Chiều muộn, điện thoại tôi bỗng hiện lên tin nhắn ngắn của Hoài Phương, công tác ở Văn phòng Đảng ủy phường Trường Vinh: “Anh à, anh gọi điện chúc mừng sếp Thám nhà em đi. Sếp vừa được bầu làm Bí thư Chi bộ Hưng Hòa 4 đó!”

Đọc lại mấy dòng tin nhắn, tôi chợt nhớ những ngày đầu quen anh. Tôi biết Dương Xuân Thám từ ngày anh còn làm kế toán hợp tác xã nông nghiệp và cũng may mắn được dõi theo nhiều năm công tác của người cán bộ xuất thân từ nhà nông ấy.

Ông Dương Xuân Thám trong ngày làm việc cuối cùng trên cương vị Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Hòa

Từ kế toán, anh được bà con xã viên bầu làm chủ nhiệm. Nhanh nhẹn, tháo vát và đầy nhiệt huyết, chỉ mấy năm sau, anh được điều lên xã làm Trưởng ban Nông nghiệp. Đúng là “việc chọn người”. Như một cái duyên, Dương Xuân Thám lần lượt đảm nhiệm công việc ở Văn phòng Đảng ủy, rồi giữ các chức vụ Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra, Phó Chủ tịch HĐND và Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Hòa, thành phố Vinh. Anh giữ chức vụ này đến hết tháng 6 năm 2025.

Khi địa phương sắp xếp tổ chức bộ máy để thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, anh là một trong những cán bộ đầu tiên của xã chủ động làm đơn xin nghỉ công tác. Quyết định ấy khiến bà con và đồng nghiệp không khỏi bất ngờ, tiếc nuối. Tôi cứ nghĩ sau mấy chục năm gắn bó với công việc ở địa phương, anh sẽ có thời gian nghỉ ngơi. Đọc tin nhắn của Hoài Phương. Tôi bấm máy gọi điện cho Dương Xuân Thám, xin anh một cuộc gặp.

Trụ sở khối Hưng Hòa 4 đặt tạm trong khu nhà của hợp tác xã nông nghiệp. Thấy tôi bước vào, anh cười, vẫn nụ cười thân quen ấy: “Thầy ngồi chờ em ít phút nhé. Em tranh thủ hướng dẫn mấy bác nộp đảng phí trực tuyến. Có bác làm được, có bác quên mật khẩu, có bác lại quên cả số điện thoại đăng ký”.

Tôi gấp cuốn sổ và quyết định cất bộ câu hỏi vào cặp. Tôi muốn trò chuyện với anh như những lần chúng tôi từng tâm sự trước đây.

Đợi Thám xong việc, tôi chủ động bắt chuyện:

– Bí thư vất vả nhỉ?

– Vất vả một chút nhưng cũng vui anh ạ.

– Có khác gì ngày xưa không?

– Thì vẫn những người dân Hưng Hòa ấy, vẫn con đường làng quê ấy. Vẫn tình cảm và cả những nguyện vọng thân quen ấy. Cái vui bây giờ là mình có cơ hội gần dân hơn, bởi thế cũng lắng nghe được nhiều hơn, hiểu bà con hơn… Nhưng nói thật là cũng có những vất vả hơn.

Thám kể, địa bàn rộng, dân đông, hạ tầng chưa đồng bộ. Có những việc ở khối anh phải trực tiếp lo liệu, “vừa chặt vừa vác”. Công việc mới cũng đòi hỏi anh sử dụng thành thạo hơn các ứng dụng trên máy tính, điện thoại. Chuyện giúp các đảng viên nộp đảng phí lúc tôi đến là một trong những việc như thế.

Tôi hỏi điều gì khiến anh muốn tiếp tục công việc ở khối. Anh nói:

– Thì con người mình nó vậy thầy ạ. Sinh ra ở mảnh đất này, sống ở đây, nhân dân nuôi mình khôn lớn, tổ chức đào tạo mình trưởng thành. Thấy bà con kỳ vọng mình không bỏ được. Thôi thì mình có chút kinh nghiệm, mình còn có sức khỏe, mình cố gắng cống hiến.

– Công việc lớn nhất ở khối xóm là gì?

– Thực ra, làm cán bộ khối xóm không phải để giải quyết những việc lớn. Mà là làm cho những việc nhỏ không trở thành việc lớn.

Thám tâm sự về những ngày đầu nhận nhiệm vụ. Anh bảo, cái khó nhất có lẽ là làm quen với công việc ở một vị trí mới. Trước đây, anh làm việc cùng bộ máy của xã, có cán bộ phụ trách từng lĩnh vực, có hồ sơ, kế hoạch và những cuộc họp được xếp kín lịch. Bây giờ, công việc chủ yếu xoay quanh đảng viên và người dân trong khối, cách làm vì thế cũng khác.

Ông Dương Xuân Thám, Bí thư Chi bộ Hưng Hòa 4, trao quà cho người dân tại Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026

Thám tranh thủ dẫn tôi đi một vòng quanh khối xóm. Hưng Hòa đang đổi thay từng ngày. Vùng ven đô ấy nay đã mang dáng dấp phố phường. Những ngôi nhà cao tầng nép mình sau hàng cây, vài đứa trẻ đạp xe chầm chậm trên đường, đâu đó tiếng một chiếc xe máy vọng lại rồi tan vào khoảng chiều đang xuống. Những cánh đồng vẫn miên man một màu lá mạ. Vẫn cái dáng quê thân thuộc mà Thám đã đi qua gần như cả cuộc đời mình. Trên những con đường đã quá quen, anh đi chậm. Gặp ai, anh cũng dừng lại hỏi một câu. Người hỏi chuyện mùa màng, người nói chuyện đường sá, người nhắc một việc còn dang dở.

Chuyện chỉ có vậy. Có tiếng gọi bên đường, anh dừng xe. Bên rãnh nước, anh đứng nghe hết câu chuyện của một người dân. Bởi phía sau những việc tưởng như rất nhỏ ấy là những điều bà con đang lo, đang mong có người cùng bàn cách giải quyết.

Tôi chợt nhớ câu Thám vừa nói ở trụ sở khối về những việc nhỏ. Đứng bên rãnh nước chiều ấy, tôi hiểu thêm vì sao anh nói vậy. Từ những năm làm việc ở hợp tác xã đến khi đảm nhiệm công việc ở xã, rồi về làm bí thư chi bộ, những con đường và những người dân anh gặp mỗi ngày vẫn thân thuộc như thế.

Chiều xuống chậm trên những mái nhà Hưng Hòa. Thám quay xe trở lại trụ sở khối. Tôi đứng nhìn theo bóng anh kéo dài trên con đường làng. Từ phía sau bỗng vọng lại tiếng gọi của một người dân.

“Bí thư ơi!”