Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trên các lĩnh vực
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm truyền thống, nhiều nông hộ và hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Nghệ Anđã mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp. Điển hình như trang trại của bà Vương Thị Khánh, xã Kim Liên, Nam Đàn, mỗi lứa nuôi hơn 1.000 con lợn thịt liên kết với công ty. Với quy mô chăn nuôi lớn, chuồng kín đảm bảo an toàn sinh học, hạn chế người ngoài vào khu vực nuôi thì việc ứng dụng công nghệ số giúp quản lý, giám sát chuồng nuôi chặt chẽ hơn. "Việc ứng dụng công nghệ số, gia đình quản lý trực tiếp trang trại và công ty quản lý được nhìn qua hệ thống camera, công ty có thể hỗ trợ gia đình quy trình quản chăn nuôi phù hợp, đúng quy trình, đảm bảo an toàn sinh học, tránh xảy ra dịch bệnh" - bà Vương Thị Khánh nói.
Nghệ An hiện có hơn 500 trang trại chăn nuôi quy mô lớn; đa số đã ứng dụng công nghệ số để giám sát chăn nuôi qua điện thoại hoặc tivi, quản lý từ xa và sử dụng hệ thống làm mát, cho ăn tự động, cảm biến và phần mềm quản lý. Đặc biệt tại nhiều trang trại đã lắp đặt hệ thống phun tiêu khử độc nhằm giảm thiểu nguy cơ dịch bệnh xâm nhập.
Ngoài các trang trại chăn nuôi, các trang trại trồng trọt ứng dụng công nghệ cao có diện tích rộng lớn thì để tiết kiệm chi phí nhân công thì hầu hết các trang trại đều mạnh dạn đầu tư để lắp đặt hệ thống tưới tự động kết hợp bón phân cho cây ăn quả. Chỉ cần thông qua chiếc điện thoại thông minh có kết nối mạng internet là có thể theo dõi quản lý trực tiếp các hoạt động của trang trại giúp giải phóng sức lao động, tiết kiệm chi phí sản xuất và bảo vệ sức khỏe cho người lao động mà vẫn mang lại năng suất cao.
Đơn cử như Hợp tác xã Dịch vụ Nông sản hữu cơ công nghệ cao Vfresh Garden ở xã Hưng Nguyên Nam đã thành công trong việc sản xuất rau, củ, quả, hoa trong nhà màng và nhà lưới. Với 1ha đất nông nghiệp kém hiệu quả, anh Nguyễn Văn Đạt đầu tư xây dựng 2 nhà màng và 1 nhà lưới trên diện tích 4.000m² trồng các loại rau quả sạch và cây ăn quả. Một trong những yếu tố then chốt làm nên thành công của mô hình của anh Đạt chính là việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong sản xuất nông nghiệp. Anh đã lựa chọn nhà màng kết hợp hệ thống tưới nhỏ giọt cảm biến thông minh, điều chỉnh lượng nước, phân bón phù hợp với từng giai đoạn phát triển của cây, qua đó góp phần tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.
Với hệ thống đó, các chỉ số liên quan đến nhiệt độ trong nhà màng cũng được theo dõi và điều chỉnh linh hoạt qua điện thoại thông minh. Anh Đạt chia sẻ rằng: Làm nông nghiệp công nghệ cao không chỉ đòi hỏi đam mê mà còn cần kiến thức kỹ thuật vững vàng và một khoản vốn đầu tư ban đầu khá lớn. Tuy nhiên, hiệu quả mang lại là rất khả quan. Với doanh thu trên 750 triệu đồng mỗi năm, lợi nhuận sau chi phí đạt khoảng 450 triệu đồng cho gia đình.
Mô hình còn tạo ra công ăn việc làm cho 2-3 lao động chính và một số lao động thời vụ tại địa phương. Mô hình của anh Đạt đã trở thành địa chỉ tin cậy để nhiều đoàn và người dân đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm. Từ nền tảng đang có, anh Nguyễn Văn Đạt đang tính đến mở rộng quy mô, nâng cấp công nghệ để hướng đến các thị trường tiêu chuẩn cao như siêu thị.
Không chỉ ở lĩnh vực sản xuất, việc ứng dụng công nghệ số được triển khai trên mọi mặt của đời sống xã hội. Đặc biệt, sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ có Trung tâm Phục vụ hành chính công phát huy hiệu quả trong giải quyết thủ tục hành chính, hệ thống camera thông minh của xã được lắp đặt tại các trục đường giao thông, ngã ba, có tích hợp chức năng ghi hình đã hỗ trợ không nhỏ cho lực lượng công an làm nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, giao thông thông suốt. Các mô hình “tổ công nghệ số cộng đồng” không chỉ từng bước thu hẹp khoảng cách số giữa thành thị và nông thôn mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế số, xã hội số hài hòa.
"Miền quê đáng sống"
Trong bối cảnh chuyển đổi số là xu hướng tất yếu, việc ứng dụng công nghệ cao, công nghệ kỹ thuật số, hệ thống cơ sở dữ liệu lớn là những nội dung cần được áp dụng trong mô hình xây dựng nông thôn mới thông minh. Thời gian qua, tỉnh Nghệ An đang từng bước triển khai chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao, hướng tới nông thôn mới thông minh, góp phần thay đổi diện mạo của địa phương. Theo đó, giai đoạn 2021 – 2025, Nghệ An đặt mục tiêu 82% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, 20% đạt nông thôn mới nâng cao và 5% đạt nông thôn mới kiểu mẫu. Để đạt mục tiêu đề ra, tỉnh đã huy động hơn 14.400 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và các nguồn lực xã hội hóa. Nguồn vốn ấy đang được ưu tiên cho các công trình trọng điểm như giao thông, hạ tầng số, giáo dục và y tế nông thôn.
Cùng với đầu tư hạ tầng, Nghệ An còn tập trung xây dựng “con người số” – lực lượng nông dân thế hệ mới có kỹ năng công nghệ, sẵn sàng thích ứng với xu hướng phát triển của thời đại. Các lớp tập huấn kỹ năng số, thương mại điện tử, an toàn thông tin được tổ chức thường xuyên, giúp người dân tự tin sử dụng công nghệ trong sản xuất và quản lý.
Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng phát triển kinh tế số nông nghiệp. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã được hỗ trợ đầu tư vào các dự án sản xuất sạch, ứng dụng công nghệ cao. Các nền tảng thương mại điện tử được kết nối với chuỗi cung ứng, tạo điều kiện để nông sản Nghệ An có mặt tại nhiều thị trường lớn trong và ngoài nước.
Nhờ đó, chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới ở Nghệ An đã đạt nhiều kết quả to lớn, tạo chuyển biến thực chất, hướng tới nông thôn mới thông minh. Khu vực nông thôn Nghệ An đang dần trở thành những “miền quê đáng sống”. Không khí “nông thôn mới” tràn ngập trên mỗi xóm làng. Hệ thống cơ sở hạ tầng số, chuyển đổi số trong nông nghiệp, nông thôn được UBND các xã ứng dụng công nghệ thông tin hiệu quả vào công tác quản lý, điều hành; cung cấp dịch vụ công trực tuyến liên thông 4 cấp; 100% xã sử dụng chữ ký số; sử dụng các phần mềm chuyên ngành khác như kế toán, địa chính, tư pháp,… 100% cán bộ, công chức có máy tính sử dụng, kết nối internet và mạng truyền số liệu chuyên dùng.
Bên cạnh đó, các sản phẩm OCOP của các xã nông thôn mới nâng cao đều được quảng bá, giới thiệu trên sàn thương mại điện tử; thanh toán không dùng tiền mặt tăng trưởng nhanh ở khu vực nông thôn; người dân được phổ biến kỹ năng số; kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh, truy cập mạng internet để khai thác thông tin, bán hàng, học tập, giải trí,… ngày càng được nâng cao, rút ngắn khoảng cách với khu vực thành thị; tỷ lệ thuê bao điện thoại thông minh khu vực nông thôn đạt trên 80%... Qua đó, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, đưa vùng đất xứ Nghệ bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Có thể khẳng định, việc ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số được xem là chìa khóa rút ngắn khoảng cách giữa thành thị và nông thôn, hướng tới mục tiêu phát triển nông thôn mới thông minh, bền vững. Những mô hình nông nghiệp thông minh, dịch vụ công trực tuyến, cùng sự đồng lòng của chính quyền và nhân dân đang giúp Nghệ An từng bước hiện thực hóa mục tiêu: nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân chuyên nghiệp. Trong tương lai gần, khi chuyển đổi số đi vào chiều sâu, với sự đồng hành của chính quyền và các tổ chức, nông thôn Nghệ An hứa hẹn sẽ tiếp tục khởi sắc, trở thành điểm sáng về phát triển kinh tế nông thôn bền vững và hiện đại trong cả nước nơi có không gian sống năng động, sáng tạo, nơi con người và công nghệ hòa quyện, kiến tạo nên “miền quê đáng sống” của thời đại mới.
