Từ công tác chuẩn bị kỹ lưỡng, lắng nghe tiếng nói cử tri đến trách nhiệm tham gia lập pháp, giám sát, hoạt động của Đoàn hướng đến mục tiêu đưa chính sách sát thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân.
Chủ động từ khâu chuẩn bị, trách nhiệm trong từng nội dung nghị trường
Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI khai mạc ngày 17/10/2026, trong bối cảnh đất nước tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn phát triển. Với khối lượng công việc lớn, kỳ họp tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm: công tác lập pháp; xem xét, quyết định các vấn đề kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách và những vấn đề quan trọng khác; thực hiện hoạt động giám sát của Quốc hội.
Theo chương trình kỳ họp, Quốc hội dự kiến xem xét 47 dự án luật, nghị quyết, trong đó có 43 dự án luật, nghị quyết dự kiến được xem xét, thông qua và 4 dự án luật được xem xét, cho ý kiến. Nhiều nội dung có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và khả năng huy động nguồn lực phục vụ phát triển đất nước.
Trước yêu cầu đó, chất lượng tham gia của mỗi đại biểu không chỉ thể hiện ở tinh thần trách nhiệm, sự đầy đủ trong tham dự các phiên họp, mà còn ở quá trình nghiên cứu tài liệu, phân tích chính sách, đánh giá tác động và đóng góp những ý kiến có căn cứ, xuất phát từ thực tiễn.
Đối với Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An, sự chủ động được thể hiện ngay từ công tác chuẩn bị trước kỳ họp. Ngày 14/10/2026, Đoàn đã làm việc với UBND tỉnh và các sở, ngành liên quan để trao đổi về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công, đồng thời rà soát những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện pháp luật và các kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền. Hoạt động này có ý nghĩa quan trọng, giúp các đại biểu tiếp cận thông tin từ thực tiễn quản lý, đối chiếu những vấn đề phát sinh với quy định hiện hành, qua đó xác định những nội dung cần quan tâm trong quá trình tham gia thảo luận tại Quốc hội.
Từ thực tiễn địa phương đến nghị trường là một quá trình đòi hỏi sự chuẩn bị công phu, thông tin đầy đủ và cách tiếp cận khách quan. Những kiến nghị có cơ sở pháp lý, căn cứ thực tiễn và xác định rõ vấn đề cần tháo gỡ sẽ góp phần nâng cao chất lượng thảo luận, đồng thời cung cấp thêm luận cứ cho quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật.
Mang hơi thở cuộc sống vào quá trình xây dựng pháp luật
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Quốc hội là xây dựng, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của các quy định. Tuy nhiên, để pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh yêu cầu về kỹ thuật lập pháp, cần đặc biệt quan tâm đến những vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện.
Thực tiễn Nghệ An đặt ra nhiều yêu cầu cần được xem xét trong quá trình hoàn thiện chính sách. Là tỉnh có địa bàn rộng, điều kiện phát triển giữa các vùng còn khác nhau, Nghệ An vừa phải giải quyết những yêu cầu về phát triển hạ tầng, công nghiệp, đô thị, dịch vụ, vừa phải quan tâm đến sinh kế, việc làm, giáo dục, y tế và nâng cao đời sống người dân ở khu vực miền núi. Trong quá trình phát triển, những vấn đề liên quan đến quản lý đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng, triển khai các dự án giao thông, huy động nguồn lực đầu tư, tổ chức hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện các chế độ, chính sách luôn đòi hỏi sự quan tâm, tháo gỡ kịp thời.
Thông qua hoạt động tiếp xúc cử tri và làm việc với các cơ quan chức năng trước kỳ họp, Đoàn ĐBQH tỉnh có điều kiện tập hợp thông tin từ nhiều phía, nhận diện những khó khăn, vướng mắc và xác định các vấn đề cần tiếp tục kiến nghị. Điều quan trọng là phải phân biệt rõ những bất cập xuất phát từ quy định pháp luật với những hạn chế trong quá trình tổ chức thực hiện. Đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền địa phương, cần tăng cường phối hợp, xác định rõ trách nhiệm và đôn đốc giải quyết. Đối với những vướng mắc liên quan đến cơ chế, chính sách ở tầm Trung ương, cần có kiến nghị cụ thể, chỉ rõ nguyên nhân và đề xuất phương án xử lý phù hợp. Cách tiếp cận này giúp hoạt động của đại biểu Quốc hội gắn chặt hơn với thực tiễn, đồng thời hạn chế tình trạng kiến nghị chung chung, khó xác định trách nhiệm hoặc thiếu cơ sở để theo dõi kết quả giải quyết.
Tại nghị trường, mỗi ý kiến có chất lượng không chỉ phản ánh một khó khăn của địa phương, mà còn có thể góp phần nhận diện vấn đề mang tính phổ biến, từ đó thúc đẩy hoàn thiện quy định pháp luật áp dụng trên phạm vi cả nước. Đó chính là giá trị của việc đưa tiếng nói từ thực tiễn vào quá trình lập pháp: giúp chính sách được xây dựng trên cơ sở thực tiễn phong phú, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho hoạt động quản lý và phát triển.
Lắng nghe cử tri, nâng cao trách nhiệm đại diện
Trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An đã phối hợp với Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tổ chức 6 hội nghị tiếp xúc cử tri, với 1.011 cử tri tham dự và 48 lượt phát biểu. Các ý kiến tập trung vào những vấn đề thiết thực như tháo gỡ khó khăn liên quan đến các dự án giao thông, bảo đảm quyền lợi của người dân trong quá trình giải phóng mặt bằng, hoàn thiện cơ chế hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, đầu tư hạ tầng, trường lớp, tăng nguồn vốn tín dụng chính sách và giải quyết chế độ đối với người có công. Những nội dung này phản ánh trực tiếp nhu cầu của người dân và những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển. Đằng sau mỗi kiến nghị là yêu cầu về một cơ chế thực hiện rõ ràng, một quy trình giải quyết thuận lợi hơn hoặc sự quan tâm kịp thời của cơ quan có thẩm quyền đối với quyền lợi chính đáng của người dân.
Đáng chú ý, trước kỳ họp, Đoàn đã nhận được văn bản trả lời đối với 28/28 kiến nghị của cử tri gửi sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Đây là cơ sở để tiếp tục theo dõi, đánh giá chất lượng trả lời, làm rõ những nội dung đã được giải quyết, những vấn đề cần tiếp tục thực hiện và những kiến nghị còn có ý kiến khác nhau. Việc có văn bản trả lời là một khâu quan trọng trong quy trình giải quyết kiến nghị, nhưng hiệu quả cuối cùng cần được đánh giá trên cơ sở nội dung trả lời có rõ ràng, đúng trọng tâm hay không; những giải pháp được nêu có được triển khai hay không; quyền lợi chính đáng của người dân đã được bảo đảm đến đâu. Vì vậy, bên cạnh việc tổng hợp, chuyển kiến nghị, hoạt động theo dõi, đôn đốc và giám sát quá trình giải quyết cần được coi trọng. Đối với những vấn đề chậm được xử lý hoặc đã trả lời nhưng chưa đáp ứng yêu cầu thực tế, cần tiếp tục làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và hướng giải quyết. Đây cũng là cách để nâng cao chất lượng hoạt động đại diện của Đoàn ĐBQH tỉnh, củng cố niềm tin của cử tri và tạo sự gắn kết thường xuyên giữa cơ quan dân cử với Nhân dân.
Gắn hoạt động lập pháp với giám sát thực thi chính sách
Xây dựng pháp luật và giám sát việc thực hiện pháp luật là hai nhiệm vụ có mối quan hệ chặt chẽ. Một quy định dù được xây dựng công phu nhưng nếu triển khai thiếu đồng bộ, không xác định rõ trách nhiệm hoặc không được kiểm tra thường xuyên thì khó đạt được hiệu quả như mong muốn. Bởi vậy, bên cạnh việc tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến đối với các dự án luật, nghị quyết tại kỳ họp, đại biểu Quốc hội còn theo dõi quá trình thực thi các quyết định của Quốc hội, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước và đôn đốc giải quyết những vấn đề cử tri quan tâm.
Tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, các nội dung về tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân, kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri, công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo và hoạt động chất vấn là những vấn đề quan trọng trong chương trình giám sát. Những bất cập trong thực hiện chính sách, những kiến nghị kéo dài hoặc những khó khăn phát sinh từ cơ sở được rà soát, phân tích để xác định đúng nguyên nhân, tránh tình trạng cùng một vấn đề được phản ánh nhiều lần nhưng chậm có chuyển biến. Đồng thời, đã tăng cường sự phối hợp giữa Đoàn ĐBQH tỉnh với HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và các cơ quan liên quan trong trao đổi thông tin, theo dõi kiến nghị và giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật. Thông qua sự phối hợp đó, hoạt động giám sát không chỉ góp phần phát hiện hạn chế, mà còn thúc đẩy các cơ quan có thẩm quyền chủ động khắc phục, nâng cao trách nhiệm giải trình và cải thiện hiệu quả phục vụ người dân.
Trách nhiệm từ nghị trường, hiệu quả trong cuộc sống
Hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI được đặt trong yêu cầu chung về nâng cao chất lượng lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước. Nhưng giá trị của hoạt động nghị trường còn được thể hiện qua khả năng chuyển tải tiếng nói của cử tri, góp phần tháo gỡ những khó khăn từ thực tiễn và thúc đẩy các chính sách đi vào cuộc sống.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ đó, các đại biểu đã phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động nghiên cứu, nắm chắc thực tiễn, tích cực tham gia thảo luận và đóng góp những ý kiến có căn cứ. Cùng với đó là duy trì mối liên hệ chặt chẽ với cử tri, thường xuyên cập nhật những vấn đề phát sinh và theo dõi kết quả giải quyết các kiến nghị đã được phản ánh. Đối với các cơ quan có thẩm quyền, việc tiếp nhận và xử lý kiến nghị được thực hiện với tinh thần cầu thị, đúng pháp luật, rõ trách nhiệm và hướng đến kết quả thực chất. Những vướng mắc thuộc về thể chế được nghiên cứu, kiến nghị sửa đổi; những hạn chế trong tổ chức thực hiện được khắc phục kịp thời; những vấn đề vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo và đề xuất giải pháp phù hợp. Từ những ý kiến tại hội nghị tiếp xúc cử tri đến các nội dung được nghiên cứu, thảo luận tại nghị trường, trách nhiệm của người đại biểu luôn gắn với lợi ích của đất nước và quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân.
Với tinh thần chủ động, trách nhiệm và gắn bó với thực tiễn, Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa cử tri với Quốc hội, giữa yêu cầu hoàn thiện thể chế với những vấn đề đặt ra trong đời sống. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội, thúc đẩy giải quyết những kiến nghị chính đáng của Nhân dân và tạo thêm động lực cho Nghệ An phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
