Tuy nhiên, cần rà soát kỹ các quy định chuyển tiếp, nhất là việc chuyển tên “tỉnh” thành “thành phố” trong các văn bản pháp luật, để tránh làm thay đổi quyền, nghĩa vụ, thẩm quyền và chính sách đã được pháp luật quy định.
Theo ĐBQH Vũ Thị Lan Anh, qua nghiên cứu hồ sơ dự án thành lập thành phố Bắc Ninh và thành phố Quảng Ninh, có thể thấy hồ sơ được chuẩn bị công phu, bảo đảm cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn, đồng thời nhận được sự đồng thuận cao của nhân dân.
Việc thành lập hai thành phố không chỉ tạo thêm động lực phát triển cho từng địa phương mà còn mở ra những liên kết mới trong không gian kinh tế. Trong đó, Quảng Ninh có lợi thế về kinh tế biển, cảng biển, logistics, du lịch và dịch vụ quốc tế; Bắc Ninh có thế mạnh về công nghiệp, công nghệ cao, sản xuất điện tử và các ngành có hàm lượng khoa học, công nghệ cao.
Theo ĐBQH Vũ Thị Lan Anh, sự bổ trợ về lợi thế giữa hai địa phương có thể tạo thêm các liên kết về sản xuất, logistics, thương mại, dịch vụ, khoa học và công nghệ; qua đó thúc đẩy phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Không nên “cơ học” chuyển tên tỉnh thành thành phố
Một trong những nội dung được ĐBQH Vũ Thị Lan Anh đặc biệt lưu ý là quy định tại khoản 3 Điều 3 của dự thảo Nghị quyết về thành lập thành phố Quảng Ninh và dự thảo Nghị quyết về thành lập thành phố Bắc Ninh. Theo đó, đối với các văn bản pháp luật được ban hành trước ngày Nghị quyết có hiệu lực và vẫn tiếp tục được thực hiện sau thời điểm này, nếu có cụm từ “tỉnh Quảng Ninh” thì được chuyển thành “thành phố Quảng Ninh”, “tỉnh Bắc Ninh” được chuyển thành “thành phố Bắc Ninh”.
ĐBQH Vũ Thị Lan Anh đề nghị cân nhắc kỹ quy định này bởi phạm vi áp dụng rất rộng. Trong các văn bản pháp luật, tên gọi “tỉnh Quảng Ninh”, “tỉnh Bắc Ninh” không chỉ được sử dụng để xác định địa danh, địa bàn mà trong nhiều trường hợp còn gắn với chủ thể pháp lý, cơ quan nhà nước, cấp ngân sách, thẩm quyền, quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm, điều kiện hoặc đối tượng áp dụng chính sách.
“Nếu chỉ thay thế cơ học tên gọi, trong một số trường hợp có thể làm thay đổi nội dung, phạm vi áp dụng của quy phạm pháp luật, thậm chí ảnh hưởng đến quyền, nghĩa vụ, thẩm quyền hoặc chính sách đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định”, ĐBQH Vũ Thị Lan Anh phân tích.
Từ đó, đại biểu đề nghị chỉ chuyển tên “tỉnh Quảng Ninh”, “tỉnh Bắc Ninh” thành tên thành phố tương ứng trong trường hợp các cụm từ này được sử dụng để xác định địa danh, địa bàn áp dụng.
Đối với các quy định liên quan đến chủ thể, thẩm quyền, quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm, cấp ngân sách, cơ chế phân cấp hoặc điều kiện, đối tượng áp dụng chính sách, cần được rà soát và xác định cụ thể, không nên mặc nhiên chuyển đổi theo tên gọi.
Cần làm rõ phạm vi tiếp tục thực hiện các chính sách đặc thù
Bên cạnh vấn đề chuyển đổi tên gọi, ĐBQH Vũ Thị Lan Anh cũng đề nghị làm rõ phạm vi tiếp tục áp dụng các cơ chế, chế độ, chính sách đặc thù của tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh sau khi thành lập thành phố.
Theo đại biểu, dự thảo Nghị quyết quy định các cơ chế, chế độ, chính sách đặc thù đối với tỉnh Quảng Ninh tiếp tục được thực hiện trên địa bàn thành phố Quảng Ninh cho đến hết giai đoạn áp dụng hoặc đến khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Vì vậy, cần quy định và giải thích rõ để tránh cách hiểu rằng việc chuyển tên từ tỉnh thành thành phố đồng nghĩa với việc mặc nhiên chuyển đổi toàn bộ chủ thể, thẩm quyền, quyền, nghĩa vụ và điều kiện áp dụng của các chính sách đặc thù sang thành phố mới.
Bảo đảm chuyển tiếp thông suốt, không gây gián đoạn
ĐBQH Vũ Thị Lan Anh cũng đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan và hai địa phương khẩn trương xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện ngay sau khi các Nghị quyết được thông qua và có hiệu lực.
Trong đó, cần quan tâm đến công tác tổ chức bộ máy, nhân sự chính quyền đô thị; việc chuyển đổi giấy tờ, cung cấp dịch vụ công; đồng thời tiếp tục bố trí nguồn lực đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ.
“Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm quá trình chuyển đổi không làm gián đoạn hoạt động của bộ máy nhà nước, tạo thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời gắn việc thành lập thành phố trực thuộc Trung ương với nâng cao chất lượng quản trị đô thị, chất lượng cung cấp dịch vụ công và đời sống Nhân dân”, ĐBQH Vũ Thị Lan Anh nhấn mạnh./.
