Theo phương án, toàn tỉnh hiện có 3.797 khối, xóm. Qua rà soát, có 3.412 khối, xóm chưa bảo đảm tiêu chí quy mô số hộ theo quy định, gồm 476 khối (chiếm 13,95%) và 2.936 xóm (chiếm 86,05%).

UBND tỉnh đánh giá, quy mô số hộ nhỏ đã ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của khối, xóm; việc huy động nguồn lực xây dựng nông thôn mới gặp nhiều khó khăn. Hiện, toàn tỉnh còn 28 khối, xóm chưa có nhà văn hóa; 284 khối, xóm chưa có khu thể thao, chiếm 7%.

Bên cạnh đó, số lượng khối, xóm nhiều, trong khi tỷ lệ khối, xóm có quy mô nhỏ chiếm phần lớn nhưng vẫn được bố trí số lượng người hoạt động không chuyên trách như nhau, dẫn đến số lượng người hưởng phụ cấp lớn, kinh phí chi trả hằng năm cao. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, bình quân mỗi xã, phường trên địa bàn tỉnh có 29 khối, xóm, tạo thêm áp lực đối với công tác quản lý ở cơ sở.

bna_toan-canh-ubnd-tinh-hop-de-nghe-va-cho-y-kien-vao-phuong-an-sap-xep-to-chuc-lai-thon-to-dan-pho-tren-dia-ban-tinh.(1)_watermarked.jpg
Toàn cảnh UBND tỉnh họp để nghe và cho ý kiến vào phương án sắp xếp, tổ chức lại khối, xóm trên địa bàn tỉnh vào ngày 4/6/2026. Ảnh: P.V

Theo phương án tổng thể, Nghệ An sắp xếp 3.797 khối, xóm thành 2.026 khối, xóm mới (gồm 266 khối, 1.760 xóm thuộc 130 xã, phường), giảm 1.771 khối, xóm so với hiện nay (giảm 46,64%). Sau sắp xếp có 1.598 khối, xóm đạt tiêu chuẩn theo quy định, chiếm 78,87%. Có 428 khối, xóm chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định.

Trong đó, 235 khối, xóm tại 62 xã và 2 phường được đề nghị không thực hiện sắp xếp do có các yếu tố đặc thù như địa bàn đồi núi rộng, chia cắt, giao thông khó khăn; vùng đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống phân tán; khu vực biên giới, di dân, tái định cư; thôn, xóm, bản nằm biệt lập.

Ngoài ra, có 193 khối, xóm đã thực hiện sắp xếp nhưng vẫn chưa đạt tiêu chuẩn do trước khi sắp xếp đều là xóm quy mô nhỏ. Nếu tiếp tục sắp xếp thì không có đơn vị liền kề phù hợp.

Xóm có quy mô nhỏ nhất sau sắp xếp là bản Đống, xã Mường Xén với 64 hộ dân; khối có quy mô nhỏ nhất là khối 17, phường Hoàng Mai với 398 hộ.

bna_quynh-phu.jpg
Toàn cảnh xã Quỳnh Phú nhìn từ trên cao. Ảnh: Tư liệu

UBND tỉnh yêu cầu các xã, phường hoàn thành xây dựng đề án sắp xếp khối, xóm trước ngày 15/6/2026; tổ chức lấy ý kiến nhân dân đúng quy định của pháp luật, chậm nhất ngày ngày 22/6/2026; trình HĐND cấp xã thông qua đề án và hoàn thành việc sắp xếp trước ngày 30/6/2026.

Đồng thời, khẩn trương xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện phương án bố trí, sử dụng và giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở khối, xóm theo quy định, bảo đảm hoàn thành với thời gian sắp xếp khối, xóm trước ngày 30/6/2026.