm tại Điều 11 là một điểm mới rất quan trọng. Tuy nhiên, dưới góc độ an ninh, tôi đề nghị cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng kiểm soát chặt chẽ các hoạt động đầu tư vào các địa bàn và lĩnh vực nhạy cảm.
Cần quy định bắt buộc phải đánh giá tác động về Quốc phòng – An ninh đối với các dự án khai thác không gian ngầm, không gian tầm thấp và khu vực ven biển/đặc khu kinh tế. Đồng thời, phân định làm rõ các trường hợp cụ thể bắt buộc phải xin ý kiến và có sự chấp thuận của cả Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.
PV: Về mặt trách nhiệm của chính quyền địa phương và tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, ông có khuyến nghị gì thêm?
Thiếu tướng Lương Đình Hưng: Tôi đề xuất hai nhóm vấn đề nữa:
Một là, quy định rõ trách nhiệm chủ động: Tại Điều 6 và Điều 42 (Điều 43), ngoài nhiệm vụ phát triển kinh tế, cần quy định rõ trách nhiệm của chính quyền đô thị đặc biệt, khu kinh tế đặc biệt trong việc chủ động xây dựng phương án bảo đảm QP-AN, phòng thủ dân sự, ứng phó sự cố, thiên tai và bảo vệ an toàn tuyệt đối cho các công trình trọng yếu trên địa bàn.
Hai là, rà soát tính thống nhất pháp lý: Cơ quan soạn thảo cần tiếp tục rà soát Dự thảo Luật này với các Luật chuyên ngành hiện hành như: Luật Quốc phòng, Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Phòng không nhân dân, Luật Phòng thủ dân sự, Luật Hàng không dân dụng, Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Luật Quy hoạch, Luật Xây dựng... Việc đối chiếu kỹ lưỡng này nhằm tuyệt đối tránh chồng chéo, mâu thuẫn, giúp Luật vận hành thông suốt và hiệu quả ngay khi có hiệu lực.
PV: Xin trân trọng cảm ơn Thiếu tướng Lương Đình Hưng về cuộc trao đổi rất thẳng thắn và tâm huyết này!
