Từ nghị quyết mới đến động lực cho đội ngũ ở khối, xóm, thôn, bản

Trong bối cảnh phạm vi quản lý, quy mô dân cư và khối lượng công việc tại nhiều địa bàn tăng lên sau sắp xếp, chính sách mới thể hiện sự quan tâm, ghi nhận của tỉnh đối với lực lượng gần dân, sát dân, đồng thời tạo thêm động lực để đội ngũ này yên tâm gắn bó, nâng cao trách nhiệm và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Khi địa bàn rộng hơn, công việc nhiều hơn

Người hoạt động ở khối, xóm, thôn, bản là lực lượng trực tiếp đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến từng hộ dân; nắm bắt đời sống, tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân; tổ chức các phong trào tại cộng đồng và tham gia giải quyết nhiều công việc, tình huống phát sinh ngay tại địa bàn dân cư.

Sau sắp xếp, sáp nhập, đầu mối tại nhiều nơi được tinh gọn, song phạm vi quản lý rộng hơn, quy mô dân cư lớn hơn, trong khi yêu cầu tuyên truyền, vận động, nắm bắt tình hình và tổ chức thực hiện nhiệm vụ ngày càng cao. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cần có chính sách phù hợp hơn đối với đội ngũ trực tiếp đảm nhiệm công việc ở cơ sở.

Đơn cử tại xã Bích Hào, số đơn vị dân cư sau sắp xếp giảm từ 30 xóm xuống còn 17 thôn. Cùng với việc giảm đầu mối, phạm vi quản lý, số hộ dân và khối lượng công việc tại nhiều thôn tăng lên đáng kể.

Thôn Trường Sơn hiện có diện tích 2.674,49ha với 371 hộ dân. Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Trường Sơn Bùi Văn Tích cho biết: Sau sắp xếp, địa bàn rộng hơn, dân cư thưa và phân tán. Vì vậy, việc tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện các chủ trương, chính sách, nắm bắt tình hình và xử lý những vấn đề phát sinh đòi hỏi nhiều thời gian, công sức hơn trước.

Theo ông Bùi Văn Tích, việc HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết quy định cụ thể mức phụ cấp, hỗ trợ theo quy mô dân cư và đặc thù từng địa bàn là cần thiết, thể hiện sự quan tâm đối với lực lượng trực tiếp hoạt động ở cơ sở. Nghị quyết xác định rõ các chức danh được hưởng phụ cấp, hỗ trợ và chế độ đối với trường hợp kiêm nhiệm, qua đó góp phần động viên đội ngũ yên tâm gắn bó, nâng cao trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ.

Từ thực tế địa bàn, ông Bùi Văn Tích mong nghị quyết sớm được triển khai kịp thời, công khai, đúng đối tượng và thống nhất. Đối với những thôn có diện tích rộng, dân cư phân tán, khối lượng công việc lớn, tỉnh cần tiếp tục nghiên cứu việc bố trí thêm một Phó Trưởng thôn, đồng thời có chính sách phù hợp đối với cấp phó của các tổ chức đoàn thể để chia sẻ công việc, nâng cao hiệu quả hoạt động. Ông cũng đề nghị tỉnh quan tâm hỗ trợ kinh phí lắp đặt hệ thống loa truyền thanh, phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền trên địa bàn.

Nếu thôn Trường Sơn gặp khó khăn do địa bàn rộng, dân cư phân tán thì tại thôn Thanh Giang, áp lực chủ yếu đến từ quy mô dân cư lớn. Sau sắp xếp, thôn có 628 hộ trên diện tích 294,38 ha. Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Thanh Giang Nguyễn Văn Ánh chia sẻ: Để nắm bắt đầy đủ tình hình đời sống của Nhân dân và triển khai kịp thời các nhiệm vụ, đội ngũ ở thôn phải dành nhiều thời gian, công sức hơn. Mặc dù khối lượng công việc tăng lên, song đội ngũ ở thôn vẫn nỗ lực đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Một trong những khó khăn hiện nay là việc chuyển tải thông tin đến người dân chưa thật sự kịp thời do thôn chưa có nguồn kinh phí lắp đặt hệ thống loa truyền thanh. Dù đã lập các nhóm trên mạng xã hội để thông tin, tuyên truyền, vẫn còn nhiều hộ chưa tiếp cận đầy đủ.

Đánh giá về chính sách mới, ông Nguyễn Văn Ánh cho rằng, mức phụ cấp đối với các chức danh chủ chốt ở thôn cơ bản phù hợp với trách nhiệm và khối lượng công việc. Mức hỗ trợ đối với Bí thư Chi đoàn và các Chi hội trưởng cũng cần tiếp tục được nghiên cứu, điều chỉnh khi điều kiện cho phép, để lực lượng này yên tâm hoạt động, gắn bó và phát huy tốt vai trò tại cộng đồng dân cư.

Thực tế tại thôn Trường Sơn và Thanh Giang cho thấy, sau khi đầu mối được tinh gọn, phạm vi quản lý và yêu cầu nhiệm vụ tại nhiều khu dân cư lại tăng lên. Việc điều chỉnh phụ cấp, hỗ trợ vì vậy không chỉ nhằm bảo đảm chế độ mà còn góp phần duy trì động lực, trách nhiệm của lực lượng trực tiếp bám dân, bám địa bàn.

Những yêu cầu từ cơ sở cũng được phản ánh tại phiên thảo luận hội trường trước khi HĐND tỉnh biểu quyết thông qua Nghị quyết. Đánh giá cao việc Thường trực HĐND tỉnh kịp thời chỉ đạo xây dựng dự thảo, Bí thư Đảng ủy xã Con Cuông Nguyễn Hoài An cho rằng, đây là chính sách thiết thực, có ý nghĩa nhân văn, góp phần giải quyết chế độ, tạo động lực để đội ngũ ở cơ sở tiếp tục cống hiến.

Cùng quan tâm đến nội dung này, ông Phạm Văn Bình, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Mậu Thạch cho biết, cử tri đồng tình, phấn khởi với chủ trương của tỉnh, nhất là trong bối cảnh địa bàn quản lý của nhiều thôn, bản sau sắp xếp rộng hơn, khối lượng công việc và yêu cầu nhiệm vụ lớn hơn trước.

Từ thực tiễn đó, một số đại biểu cũng đề nghị tỉnh tiếp tục nghiên cứu chính sách đối với cấp phó các chi hội, chi đoàn khi điều kiện nguồn lực cho phép, qua đó củng cố lực lượng trực tiếp tham gia công việc tại cộng đồng dân cư.

Giải trình nội dung này tại phiên thảo luận, Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Viết Hưng cho biết, qua tham khảo kinh nghiệm tại các địa phương, hiện chưa có tỉnh nào, kể cả một số địa phương có nguồn thu ngân sách lớn, quy định chế độ đối với cấp phó các chi hội, đoàn thể ở khu dân cư. Khả năng cân đối ngân sách của Nghệ An hiện cũng chưa đáp ứng yêu cầu mở rộng thêm đối tượng thụ hưởng. Sở Nội vụ tiếp thu các kiến nghị để tiếp tục nghiên cứu, tham mưu khi điều kiện ngân sách cho phép.

Chính sách kịp thời trong khả năng cân đối nguồn lực

Những trao đổi tại nghị trường cho thấy, Nghị quyết được xây dựng trên cơ sở vừa đáp ứng yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn, vừa tính toán thận trọng khả năng cân đối lâu dài của ngân sách tỉnh. Trên cơ sở đó, HĐND tỉnh đã xác định đối tượng thụ hưởng và mức phụ cấp, hỗ trợ phù hợp, đồng thời dành mức cao hơn cho những địa bàn có quy mô dân số lớn hoặc điều kiện đặc thù.

Cụ thể, Nghị quyết quy định mức phụ cấp đối với 3 chức danh người hoạt động không chuyên trách ở khối, xóm, thôn, bản, gồm Bí thư Chi bộ; Trưởng khối, xóm, thôn, bản và Trưởng Ban Công tác Mặt trận. Mức phụ cấp hằng tháng bao gồm kinh phí hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội.

Đối với khối có từ 1.000 hộ gia đình trở lên; xóm, thôn, bản có từ 700 hộ gia đình trở lên; địa bàn thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm về quốc phòng, khu vực biên giới hoặc thôn, xóm, bản đặc biệt khó khăn, Bí thư Chi bộ và Trưởng khối, xóm, thôn, bản cùng được hưởng mức phụ cấp bằng 3,1 lần mức lương cơ sở; Trưởng Ban Công tác Mặt trận được hưởng 2,8 lần mức lương cơ sở. Tại các địa bàn còn lại, mức phụ cấp tương ứng là 2,6 lần và 2,3 lần mức lương cơ sở.

Nghị quyết cũng quy định 7 chức danh người tham gia hoạt động ở khối, xóm, thôn, bản được hưởng hỗ trợ hằng tháng, gồm Phó Trưởng khối, xóm, thôn, bản; Thôn đội trưởng; Bí thư Chi đoàn Thanh niên; Chi hội trưởng Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh và Hội Người cao tuổi.

Đối với nhóm địa bàn nêu trên, Phó Trưởng khối, xóm, thôn, bản được hỗ trợ bằng 1,4 lần mức lương cơ sở; Thôn đội trưởng 1,1 lần; các chức danh còn lại 0,65 lần mức lương cơ sở. Tại các địa bàn còn lại, mức hỗ trợ tương ứng là 1,25 lần, 1 lần và 0,6 lần mức lương cơ sở.

Kinh phí hoạt động của tổ dân vận được hỗ trợ 5 triệu đồng/tổ/năm đối với nhóm địa bàn có quy mô lớn hoặc điều kiện đặc thù; các địa bàn còn lại được hỗ trợ 4 triệu đồng/tổ/năm. Người kiêm nhiệm được hưởng 50% mức phụ cấp hoặc mức hỗ trợ của chức danh kiêm nhiệm; mỗi người được giữ tối đa 2 chức danh, kể cả chức danh kiêm nhiệm. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1.7.2026.

Nhấn mạnh ý nghĩa của chính sách, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Nghĩa Hiếu cho biết, ngoài các chế độ, chính sách theo quy định của Trung ương, Nghệ An đã chủ động xây dựng, bổ sung chính sách hỗ trợ riêng của địa phương đối với người hoạt động không chuyên trách ở khối, xóm, thôn, bản.

Trong điều kiện nguồn lực còn khó khăn, đây là sự quan tâm và nỗ lực lớn của tỉnh nhằm chia sẻ, động viên lực lượng này tiếp tục phát huy vai trò, nâng cao hiệu quả hoạt động trong bối cảnh quy mô diện tích, dân số của nhiều khối, xóm, thôn, bản tăng lên sau sắp xếp.

Trao đổi với phóng viên, Phó Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh Nghệ An Trần Đình Toàn cho rằng: Sau sắp xếp, sáp nhập, quy mô diện tích và dân số của nhiều khối, xóm, thôn, bản tăng lên đáng kể; đồng thời, khối lượng công việc và yêu cầu nhiệm vụ đối với các chức danh ở cơ sở cũng ngày càng lớn. Trong điều kiện ngân sách tỉnh còn khó khăn, HĐND tỉnh Nghệ An đã thể hiện quyết tâm cao khi ban hành chính sách với mức phụ cấp, hỗ trợ ở mức cao trong khả năng cân đối, nhằm khích lệ, động viên và hỗ trợ tốt nhất có thể đối với đội ngũ trực tiếp hoạt động tại cộng đồng dân cư.

Theo ông Trần Đình Toàn, Nghị quyết được ban hành rất kịp thời và ngân sách tỉnh cũng đã sẵn sàng nguồn kinh phí để tổ chức thực hiện. Qua theo dõi bước đầu, Nhân dân đồng tình, các chức danh hoạt động ở khối, xóm, thôn, bản phấn khởi trước sự quan tâm của tỉnh.

“Đây là chính sách hợp lòng dân, phù hợp với yêu cầu thực tiễn, góp phần động viên đội ngũ ở cơ sở tiếp tục nỗ lực thực hiện tốt các nhiệm vụ, công việc; tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; giải quyết và xử lý kịp thời các tình huống, yêu cầu phát sinh từ địa bàn dân cư. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường xã hội ổn định, bảo đảm an sinh và nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của Nhân dân”, ông Trần Đình Toàn nhấn mạnh.

Từ sự đồng thuận bước đầu, yêu cầu đặt ra là các cấp, ngành, địa phương sớm tổ chức thực hiện nghị quyết công khai, thống nhất, đúng đối tượng; rà soát đầy đủ từng chức danh, trường hợp kiêm nhiệm và xác định chính xác mức được hưởng theo từng nhóm địa bàn, bảo đảm chính sách đến với đội ngũ ở cơ sở kịp thời, đầy đủ.

Khi đi vào cuộc sống, Nghị quyết không chỉ bảo đảm tốt hơn chế độ đối với lực lượng trực tiếp hoạt động tại cộng đồng dân cư mà còn khẳng định sự quan tâm, trách nhiệm của tỉnh đối với đội ngũ gần dân, sát dân. Đây sẽ là nguồn động viên thiết thực để đội ngũ ở khối, xóm, thôn, bản yên tâm gắn bó, phát huy vai trò cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ngay từ cơ sở.