Cùng với sự hoàn thiện của quy định pháp luật, sự bao phủ của quy chế làm việc và đặc biệt là sự trách nhiệm, nhiệt huyết trước cử tri, Nhân dân, sau hơn 1 năm vận hành, đã có rất nhiều điểm sáng nổi bật trong bức tranh 130 ấy.

Với chức năng quyết định, không chỉ ban hành nghị quyết mang tính thường kỳ, phát huy vai trò thiết kế chính sách nhằm phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương theo tinh thần mới của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, ngay từ kỳ họp thứ 2, HĐND xã Hợp Minh khóa II, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã thông qua nghị quyết về cơ chế hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn xã giai đoạn 2026 - 2030. Nghị quyết là sự tập trung nguồn lực, khơi dậy, phát huy nội lực của địa phương để tạo sự phát triển toàn diện và đột phá, nhất là các lĩnh vực có tính chất mũi nhọn, đầu tàu.

Chuyên mục Chuyển động 130 trên Trang thông tin điện tử Đại biểu Nhân dân tỉnh Nghệ An

Cụ thể: trong lĩnh vực giáo dục, Nghị quyết quy định chính sách đối với giáo viên và học sinh đạt thành tích cao trong giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật, đồng thời tiếp tục dành nguồn lực hỗ trợ xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia, đầu tư cơ sở vật chất cho các lớp học chất lượng cao. Trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, Nghị quyết quy định chính sách động viên khen thưởng tập thể và cá nhân đạt thành tích xuất sắc tại các giải thi đấu cấp tỉnh, cấp quốc gia, qua đó khuyến khích phong trào rèn luyện thể chất. Trong lĩnh vực kinh tế, Nghị quyết tập trung vào các chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và xây dựng sản phẩm địa phương, phát triển sản phẩm OCOP, hỗ trợ xây dựng mô hình chăn nuôi gắn với an toàn dịch bệnh và bảo vệ môi trường, cấp mã số vùng trồng, bên cạnh đó, tiếp tục bố trí nguồn lực hỗ trợ xi măng làm đường giao thông nông thôn nhằm góp phần hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế và nâng cao đời sống người dân. Nghị quyết của HĐND xã được kỳ vọng là đòn bẩy, cơ sở pháp lý quan trọng xây dựng xã Hợp Minh phát triển vững mạnh, toàn diện trong giai đoạn mới.

Hội đồng nhân dân xã Hợp Minh tổ chức kỳ họp thứ hai ( Kỳ họp chuyên đề)

Một trong những phương thức mang đậm hơi thở cuộc sống vào nghị trường là hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn đã được HĐND một số xã, phường triển khai ngay từ kỳ họp thường lệ đầu tiên. Tiêu biểu, tại kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 của HĐND xã Đại Đồng, phiên chất vấn và trả lời chất vấn diễn ra sôi nổi, thẳng thắn về nội dung: Công tác quản lý Nhà nước về môi trường trên địa bàn xã - thực trạng, nguyên nhân và giải pháp trong thời gian tới. Trước đó, Thường trực HĐND xã đã tiến hành khảo sát kỹ các điểm thường xuyên ô nhiễm, xây dựng phóng sự cung cấp thông tin, dữ liệu cho đại biểu, từ đó giúp cho phiên chất vấn có chất lượng, “sức nóng”.

Kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 HĐND xã Đại Đồng

HĐND phường Quỳnh Mai chất vấn về cả 2 nhóm vấn đề. Ngoài công tác bảo vệ môi trường, cũng là nhóm vấn đề ảnh hưởng nhiều đến đời sống dân sinh, công tác quản lý và xử lý vi phạm hành lang an toàn giao thông đã được đưa ra chất vấn. Yêu cầu mới quan trọng theo quy định của pháp luật về hoạt động giám sát của HĐND là ban hành nghị quyết về hoạt động chất vấn được thực hiện nghiêm túc, trong đó quyết nghị rõ về yêu cầu, nhiệm vụ đối với cơ quan, đơn vị liên quan kèm thời hạn thực hiện cụ thể. Đơn cử, HĐND xã Đại Đồng yêu cầu UBND xã rà soát toàn bộ các điểm tập kết rác trên địa bàn; điều chỉnh, di dời các điểm không phù hợp; bổ sung biển báo, lịch thu gom; tăng cường giám sát tại các điểm thường xuyên phát sinh vi phạm, hoàn thành trước ngày 30/8/2026. HĐND phường Quỳnh Mai yêu cầu UBND phường hoàn thành việc rà soát, xây dựng kế hoạch xử lý các điểm vi phạm trọng điểm về an toàn giao thông trong quý III năm 2026. Dưới hình thức nghị quyết giám sát này, kết luận chất vấn của HĐND đã được tăng cường hơn về “sức nặng”, tăng cường hơn yêu cầu về trách nhiệm giải trình, trách nhiệm thực thi công vụ của chủ thể liên quan.

Thường trực HĐND xã Anh Sơn khảo sát kiến nghị cử tri

Có thể nói, điểm sáng nổi bật nhất phải kể đến của cơ quan dân cử cơ sở là sự chăm lo cho công tác dân nguyện, cho việc giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri. Sự chăm lo đó không chỉ dừng lại ở việc đại biểu tiếp xúc rồi tiếp nhận ý kiến cử tri trước và sau mỗi kỳ họp thường lệ. Mối liên hệ chặt chẽ với cử tri, Nhân dân được thể hiện một cách thường xuyên, ở sự đa dạng về cách làm và ở sự trăn trở, đeo bám đến cùng. Lịch công tác hàng tháng của Thường trực HĐND xã Anh Sơn có nội dung khảo sát kiến nghị cử tri, tập trung vấn đề “nóng”, nhiều cử tri, nhiều địa bàn kiến nghị. Qua khảo sát công tác quản lý tại 12 nghĩa trang, Báo cáo của Thường trực HĐND xã đã chỉ rõ các vấn đề cần giải quyết, nhất là công tác quản lý đất đai, quy hoạch, đầu tư đường giao thông, bố trí người quản lý, bảo vệ, bảo đảm vệ sinh, cảnh quan và trật tự tại các khu vực nghĩa trang trên địa bàn xã. Nhiều vấn đề ách yếu được nhận diện và chỉ đạo giải quyết ngay tại địa bàn khảo sát như: sự chậm trễ trong thi công công trình đập Khe Khuê (thôn Đức Sơn 4), sự xuống cấp của đường 534, hệ thống mương thoát nước, kênh 3/2 bị sạt lở gây ngập úng (thôn Đức Sơn 2); trạm biến áp được xây dựng ở vị trí thấp, thường xuyên bị ngập nước trong mùa mưa bão dẫn đến tình trạng mất điện (thôn Đức Sơn 8); khu vực bãi rác, lò đốt rác không hoạt động, lượng rác tồn đọng lớn, ảnh hưởng môi trường và đời sống người dân (thôn Phúc Sơn 8)...

Thường trực HĐND xã Hoa Quân khảo sát thực tế chuẩn bị Kỳ họp thứ 3 HĐND xã khóa II

Thường trực HĐND xã Hoa Quân quan tâm khảo sát kiến nghị cử tri trước kỳ họp HĐND xã. Không chỉ tổng hợp trong bản báo cáo, nội dung cử tri phản ánh được lĩnh hội từ thực tế sinh động. Đó là các tuyến đê kè điều tiết thủy lợi nội đồng, các tuyến đường trong thôn xóm bị xuống cấp ảnh hưởng đến sản xuất, đi lại của người dân v.v... Qua khảo sát, các tổ đại biểu có điều kiện để phân loại rõ hơn kiến nghị cử tri và thẩm quyền giải quyết.

Giám sát để tăng cường hơn việc giải quyết kiến nghị cử tri là mục tiêu Thường trực HĐND xã Diễn Châu hướng đến. Qua đó, nhiều vấn đề tồn đọng, kéo dài lâu năm đã tìm được “lời giải” như: người sử dụng đất phải di dời tài sản, bàn giao mặt bằng theo kiến nghị của cử tri xóm 11 về dự án nuôi tôm Anh Phi; tuyến mương tiêu sau Đền thờ liệt sĩ bị ách tắc hơn 2 năm nay đã hoàn thành đoạn qua địa bàn Diễn Phú (cũ) đảm bảo việc tiêu thoát nước cho khu vực; hệ thống truyền thanh 4.0 đã được đầu tư lắp đặt với số kinh phí 2,1 tỷ đồng, khắc phục cơ bản tình trạng “trắng” thông tin tại nhiều khối, xóm sau sáp nhập... Kết quả có được là bởi sự đeo bám, không chỉ giám sát mà tái giám sát khi kiến nghị chưa được giải quyết hay giải quyết chưa đến cùng.

Thường trực HĐND xã Diễn Châu giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri

Là địa bàn trung tâm, tập trung các hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội của tỉnh nên HĐND phường Trường Vinh nhận được rất nhiều ý kiến, kiến nghị, phản ánh của cử tri. Thường trực HĐND phường chỉ đạo tổng hợp, phân loại rõ và thường xuyên đôn đốc, giám sát việc giải quyết của cơ quan chức năng, do đó, kết quả giải quyết đạt tỷ lệ cao. Từ khi đi vào hoạt động đến nay, Thường trực HĐND phường đã tiếp nhận và chuyển UBND phường 324 ý kiến, kiến nghị. Đến nay, đã có 257 ý kiến, kiến nghị được giải quyết; 95 ý kiến, kiến nghị tại kỳ họp HĐND thường lệ giữa năm 2026 đang tiếp tục được giải quyết.

Nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND được chú trọng từ hoạt động của mỗi nhân tố đại biểu, tổ đại biểu. Ngoài quy định của pháp luật, nguyên tắc và chế độ hoạt động theo quy chế, HĐND xã Diễn Châu yêu cầu mỗi đại biểu HĐND phát huy vai trò, giữ mối liên hệ mật thiết, thường xuyên nắm bắt thực tiễn và có trách nhiệm tuyên truyền, giải thích các quy định của pháp luật, chính sách của Nhà nước cho cử tri, Nhân dân. Trước kỳ họp, các tổ đại biểu HĐND xã Hoa Quân họp để tổng hợp, phân loại kiến nghị cử tri, ngoài ra, tiến hành thảo luận, cho ý kiến đối với các báo cáo, tờ trình, dự thảo nghị quyết trình kỳ họp. HĐND xã Nhân Hòa yêu cầu tổ đại biểu giám sát việc thực hiện các chỉ tiêu phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh; công tác xây dựng cơ bản tại các thôn do Tổ phụ trách; thực hiện chế độ báo cáo thường xuyên, đột xuất khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc ý kiến, kiến nghị, phản ánh của cử tri về Thường trực HĐND xã trước ngày 20 hàng tháng.

HĐND xã Quỳnh Lưu triển khai mô hình kỳ họp không giấy

 Trước yêu cầu đổi mới để thực hiện tốt hơn chức năng, nhiệm vụ, HĐND các xã, phường đã và đang tích cực chuyển đổi số trong hoạt động. Kỳ họp thứ 4 - kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 ghi dấu mốc là kỳ họp đầu tiên HĐND xã Quỳnh Lưu triển khai mô hình kỳ họp không giấy một cách đồng bộ. Quỳnh Lưu cũng là địa phương đầu tiên của tỉnh trang cấp thiết bị Ipad cho đại biểu HĐND xã, tạo bước tiến trong chuyển đổi số hoạt động của cơ quan dân cử, hướng tới nền hành chính hiện đại, hiệu lực, hiệu quả. Còn ở xã Đông Lộc, mô hình này đã được duy trì một cách bài bản, nề nếp. Toàn bộ tài liệu kỳ họp được số hóa, tích hợp với hệ thống ioffice và chia sẻ thông qua mã QR, nền tảng zalo giúp đại biểu tiếp cận tài liệu nhanh chóng, mọi lúc, mọi nơi, bảo đảm tính kịp thời, đồng bộ, giảm đáng kể thời gian xử lý và chi phí in ấn. Ngoài ra, đại biểu còn sử dụng phần mềm phòng họp số, phần mềm theo dõi, quản lý công việc của HĐND. Kỳ họp không giấy đã được tổ chức không chỉ ở xã trung tâm mà còn ở xã miền núi khó khăn Sơn Lâm và nhiều địa bàn vùng cao, vùng xa khác.

Thường trực HĐND xã Đông Lộc tổ chức lớp tập huấn sử dụng các phần mềm phục vụ hoạt động của HĐND nhằm nâng cao hiệu quả mô hình kỳ họp HĐND không giấy, tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan dân cử

Trên cơ sở Nghị quyết của HĐND tỉnh ban hành Đề án nâng cao hiệu quả hoạt động của HDND các cấp tỉnh Nghệ An nhiệm kỳ 2026 - 2031, hiện nay, hầu hết HĐND các xã, phường đã thông qua Kế hoạch triển khai thực hiện của cấp mình. Cùng với đó, việc đồng bộ, liên thông dữ liệu giữa HĐND các cấp và với cơ quan trong hệ thống chính trị sẽ là điều kiện thuận lợi để cơ quan dân cử hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn. Từ những điểm sáng nổi bật nơi đô thị trung tâm, vùng đồng bằng ven biển hay trung du miền núi, tin tưởng rằng chuyển động 130 sẽ ngày càng tăng tốc, khẳng định rõ vai trò cơ quan đại diện, cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, đóng góp tích cực cho sự phát triển, cho mục tiêu tăng trưởng của tỉnh, của mỗi vùng miền trong giai đoạn mới./.