Qua giám sát cho thấy, nhiều chính sách đã phát huy hiệu quả, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, phát triển sản xuất, bảo tồn văn hóa; đồng thời địa phương cũng kiến nghị điều chỉnh một số chính sách cho phù hợp hơn với thực tiễn.
Ông Lê Văn Lương - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tương Dương, Tổ trưởng Tổ đại biểu số 17 HĐND tỉnh chủ trì hội nghị. Tham dự Hội nghị có bà Vi Thị Bích Thủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Yên Na; bà Lương Thị Ngọc, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Nga My, thành viên Tổ đại biểu số 17 HĐND tỉnh; cùng đại diện lãnh đạo xã Yên Hòa và các phòng chuyên môn thuộc UBND xã.
6/10 nghị quyết đã phát sinh đối tượng thụ hưởng
Theo báo cáo của UBND xã Yên Hòa, địa phương được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Yên Hòa và Yên Thắng, có diện tích tự nhiên 211,01 km², dân số 8.418 người, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên 5.207 người. Trong đó có 423 lao động thuộc hộ nghèo, 945 lao động thuộc hộ cận nghèo và 65 lao động thuộc hộ mới thoát nghèo. Toàn xã hiện có 205 hộ nghèo và 477 hộ cận nghèo. Lao động qua đào tạo đạt 1.042 người, chiếm 20%, trong đó 265 người có bằng cấp, chứng chỉ.
Trong thời gian từ ngày 1/7/2025 đến 30/6/2026, UBND xã đã rà soát, tổng hợp kết quả thực hiện 10 nghị quyết của HĐND tỉnh về cơ chế, chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Kết quả cho thấy, 6 nghị quyết đã phát sinh đối tượng và được hỗ trợ, gồm Nghị quyết số 15/2024/NQ-HĐND, 07/2025/NQ-HĐND, 274/2009/NQ-HĐND, 29/2021/NQ-HĐND, 34/2025/NQ-HĐND và 18/2021/NQ-HĐND.
Có 4 nghị quyết không phát sinh đối tượng hoặc chưa thực hiện do đặc thù địa bàn và điều kiện thực tế, gồm Nghị quyết số 06/2018/NQ-HĐND, 08/2025/NQ-HĐND, 20/2022/NQ-HĐND và 13/2018/NQ-HĐND. Theo UBND xã, việc triển khai các nghị quyết cơ bản bảo đảm đúng quy trình, đúng đối tượng, đúng nội dung hỗ trợ và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Các chính sách đã góp phần hỗ trợ trực tiếp người dân, tạo điều kiện phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng giáo dục, bảo đảm an sinh xã hội, khuyến khích người dân tham gia BHXH tự nguyện, đồng thời duy trì và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Đối với chính sách hỗ trợ bảo hiểm y tế và chi phí cùng chi trả thuốc kháng HIV theo Nghị quyết số 15/2024/NQ-HĐND, trên địa bàn có 24 người nhiễm HIV đang được quản lý, trong đó Trạm Y tế Yên Hòa quản lý 15 người và Trạm Y tế Yên Thắng quản lý 9 người. Việc quản lý kinh phí hỗ trợ và chi phí điều trị thuộc cơ quan bảo hiểm xã hội và Trung tâm Y tế Tương Dương.
Đối với chính sách hỗ trợ thêm mức đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện theo Nghị quyết số 07/2025/NQ-HĐND, đến ngày 30/6/2026, toàn xã có 145 người tham gia BHXH tự nguyện; riêng trong giai đoạn báo cáo có 10 người tham gia mới. Tuy nhiên, thu nhập của một bộ phận người dân chưa ổn định, ảnh hưởng đến khả năng duy trì tham gia lâu dài.
Trong lĩnh vực lao động, toàn xã có 15 lao động đang làm việc ở nước ngoài trong thời gian báo cáo. UBND xã đã phối hợp với các tổ chức đoàn thể và ban quản lý các bản tuyên truyền, tư vấn, hướng dẫn người lao động tìm hiểu thị trường, lựa chọn doanh nghiệp dịch vụ đủ điều kiện, hoàn thiện hồ sơ và tiếp cận nguồn vốn vay theo quy định.
Chính sách hỗ trợ bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể cũng được triển khai. Hiện xã có 1 Nghệ nhân ưu tú là ông Vi Khăm Mun, cư trú tại bản Xiêng Men, được hỗ trợ 1 triệu đồng/người/tháng; từ tháng 7 đến tháng 12/2025 đã được chi trả 6 triệu đồng. Bên cạnh đó, địa phương có 2 câu lạc bộ Dân ca, Dân vũ dân tộc Thái đang thực hiện chính sách hỗ trợ.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, người dân đã đăng ký thực hiện dự án trồng dứa nguyên liệu tại 3 bản với diện tích 4 ha và 10 hộ tham gia. Chính sách hỗ trợ gồm 80% tiền mua giống, 5 triệu đồng/ha tiền làm đất và 3,5 triệu đồng tiền mua nilon phủ luống.
Kiến nghị điều chỉnh một số chính sách phù hợp thực tiễn
Bên cạnh những kết quả đạt được, UBND xã Yên Hòa cũng nêu một số khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện các nghị quyết. Đối với các nghị quyết chưa phát sinh đối tượng, địa phương cho biết trong các năm 2025 và 2026 trên địa bàn không có trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia nên không phát sinh chính sách hỗ trợ. Đối với chính sách hỗ trợ thêm mức đóng BHYT, người dân trên địa bàn đã được hưởng chính sách BHYT miễn phí 100%.
Riêng chính sách hỗ trợ phát triển đời sống văn hóa cơ sở chưa được triển khai trong kỳ báo cáo do quá trình chuyển đổi mô hình chính quyền, biên chế của xã thấp hơn chỉ tiêu được giao và một số nội dung chưa được nắm bắt đầy đủ. Đối với chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, địa bàn chưa phát sinh nhu cầu hỗ trợ. Từ thực tiễn triển khai, UBND xã Yên Hòa kiến nghị HĐND tỉnh, UBND tỉnh và các sở, ngành xem xét tăng mức hỗ trợ hằng năm đối với các câu lạc bộ Dân ca - Dân vũ đã thành lập từ 5 triệu đồng lên 12 triệu đồng/năm nhằm tạo thêm nguồn lực duy trì hoạt động.
Phát biểu tại hội nghị, ông Lê Văn Lương ghi nhận tinh thần trách nhiệm của xã Yên Hòa trong công tác chuẩn bị phục vụ giám sát. Ông nhấn mạnh, mặc dù thời gian chuẩn bị gấp nhưng địa phương đã chuẩn bị đầy đủ báo cáo, hồ sơ và các nội dung phục vụ đoàn giám sát. Những số liệu, kết quả, khó khăn, vướng mắc và kiến nghị được phản ánh là cơ sở thực tiễn quan trọng phục vụ hoạt động giám sát của Tổ đại biểu. Trên cơ sở báo cáo và các nội dung địa phương cung cấp, Tổ đại biểu sẽ tiếp tục rà soát, tổng hợp đầy đủ để báo cáo HĐND tỉnh; đồng thời ghi nhận các kiến nghị từ cơ sở, nhất là những vấn đề liên quan trực tiếp đến quá trình triển khai chính sách để xem xét, đề xuất cấp có thẩm quyền nghiên cứu, điều chỉnh phù hợp.
Sau hội nghị, Tổ đại biểu số 17 HĐND tỉnh đã khảo sát thực tế tại cầu Trung Thắng, vùng trồng dứa nguyên liệu, điểm tái định cư cho các hộ dân phải di dời do mưa lũ năm 2025 và khu vực dự kiến xây dựng nhà máy chế biến sâu dược liệu trên địa bàn xã.
Việc kết hợp giữa nghe báo cáo và khảo sát thực tế giúp Tổ đại biểu có thêm cơ sở đánh giá toàn diện kết quả, hiệu quả và tác động của các cơ chế, chính sách; đồng thời trực tiếp nắm bắt những vấn đề phát sinh tại cơ sở để tổng hợp, báo cáo HĐND tỉnh.
