CHỦ ĐỘNG TỪ SỚM, TỪ XA

Một kỳ họp có thể chỉ diễn ra trong 1 – 2 ngày hoặc dài hơn; một phiên chất vấn có thể được tính bằng những giờ làm việc tại nghị trường; một cuộc tiếp xúc cử tri có thể kết thúc sau vài giờ...; nhưng phía sau mỗi hoạt động đó là một quá trình chuẩn bị công phu, liên tục và đòi hỏi sự phối hợp của nhiều cơ quan, đơn vị, cá nhân.

Ở phía sau ấy, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh giữ vai trò tham mưu, giúp việc, bảo đảm các điều kiện cần thiết để Đoàn ĐBQH tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh, các Ban HĐND tỉnh, Tổ đại biểu và đại biểu thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ theo quy định.

Bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp tiếp tục được hoàn thiện, yêu cầu phân cấp, phân quyền ngày càng cao và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, yêu cầu đặt ra đối với công tác Văn phòng cũng không còn dừng ở việc bảo đảm “đủ hồ sơ, đúng quy trình, kịp thời phục vụ”. Quan trọng hơn là phải chủ động nhận diện vấn đề, chuẩn bị thông tin, kết nối các khâu công việc và tham mưu để hoạt động của cơ quan dân cử ngày càng thực chất, hiệu quả. Phương châm “chủ động từ sớm, từ xa” vì thế được xác định là một yêu cầu xuyên suốt trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh tiếp nhận ý kiến của cử tri và nhân dân qua đường dây điện thoại trực tuyến

Điều này thể hiện rõ trong công tác tham mưu, phục vụ hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh. Từ xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động; tham mưu, phục vụ Đoàn ĐBQH và đại biểu Quốc hội chuẩn bị, tham dự các kỳ họp Quốc hội, tham gia xây dựng pháp luật; tổ chức các cuộc tiếp xúc cử tri; tổng hợp, phân loại và chuyển ý kiến, kiến nghị của cử tri đến cơ quan có thẩm quyền; theo dõi, đôn đốc việc giải quyết, trả lời; đến phục vụ hoạt động giám sát, khảo sát, tiếp công dân và các hoạt động khác của Đoàn ĐBQH, mỗi công việc đều đòi hỏi sự chính xác, kịp thời, khả năng tổng hợp và phối hợp chặt chẽ.

Đặc biệt, đối với hoạt động tiếp xúc cử tri, yêu cầu đặt ra không chỉ là tổ chức hội nghị đúng quy định, bảo đảm chất lượng, mà còn phải làm tốt phần việc phía sau hội nghị. Những ý kiến, kiến nghị của cử tri được tiếp nhận, tổng hợp, phân loại theo thẩm quyền; những vấn đề thuộc trách nhiệm giải quyết của cơ quan Trung ương được chuyển đến đúng địa chỉ; việc trả lời, giải quyết được theo dõi để thông tin trở lại với cử tri. Từ một ý kiến tại hội nghị đến một kết quả giải quyết cụ thể là cả một quy trình tham mưu, phục vụ cần được tổ chức chặt chẽ.

Trong hoạt động giám sát của Đoàn ĐBQH tỉnh, Văn phòng cũng không chỉ dừng ở công tác hành chính, phục vụ, mà còn bảo đảm yêu cầu tham mưu, tổng hợp thông tin, chuẩn bị nội dung, xây dựng chương trình, phục vụ các cuộc làm việc, khảo sát và tổng hợp kết quả... Chất lượng thông tin được chuẩn bị từ trước là một trong những yếu tố quan trọng giúp đại biểu có thêm căn cứ đánh giá vấn đề, đặt câu hỏi, kiến nghị và thực hiện quyền giám sát.

Thực tiễn hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh cho thấy, nhiều vấn đề được phản ánh từ địa phương đã được đưa vào chương trình nghị sự, thảo luận và xem xét ở cấp Trung ương, trong đó có những vấn đề gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển và đời sống của người dân Nghệ An. Có thể kể đến việc Quốc hội ban hành các nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Nghệ An; thông qua chủ trương đầu tư Dự án đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy; đồng thời bố trí nguồn lực để tiếp tục giải quyết những tồn tại trong bồi thường, hỗ trợ của Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A…. Những kết quả đó cũng đặt ra yêu cầu đối với công tác tham mưu, phục vụ phải bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời, bám sát thực tiễn và đáp ứng yêu cầu hoạt động của Đoàn, đại biểu Quốc hội.

Bộ phận tổng hợp đường dây điện thoại trực tuyến tại Kỳ họp

Với hoạt động của HĐND tỉnh, yêu cầu chủ động từ sớm, từ xa càng được thể hiện rõ trong công tác chuẩn bị kỳ họp. Theo đồng chí Nguyễn Thị Anh Hoa - Phó Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh, một kỳ họp có thể diễn ra trong thời gian ngắn, nhưng để có một nghị quyết đúng, trúng và khả thi là cả quá trình nghiên cứu chính sách, nắm tình hình thực tiễn, phối hợp chuẩn bị hồ sơ, khảo sát, thẩm tra, tiếp thu, chỉnh lý và hoàn thiện.

Thực tiễn chuẩn bị nhiều kỳ họp HĐND tỉnh, và gần đây nhất là Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh khóa XIX cho thấy rõ cách làm này. Ngay từ tháng 5/2026, Văn phòng đã tham mưu Thường trực HĐND tỉnh tổ chức cuộc họp liên tịch với UBND tỉnh và Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh để thống nhất dự kiến nội dung, chương trình và công tác chuẩn bị kỳ họp. Văn phòng đồng thời phối hợp với Thường trực và các Ban HĐND tỉnh chủ động nắm bắt các nội dung dự kiến trình kỳ họp, phục vụ khảo sát, thu thập thông tin và chuẩn bị các điều kiện cần thiết.

Từ “đủ hồ sơ” đến “đủ thông tin, đúng vấn đề” là một bước chuyển trong tư duy tham mưu. Bởi một hồ sơ có thể đầy đủ về thủ tục nhưng chưa chắc đã cung cấp đầy đủ những thông tin cần thiết để đại biểu xem xét một vấn đề. Hay như phiên thảo luận tại tổ và tại hội trường có 38 lượt ý kiến đại biểu phát biểu; phiên chất vấn có 33 đại biểu đặt câu hỏi… Đằng sau những ý kiến tại nghị trường là quá trình chuẩn bị thông tin, tổng hợp vấn đề, phối hợp với các cơ quan liên quan và phục vụ đại biểu trước, trong và sau kỳ họp. Công việc của Văn phòng vì vậy ngày càng đòi hỏi khả năng tổng hợp, phân tích, kết nối thông tin và theo dõi công việc đến cùng.

Không chỉ với kỳ họp, trong hoạt động giám sát, khảo sát và giải trình, Văn phòng chủ động nghiên cứu tài liệu, nắm tình hình, tham mưu xây dựng đề cương, chuẩn bị dữ liệu, theo dõi tiến độ báo cáo và tổng hợp kết quả. Qua đó, những vấn đề nổi lên từ thực tiễn được nhận diện rõ hơn, giúp hoạt động giám sát tập trung vào những điểm nghẽn, những vấn đề tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống Nhân dân.

Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Bùi Duy Sơn (thứ hai từ phải sang) và Phó Chánh Văn phòng Nguyễn Thị Anh Hoa (thứ hai từ trái sang) trao đổi công việc với cán bộ, chuyên viên Văn phòng

Việc triển khai giám sát thực hiện 18 nghị quyết về cơ chế, chính sách là một ví dụ. Với phạm vi rộng, liên quan nhiều lĩnh vực và địa bàn, yêu cầu đặt ra không chỉ là kiểm tra việc thực hiện nghị quyết mà còn phải nhìn từ hiệu quả thực tế của chính sách, những khó khăn, vướng mắc và những vấn đề cần tiếp tục kiến nghị xử lý. Đó cũng là lý do việc theo dõi, đôn đốc thực hiện kiến nghị sau giám sát ngày càng được coi trọng.

ĐỂ TIẾNG NÓI CỦA ĐẠI BIỂU ĐẾN GẦN HƠN VỚI THỰC TIỄN

Tham mưu, phục vụ tốt không chỉ được thể hiện ở những thời điểm diễn ra kỳ họp hay hội nghị... Chất lượng tham mưu, phục vụ của Văn phòng còn được thể hiện ở việc cung cấp kịp thời, đầy đủ thông tin cần thiết, qua đó hỗ trợ đại biểu thực hiện tốt hơn vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân.

Đối với Đoàn ĐBQH tỉnh, yêu cầu này càng có ý nghĩa bởi các đại biểu vừa thực hiện nhiệm vụ tại địa phương, vừa tham gia các hoạt động của Quốc hội ở Trung ương; trong đó, có những đại biểu do đặc thù công tác không thường xuyên làm việc tại địa phương. Vì vậy, việc chủ động cập nhật, cung cấp thông tin về tình hình kinh tế - xã hội, những vấn đề thực tiễn và các kiến nghị của cử tri trong tỉnh có ý nghĩa quan trọng, giúp đại biểu nắm bắt đầy đủ tình hình địa phương, có thêm cơ sở thực tiễn để tham gia thảo luận, quyết định những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội, thực hiện hoạt động giám sát và phát huy tốt vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri.

Từ công tác phục vụ tiếp xúc cử tri, Văn phòng tổng hợp những vấn đề người dân quan tâm; từ các cuộc giám sát, khảo sát, Văn phòng giúp hệ thống hóa thông tin, tài liệu phục vụ đại biểu; từ hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư, những vụ việc cụ thể được tiếp nhận, phân loại và chuyển đến cơ quan có thẩm quyền Mỗi hoạt động có nội dung, cách thức và yêu cầu phục vụ khác nhau, nhưng cùng hướng tới một mục tiêu: hỗ trợ đại biểu thực hiện tốt hơn chức năng đại diện, giám sát và phản ánh ý kiến, kiến nghị của Nhân dân.

Với HĐND tỉnh cũng vậy, sự hỗ trợ của Văn phòng đang được chuyển dần từ “phục vụ công việc” sang “hỗ trợ thực hiện công việc”. Thông tin được chuẩn bị sớm hơn; tài liệu được hệ thống hóa hơn; các vấn đề phát sinh được theo dõi chặt hơn; việc phối hợp giữa các khâu được đặt trong một quy trình rõ hơn.

Theo đồng chí Lê Văn Lương - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tương Dương, đại biểu HĐND tỉnh, đại biểu hoạt động ở nhiều địa bàn, lĩnh vực và phần lớn không chuyên trách nên sự hỗ trợ về thông tin, tài liệu, nghiệp vụ và điều phối công việc của Văn phòng rất cần thiết, nhất là đối với những nhiệm vụ diễn ra ngoài kỳ họp.

Thực tế tham gia chương trình giám sát của Thường trực HĐND tỉnh về việc thực hiện 18 nghị quyết về cơ chế, chính sách còn hiệu lực cho thấy sự hỗ trợ đó không chỉ nằm ở việc tham mưu cung cấp tài liệu, mà còn ở việc hỗ trợ xây dựng kế hoạch, đề cương, chuẩn bị nội dung và nghiệp vụ phục vụ hoạt động của đại biểu. Qua đó, đại biểu có thêm điều kiện tiếp cận vấn đề một cách hệ thống, gắn hoạt động của HĐND tỉnh với thực tiễn tại cơ sở.

Lãnh đạo Văn phòng trao đổi với cán bộ về đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trên các nền tảng số

Từ tỉnh đến cơ sở, yêu cầu nâng cao năng lực hoạt động của đại biểu và HĐND cấp xã cũng đặt ra những nhiệm vụ mới đối với Văn phòng. Việc xây dựng kho tài liệu dùng chung về quy trình kỳ họp, mẫu nghị quyết và các văn bản thuộc thẩm quyền của HĐND cấp xã; xây dựng cẩm nang nghiệp vụ; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng hoạt động cho đại biểu HĐND các cấp và Phó Chủ tịch HĐND cấp xã… đang từng bước tạo thêm nền tảng để hoạt động của HĐND cấp xã đi vào nền nếp, chủ động hơn trong tổ chức và thực hiện nhiệm vụ ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Qua đó, Văn phòng không chỉ bảo đảm yêu cầu tham mưu, phục vụ hoạt động của HĐND mà còn góp phần chuẩn hóa nghiệp vụ, chia sẻ kinh nghiệm và tạo điều kiện để HĐND cấp xã từng bước nâng cao năng lực, chất lượng hoạt động.

CHUYÊN NGHIỆP HÓA TỪ CON NGƯỜI ĐẾN QUY TRÌNH

Đổi mới công tác Văn phòng trước hết là đổi mới từ chính đội ngũ làm công tác tham mưu, phục vụ.

Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Bùi Duy Sơn cho rằng, yêu cầu đặt ra đối với công tác Văn phòng hiện nay là phải chuyên nghiệp hơn về nghiệp vụ, hiện đại hơn về công nghệ, sâu hơn trong tham mưu và gần hơn với cơ sở. Cán bộ Văn phòng không chỉ cần nắm chắc quy định pháp luật, mà còn phải am hiểu thực tiễn, có năng lực tổng hợp, phân tích chính sách, xử lý thông tin và phối hợp công việc.

Cùng với con người, quy trình công việc cũng đang được chuẩn hóa. Tháng 8/2026, Thường trực HĐND tỉnh ban hành Quy chế phối hợp công tác của Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh và các Ban HĐND tỉnh, tạo cơ sở thống nhất trong phối hợp thực hiện nhiệm vụ, góp phần bảo đảm công việc được triển khai thông suốt, rõ đầu mối, rõ trách nhiệm và tiến độ.

Đối với hoạt động của Đoàn ĐBQH, yêu cầu này cũng đặt ra ở việc nâng cao chất lượng tổng hợp thông tin, theo dõi kiến nghị của cử tri, phối hợp phục vụ hoạt động giám sát, khảo sát và các chương trình công tác của Đoàn. Khi mỗi khâu được chuẩn hóa, thông tin được cập nhật và kết quả xử lý được theo dõi đầy đủ, công tác tham mưu sẽ bớt phụ thuộc vào kinh nghiệm của từng cá nhân, đồng thời bảo đảm tính ổn định, liên tục trong quá trình thực hiện.

Chuyển đổi số đang tạo thêm điều kiện để thực hiện mục tiêu đó. Trọng tâm được đặt vào xây dựng cơ sở dữ liệu về nghị quyết, giám sát, chất vấn, giải trình, dân nguyện và đại biểu; hình thành kho dữ liệu dùng chung, thư viện số; từng bước nghiên cứu ứng dụng trợ lý ảo AI hỗ trợ khai thác, tổng hợp thông tin phục vụ đại biểu.

Phần mềm Họp không giấy tờ và Hệ thống theo dõi, giải quyết công việc

Hiện nay, Văn phòng phối hợp triển khai thí điểm Phần mềm Họp không giấy tờ và Hệ thống theo dõi, giải quyết công việc tại 130 xã, phường, qua đó đánh giá hạ tầng, quy trình và khả năng vận hành trước khi nhân rộng. Cùng với đó, các nền tảng số được HĐND tỉnh áp dụng sẽ từng bước được kết nối với cơ sở, hướng tới quản lý, khai thác thuận tiện hơn các nhóm dữ liệu về kỳ họp, giám sát, chất vấn, giải trình, đơn thư và kiến nghị cử tri.

Đối với Đoàn ĐBQH, chuyển đổi số cũng mở ra khả năng nâng cao chất lượng khai thác thông tin phục vụ đại biểu, nhất là trong việc hệ thống hóa kiến nghị cử tri, kết quả giải quyết, thông tin phục vụ giám sát, khảo sát và các vấn đề kinh tế - xã hội của địa phương. Khi dữ liệu được tích hợp, cập nhật và dễ dàng truy xuất, thời gian dành cho tìm kiếm, tổng hợp thông tin sẽ được rút ngắn, trong khi khả năng phân tích và tham mưu có thể được nâng lên.

Đây không đơn thuần là câu chuyện đưa thêm công nghệ vào công việc. Quan trọng hơn là từng bước thay đổi phương thức tổ chức, điều hành và khai thác thông tin; từ đó hình thành cách làm dựa nhiều hơn vào dữ liệu, quy trình và sự phối hợp.

Trang TTĐT “Đại biểu nhân dân tỉnh Nghệ An”

Song song với đó, Văn phòng định hướng phát triển Trang TTĐT “Đại biểu nhân dân tỉnh Nghệ An” trở thành trang thông tin, dữ liệu số về hoạt động dân cử, vừa cung cấp thông tin chính thống đến cử tri, vừa hỗ trợ đại biểu và cơ quan dân cử trong khai thác, tra cứu thông tin. Thông tin về hoạt động của Đoàn ĐBQH, HĐND tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh, các Ban HĐND, đại biểu, kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri… được tổ chức khoa học, cập nhật, thuận tiện tra cứu sẽ góp phần tăng tính công khai, minh bạch, đồng thời tạo thêm một kênh kết nối giữa hoạt động dân cử với cử tri.

Cùng với đó, Văn phòng chú trọng đổi mới quản trị nội bộ, từng bước đánh giá cán bộ theo sản phẩm, tiến độ và hiệu quả công việc; nghiên cứu, từng bước áp dụng KPI phù hợp với từng phòng, từng vị trí việc làm. Theo Chánh Văn phòng Bùi Duy Sơn, nếu được triển khai thực chất, KPI không chỉ là công cụ đánh giá mà còn góp phần chuẩn hóa quy trình, xác định rõ trách nhiệm và nâng cao chất lượng tham mưu.

PHÍA SAU NGHỊ TRƯỜNG LÀ MỘT TRÁCH NHIỆM KHÔNG PHÍA SAU

Hoạt động của Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh có những đặc thù riêng, nhưng đều đòi hỏi chất lượng tham mưu, phục vụ chính xác, kịp thời và chuyên nghiệp.

Với Đoàn ĐBQH, đó là sự chủ động trong phục vụ chương trình hoạt động của Đoàn như: tham gia kỳ họp Quốc hội, tiếp xúc cử tri, tổng hợp và theo dõi kiến nghị, giám sát, khảo sát, tiếp công dân và các nhiệm vụ khác của đại biểu… Với HĐND tỉnh, đó là tham mưu chuẩn bị kỳ họp, phục vụ hoạt động của Thường trực, các Ban, Tổ đại biểu và đại biểu; tham mưu, tổng hợp phục vụ giám sát, chất vấn, giải trình, tiếp xúc cử tri, xử lý đơn thư và theo dõi việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát….Điểm chung ở phía sau tất cả những công việc ấy là yêu cầu đúng, đủ, kịp thời và đến cùng.

Lãnh đạo, cán bộ, chuyên viên Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Nghệ An tham quan tác phẩm điêu khắc ánh sáng “Việt Nam - những trang sử vàng” tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên

Một kỳ họp kết thúc không có nghĩa công việc kết thúc. Một nghị quyết được ban hành không có nghĩa vai trò tham mưu dừng lại. Một kiến nghị được chuyển đi chưa phải là kết quả cuối cùng. Một cuộc giám sát chỉ thực sự có ý nghĩa khi những vấn đề được chỉ ra được tiếp thu, giải quyết và tạo chuyển biến trong thực tế. Bởi vậy, nhìn từ “phía sau nghị trường”, chất lượng tham mưu phục vụ của Văn phòng không nằm ở việc có bao nhiêu cuộc họp được phục vụ hay bao nhiêu văn bản được xử lý. Giá trị ấy nằm ở chất lượng của những quyết định được chuẩn bị, ở thông tin mà đại biểu có được, ở những vấn đề được nhận diện sớm, ở kiến nghị được theo dõi đến cùng và ở khả năng kết nối hoạt động của cơ quan dân cử với thực tiễn đời sống.

Trong nhiệm kỳ 2026-2031, yêu cầu ấy càng cao hơn khi hoạt động của Đoàn ĐBQH, HĐND và đại biểu đứng trước những đòi hỏi mới về chất lượng quyết định, hiệu quả giám sát, chuyển đổi số và sự gắn bó với cơ sở…Đổi mới từ con người, quy trình đến phương thức khai thác thông tin; chủ động hơn trong tham mưu; sâu sát hơn với thực tiễn; đồng hành thiết thực hơn với đại biểu và cơ sở - đó là hướng đi để Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh tiếp tục thực hiện tốt vai trò của mình.

Phía sau mỗi hoạt động của cơ quan dân cử là một khối lượng công việc không phải lúc nào cũng được nhìn thấy. Đó là công việc thầm lặng nhưng đòi hỏi sự chính xác, trách nhiệm, chủ động và phối hợp chặt chẽ. Và chính từ phía sau ấy, chất lượng tham mưu được tạo nên, để hoạt động của Đoàn ĐBQH và HĐND ngày càng thực chất, hiệu quả, gần dân và sát thực tiễn hơn./.