Chiều 21/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An và tỉnh Lâm Đồng tiến hành thảo luận tại tổ về: Nội dung về cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị; Dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp; Việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập.
Đồng chí Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An điều hành thảo luận.
Điều hành thảo luận, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Nguyễn Khắc Thận đề nghị các đại biểu Quốc hội phát huy tinh thần trách nhiệm, tập trung nghiên cứu kỹ tài liệu, dành thời gian thảo luận sâu đối với các nội dung mới được bổ sung, bảo đảm các ý kiến phát biểu có chất lượng, sát thực tiễn.
Đối với việc xây dựng khu đô thị lấn biển, cần làm rõ sự cần thiết, nguyên tắc, tiêu chí xác định khu đô thị đặc biệt và tính đồng bộ của các cơ chế, chính sách đặc thù. Đối với dự thảo Nghị quyết về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, cần đánh giá kỹ điều kiện, đối tượng thụ hưởng, thời điểm và hiệu lực thi hành, bảo đảm tính khả thi.
Đối với dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận, cần làm rõ cơ sở pháp lý, thẩm quyền, tính đặc thù của việc tách dự án; đồng thời bảo đảm cơ chế quản lý thống nhất, an toàn và an ninh hạt nhân.
Cần cơ chế giám sát chặt cam kết vốn, tiến độ của dự án đô thị lấn biển
Phát biểu thảo luận, nhất trí với chủ trương phát triển đô thị biển, đặc biệt là định hướng xây dựng các khu đô thị lấn biển, đại biểu Vũ Thị Lan Anh cho rằng, để chính sách phát huy hiệu quả trên thực tế, cần bổ sung cơ chế giám sát đủ mạnh đối với quá trình triển khai của nhà đầu tư.
Cụ thể, đại biểu đề nghị xây dựng chế tài gắn với cơ chế giám sát, đánh giá định kỳ việc thực hiện các cam kết về vốn, tiến độ giải ngân, tiến độ lấn biển và mục đích sử dụng đất của nhà đầu tư chiến lược.
Bên cạnh việc đặt ra các điều kiện về năng lực tài chính và yêu cầu kỹ thuật, cần có hệ thống giám sát xuyên suốt để bảo đảm các cam kết được thực hiện đúng tiến độ, tránh tình trạng dự án chậm triển khai hoặc sử dụng đất không đúng mục tiêu, qua đó nâng cao hiệu quả của chính sách đặc thù.
Tránh “điểm gãy” thuế 10 tỷ đồng, hạn chế động cơ chia nhỏ, trì hoãn doanh thu
Đối với dự thảo về giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp trong các năm 2026-2027, đại biểu Vũ Thị Lan Anh bày tỏ sự ủng hộ trong bối cảnh cần tạo động lực phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, một số quy định cần được hoàn thiện để bảo đảm tính công bằng và phù hợp với thực tiễn.
Theo dự thảo, các hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng sẽ được giảm 30% số thuế phải nộp, không phân biệt phương pháp tính thuế. Đại biểu đánh giá đây là chính sách tích cực, song đề nghị bổ sung cơ sở định lượng để đánh giá mức hỗ trợ có thực sự tương xứng hay không.
Cụ thể, cần so sánh gánh nặng thuế giữa hộ kinh doanh nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu và doanh nghiệp thực hiện chế độ kế toán, nộp thuế theo thu nhập. Đồng thời, cần phân tích theo từng ngành nghề, mức doanh thu và tỷ suất lợi nhuận điển hình để xác định liệu mức giảm 30% đã phản ánh đúng đặc thù của những lĩnh vực có doanh thu lớn nhưng biên lợi nhuận thấp.
Dành sự quan tâm đặc biệt đến quy định về ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, đại biểu cho rằng, quy định này tạo ra một “điểm gãy chính sách”, khi chỉ cần vượt ngưỡng doanh thu rất nhỏ cũng dẫn đến mất toàn bộ ưu đãi.
Điều đó không chỉ làm giảm tính công bằng theo quy mô mà còn có thể tạo ra động cơ không mong muốn như trì hoãn ghi nhận doanh thu, chia nhỏ hoạt động kinh doanh hoặc hạn chế mở rộng quy mô để duy trì điều kiện hưởng ưu đãi.
Từ đó, đại biểu Vũ Thị Lan Anh kiến nghị nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp hợp lý thay vì cắt toàn bộ ưu đãi ngay khi vượt ngưỡng. Một số phương án có thể được xem xét như thiết lập khoảng doanh thu chuyển tiếp, áp dụng mức giảm thuế giảm dần theo doanh thu hoặc xây dựng các bậc ưu đãi phù hợp.
“Đô thị biển” cần được định nghĩa rõ để thống nhất cách áp dụng
Đại biểu Nguyễn Khắc Thận - Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An bày tỏ sự thống nhất với việc đưa cơ chế, chính sách đặc thù đối với đô thị biển vào dự thảo Nghị quyết của Quốc hội; song cho rằng, cần tiếp tục làm rõ một số quy định để bảo đảm cách hiểu thống nhất khi triển khai.
Trước hết, đại biểu đề nghị bổ sung quy định giải thích rõ khái niệm “đô thị biển”. Hiện nay cách hiểu về đô thị biển còn chưa thống nhất, có người hiểu là đô thị được hình thành từ không gian lấn biển, có người lại hiểu theo nghĩa rộng là các đô thị ven biển. Nếu không xác định rõ khái niệm ngay trong điều khoản giải thích từ ngữ thì quá trình áp dụng sau này có thể phát sinh nhiều cách hiểu khác nhau, dẫn đến tranh cãi hoặc khó khăn trong thực hiện.
Bên cạnh đó, đại biểu cũng góp ý về quy định cho phép cơ quan có thẩm quyền quyết định các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và chỉ tiêu sử dụng đất “khác với quy chuẩn quốc gia”. Cụm từ “khác” cần được quy định rõ về bản chất và mục tiêu.
Việc áp dụng chỉ tiêu khác không nên được hiểu là cho phép điều chỉnh theo bất kỳ hướng nào, mà phải theo hướng tiến bộ hơn, văn minh hơn, hiện đại hơn và đáp ứng yêu cầu phát triển trong trường hợp hệ thống quy chuẩn quốc gia hiện hành chưa theo kịp thực tiễn. Quy định rõ nội hàm của cụm từ này sẽ giúp bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng và tránh những cách diễn giải khác nhau.
Ngoài ra, đối với quy trình lấy ý kiến các cơ quan liên quan khi giao khu vực biển phục vụ hoạt động khai thác khoáng sản, đại biểu Nguyễn Khắc Thận đề nghị quy định rõ trách nhiệm gắn với thời hạn trả lời của từng cơ quan. Thực tế cho thấy nhiều thủ tục bị kéo dài do chậm có ý kiến phản hồi.
Vì vậy, cần quy định mốc thời gian cụ thể và có thể áp dụng nguyên tắc nếu hết thời hạn mà cơ quan được lấy ý kiến không phản hồi thì được coi là đồng ý. Cách tiếp cận này vừa nâng cao trách nhiệm của các cơ quan tham gia, vừa góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các dự án.
Phạm Bằng - Tuấn Tài
