Đồng chí Thái Thị An Chung - Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An và đồng chí Đặng Đức Hiệp - Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng điều hành phiên thảo luận tổ.
Tích hợp chương trình, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực
Định hướng thảo luận, Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Thị An Chung đề nghị các đại biểu tập trung cho ý kiến về việc hợp nhất Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý thống nhất trong quản lý, phân bổ và sử dụng nguồn lực công; tăng cường phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; hoàn thiện cơ chế quản lý dự phòng ngân sách, nguồn tăng thu, chuyển nguồn và nâng cao hiệu quả đầu tư công.
Đối với Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035, các đại biểu tập trung thảo luận về sự cần thiết của việc tích hợp 4 chương trình hiện hành; tổng nguồn lực, cơ cấu vốn, hiệu quả sử dụng; ưu tiên vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm; cơ chế chuyển tiếp và đánh giá kết quả theo hiệu quả thực chất đối với người dân.
Đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú đồng tình với chủ trương hợp nhất 4 chương trình, cho rằng, việc tích hợp có cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn, góp phần giảm chồng chéo, chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả phân cấp.
Đại biểu đề nghị dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định rõ cơ cấu nguồn vốn, trong đó, xác định tỷ trọng vốn Trung ương, địa phương và các cấu phần chi đầu tư, chi thường xuyên; Chính phủ thực hiện phân bổ chi tiết trong quá trình triển khai. Đồng thời, cần rà soát mối quan hệ giữa các nhiệm vụ trọng tâm của Quốc hội với các nhóm nhiệm vụ trong dự thảo Nghị quyết của Chính phủ để tránh giao thoa, trùng lặp và khó xác định trách nhiệm.
Theo đại biểu, việc đánh giá chương trình không nên đặt nặng tiêu chí giải ngân mà phải chú trọng kết quả chính sách, chất lượng dịch vụ, mức độ tiếp cận của người dân và hiệu quả thực tế. Hệ thống dữ liệu cần được phân tách theo địa bàn, nguồn vốn, giới, dân tộc và nhóm đối tượng để phục vụ công tác giám sát.
Đại biểu cũng đề nghị chuyển mạnh từ hỗ trợ đầu vào sang tạo kết quả đầu ra như việc làm, tăng thu nhập, thị trường tiêu thụ; linh hoạt hình thức vốn đối ứng đối với hộ nghèo, cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số; ưu tiên phát triển dược liệu quý, kinh tế dưới tán rừng, sản phẩm bản địa và các mô hình sinh kế gắn với bảo vệ rừng.
Trong lĩnh vực văn hóa, cần cụ thể hóa chính sách phát triển công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số, đào tạo nhân lực, bảo tồn và phát huy di sản. Đại biểu đề nghị bổ sung định mức cho truyền dạy di sản phi vật thể, số hóa di sản, xây dựng bảo tàng, thư viện số và cơ sở dữ liệu văn hóa dùng chung.
Phân cấp mạnh, phân bổ nguồn lực theo điều kiện từng địa phương
Đại biểu Trần Đức Thuận cho rằng, việc hợp nhất 4 chương trình không nên là sự cộng gộp cơ học mà cần thiết kế lại theo hướng rõ mục tiêu, cơ chế quản trị, giám sát và phân cấp. Chính phủ cần đánh giá đầy đủ kết quả 5 năm qua để phát huy mô hình hiệu quả, khắc phục bất cập và tăng quyền chủ động cho địa phương.
Về phân bổ ngân sách, đại biểu đề nghị không áp dụng một tỷ lệ vốn đối ứng cứng cho tất cả địa phương. Những địa phương có khả năng tự cân đối nên chủ động bố trí ngân sách; nguồn lực Trung ương cần tập trung ưu tiên các tỉnh còn khó khăn, qua đó, bảo đảm công bằng và nâng cao hiệu quả nguồn lực quốc gia.
Đại biểu cũng đề nghị mở rộng cơ chế xã hội hóa giảm nghèo, tạo điều kiện để doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và các địa phương có điều kiện hỗ trợ địa phương khó khăn trên tinh thần tự nguyện, minh bạch, đúng đối tượng.
Một nội dung được nhấn mạnh là cần gắn Chương trình mục tiêu quốc gia với nhiệm vụ củng cố quốc phòng, an ninh, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn trọng điểm.
Liên quan đến giải ngân, đại biểu cho rằng, không nên lấy tỷ lệ giải ngân làm căn cứ duy nhất để đánh giá và phân bổ vốn, bởi điều này có thể khiến địa phương khó khăn càng bất lợi. Cùng với hoàn thiện cơ chế, cần tăng cường đào tạo, hỗ trợ nhân lực và nâng cao năng lực thực thi ở cơ sở.
Hoàn thiện quy định quản lý, điều hành ngân sách
Góp ý Dự án Luật Ngân sách Nhà nước hợp nhất, đại biểu Trần Nhật Minh đề nghị làm rõ khái niệm “dự toán chi còn lại của cấp ngân sách”, phân biệt với các khoản đã giao cho đơn vị sử dụng ngân sách nhưng chưa sử dụng hết và được phép chuyển nguồn. Đồng thời, cần quy định bao quát hơn về nợ đọng xây dựng cơ bản đối với các dự án được bố trí vốn từ nguồn tăng thu, dự toán chi còn lại và các nguồn phát sinh khác.
Đại biểu cũng đề nghị làm rõ việc xử lý các khoản phải hoàn trả ngân sách cấp trên trên cơ sở ý kiến của cơ quan có thẩm quyền, không chỉ căn cứ kết luận của thanh tra, kiểm toán; đồng thời, xem xét bỏ quy định UBND phải xin ý kiến Thường trực HĐND trước khi trình HĐND phê duyệt quyết toán ngân sách nếu làm phát sinh thêm thủ tục không cần thiết.
Đại biểu Vũ Thị Lan Anh đề nghị việc hợp nhất 2 luật phải tạo ra phương thức quản lý nguồn lực công thống nhất, đơn giản hóa thủ tục và nâng cao kỷ luật tài khóa. Cần tích hợp quy trình lập, phân bổ, giao kế hoạch đầu tư công với dự toán ngân sách hằng năm, bảo đảm hoàn thành giao dự toán trước ngày 31/12 năm trước để chủ đầu tư có thể triển khai ngay từ đầu năm.
Đại biểu cũng đề nghị phân định rõ thẩm quyền của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ trong quản lý, phân bổ nguồn dự phòng; quy định rõ nguyên tắc sử dụng nguồn tăng thu và dự toán chi còn lại; đồng thời, hoàn thiện tiêu chí phân loại dự án nhóm A, B, C và phạm vi khái niệm “đầu tư công”.
Ưu tiên y tế cơ sở và các địa bàn khó khăn
Đại biểu Lê Thị Hoài Chung đề nghị chính sách chăm sóc sức khỏe dân số và phát triển phải phù hợp đặc thù miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Theo đó, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, công nghệ thông tin phải gắn với nhân lực, kinh phí vận hành, bảo trì và đào tạo. Cần phát triển đồng bộ đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật viên, dược sĩ và nhân viên y tế thôn, bản; có chính sách thu hút, giữ chân nhân lực tại địa bàn khó khăn.
Đại biểu đề nghị phát triển mạng lưới cấp cứu ngoại viện, điểm cấp cứu ban đầu và vận chuyển người bệnh; đẩy mạnh chuyển đổi số thực chất, liên thông dữ liệu và xây dựng hồ sơ sức khỏe suốt đời. Đồng thời, cần quan tâm y tế học đường, chăm sóc sức khỏe tâm thần, dinh dưỡng, sức khỏe sinh sản vị thành niên và phòng, chống hôn nhân cận huyết thống tại vùng dân tộc thiểu số và miền núi.
Bảo đảm cơ chế tài chính đặc thù cho quốc phòng, an ninh
Đại biểu Ngô Nam Cường cho rằng, việc hoàn thiện Luật Ngân sách Nhà nước không chỉ là hợp nhất kỹ thuật 2 văn bản mà là bước quan trọng trong tái cơ cấu thể chế tài chính công, quản trị đầu tư công và quản trị quốc gia. Vì vậy, cần tiếp tục nghiên cứu kỹ, bảo đảm tính đồng bộ và khả năng thực thi.
Đại biểu đề nghị hài hòa giữa yêu cầu công khai, minh bạch ngân sách với tính bảo mật trong quốc phòng, an ninh và đối ngoại; thống nhất cơ chế sử dụng dự phòng ngân sách và Quỹ dự trữ tài chính trong tình huống đột xuất, cấp bách.
Đồng thời, cần có cơ chế linh hoạt về thời gian bố trí vốn đối với các công trình quốc phòng, an ninh chiến lược, biên giới, biển, đảo; nghiên cứu cơ chế tài chính phù hợp đối với đất quốc phòng, an ninh và bảo mật dữ liệu tài chính trong các lĩnh vực đặc thù.
Các ý kiến tại phiên thảo luận đều nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế theo hướng phân cấp mạnh hơn nhưng phải đi đôi với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình; tập trung nguồn lực cho nơi khó khăn, lấy hiệu quả thực chất và mức độ thụ hưởng của người dân làm thước đo.
Đây là những cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện các dự thảo luật, nghị quyết, bảo đảm tính thống nhất, khả thi và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn 2026-2035.
Phạm Bằng - Tuấn Tài
.jpg?md5=OvGog3sGHGG82b87mdJl8A&expires=1787148924)
.jpg?md5=hX8XjjbRET7QnDIgQCQfLw&expires=1787148924)
