Tiếng nói từ các xã sau sáp nhập
Trong bối cảnh tỉnh Nghệ An thực hiện tinh gọn bộ máy, chuyển đổi sang mô hình chính quyền hai cấp, tâm tư của cử tri tại các đơn vị hành chính mới sau sáp nhập luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu. Vừa qua, cử tri các xóm Đại Lộc và Lộc Tiến thuộc các xã Vạn An, Yên Thành và Quỳnh Lưu đã kiến nghị về việc tiếp tục ban hành cơ chế, chính sách và bố trí nguồn lực để duy trì, nâng cấp các tiêu chí NTM.
Đáng chú ý, đây đều là những đơn vị hành chính cấp xã có quy mô lớn sau sáp nhập. Ví dụ, xã Vạn An mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập thị trấn Nam Đàn và các xã Thượng Tân Lộc, Xuân Hòa; hay xã Quỳnh Lưu được thành lập từ thị trấn Cầu Giát và 4 xã lân cận. Với quy mô dân số và diện tích tăng mạnh, việc đảm bảo chất lượng NTM theo tiêu chuẩn mới là thách thức nhưng cũng là cơ hội lớn.
Thay đổi tư duy: Từ "nâng cao" đến "hiện đại"
Đáp lại sự quan tâm của cử tri, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg, khung pháp lý cho giai đoạn 2026 – 2030 sẽ có thay đổi căn bản về hệ thống tiêu chí. Cụ thể, cơ quan chức năng sẽ không tiếp tục quy định riêng chuẩn xã NTM nâng cao và xã NTM kiểu mẫu như trước đây.
Thay vào đó, các yêu cầu về chất lượng vượt trội sẽ được tích hợp trực tiếp vào Bộ tiêu chí xã NTM và xã NTM hiện đại. Việc điều chỉnh này nhằm mục đích xây dựng nông thôn phát triển toàn diện, gắn kết chặt chẽ với chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
Phân bổ nguồn lực trực tiếp từ cấp Tỉnh đến cấp Xã
Trong cơ chế chính quyền hai cấp hiện nay, vai trò điều phối của chính quyền cấp Tỉnh và sự chủ động của cấp Xã là mấu chốt của thành công. Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, nguồn vốn ngân sách Trung ương sẽ tiếp tục tập trung ưu tiên ở mức cao nhất cho các xã đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi để đảm bảo an sinh xã hội.
Đối với các địa bàn như xã Vạn An, Yên Thành và Quỳnh Lưu, Bộ đề nghị chính quyền tỉnh Nghệ An cần chủ động:
Cân đối ngân sách cấp tỉnh để bố trí nguồn vốn đối ứng và hỗ trợ trực tiếp cho cấp xã theo quy định.
Lồng ghép hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia và huy động các nguồn lực hợp pháp khác để đầu tư hạ tầng thiết yếu, phát triển sản xuất.
Tập trung hỗ trợ các xã sau sáp nhập duy trì các tiêu chí đã đạt được, đồng thời phấn đấu đạt chuẩn "Xã nông thôn mới hiện đại" theo đúng lộ trình 2026 – 2030.
Kỳ vọng vào sự đột phá
Việc hợp nhất các tiêu chí vào mô hình "Xã NTM hiện đại" không chỉ giúp giảm bớt các thủ tục hành chính chồng chéo mà còn giúp chính quyền các xã mới sau sáp nhập tập trung nguồn lực vào những mục tiêu thực chất hơn: nâng cao thu nhập, cải thiện môi trường sống và bảo tồn văn hóa địa phương.
Với sự chỉ đạo sát sao từ chính quyền tỉnh và nỗ lực từ cơ sở, nông thôn Nghệ An trong giai đoạn 2026 - 2030 hứa hẹn sẽ trở thành những "xã hiện đại", xanh và bền vững, đáp ứng kỳ vọng của đông đảo cử tri tỉnh nhà.
