Giảm 35% đầu mối các cơ sở giáo dục
Việc sắp xếp được triển khai theo chủ trương của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về đổi mới, tinh gọn hệ thống các đơn vị sự nghiệp công lập, hướng tới xây dựng mạng lưới trường học hiện đại, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo và nguồn lực đầu tư, đồng thời vẫn bảo đảm quyền học tập của học sinh và chất lượng giáo dục.
Theo mục tiêu đã đề ra, Nghệ An phấn đấu giảm tối thiểu 35% đầu mối các cơ sở giáo dục công lập hiện có. Trong quá trình triển khai, Sở Giáo dục và Đào tạo đưa ra 8 nguyên tắc, trong đó nhấn mạnh việc sắp xếp không được thực hiện theo cách cơ học chỉ để giảm số lượng trường mà phải căn cứ điều kiện thực tế từng địa phương, quy hoạch phát triển, quy mô dân số và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Bên cạnh đó, tỉnh chủ trương không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; không sáp nhập các cơ sở giáo dục chuyên biệt với trường phổ thông đại trà.
Việc sắp xếp được ưu tiên theo hai hướng là sáp nhập các cơ sở giáo dục cùng cấp học hoặc tổ chức trường liên cấp tại những địa bàn có quy mô nhỏ ở vùng đặc thù, vị trí địa lý gần nhau.
Cụ thể, đối với bậc mầm non, tiểu học và THCS, việc sắp xếp chỉ thực hiện trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã. Sau khi sắp xếp, mỗi xã phải bảo đảm có tối thiểu một trường mầm non, một trường tiểu học, một trường THCS hoặc một trường liên cấp tiểu học - THCS.
Đối với các trường trung học phổ thông, phương án sắp xếp các đơn vị đóng trên một địa giới hành chính cấp xã và quy mô trường lớp nhỏ hoặc sáp nhập trường THPT với trường THCS nếu trên địa bàn cấp xã có trường THPT có quy mô nhỏ.
Đối với cơ sở giáo dục thường xuyên: Sắp xếp, sáp nhập thành trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên liên vùng theo mô hình trung tâm tổ chức hoạt động giáo dục, đào tạo tại trụ sở chính và các địa điểm thực hành theo quy định của pháp luật.
Đối với các trường trung cấp: Duy trì các trường tự đảm bảo chi thường xuyên trở lên; các trường còn lại thực hiện giải thể nếu hoạt động không hiệu quả hoặc sắp xếp, hợp nhất, sáp nhập với trường cao đẳng hoặc thực hiện tổ chức lại để thành lập trường trung học nghề khi đáp ứng đủ các tiêu chí, điều kiện theo quy định.
Quy định cụ thể về tiêu chí các nhà trường
Liên quan đến việc sắp xếp lại trường lớp, Sở cũng đã xây dựng các tiêu chí cụ thể. Theo đó, không giữ lại các trường có quy mô nhỏ; quy mô được phân theo từng cấp học và khu vực theo quy định tại Quyết định số 1085/QĐ-UBND ngày 30/3/2026 của UBND tỉnh.
Cụ thể, sắp xếp với trường mầm non, các cơ sở có quy mô dưới 10 lớp ở khu vực III, dưới 15 lớp ở khu vực II và dưới 20 lớp ở khu vực I hoặc vùng không thuộc khu vực sẽ thuộc diện xem xét sắp xếp.
Ở cấp tiểu học, ngưỡng quy mô lần lượt là dưới 15 lớp, 20 lớp và 25 lớp; THCS là dưới 16 lớp, 20 lớp và 24 lớp; THPT là dưới 21 lớp, 24 lớp và 27 lớp.
Sau khi sắp xếp, quy mô tối thiểu của trường mới phải đạt từ 15-25 lớp đối với mầm non; 20-30 lớp đối với tiểu học; 20-28 lớp đối với THCS; 18-31 lớp đối với trường liên cấp Tiểu học - THCS và 30-42 lớp đối với THPT, tùy từng khu vực.
Một tiêu chí đáng chú ý là tại mỗi xã, nếu ở một cấp học có từ hai trường trở lên thì phải sáp nhập ít nhất một trường của cấp học đó, kể cả khi các trường đều đạt quy mô theo quy định. Trường hợp đề xuất giữ nguyên do địa hình chia cắt, giao thông khó khăn hoặc việc sáp nhập làm phát sinh quá nhiều điểm trường phải có ý kiến thống nhất của Sở GD&ĐT.
Để bảo đảm thuận lợi cho học sinh, Sở GD&ĐT cũng quy định giới hạn khoảng cách giữa các trường khi xem xét sáp nhập.
Đối với trường mầm non, không thực hiện sáp nhập nếu khoảng cách giữa các trường vượt quá 10 km ở khu vực III hoặc 7 km ở các khu vực còn lại.
Đối với trường phổ thông, khoảng cách tối đa là 15 km ở khu vực III, 10 km ở khu vực II và 8 km ở khu vực I hoặc các khu vực khác. Riêng với các trường phổ thông trọng điểm giữa nguyên và tiếp tục triển khai theo kế hoạch.
Sắp xếp gắn với bố trí đội ngũ và sử dụng cơ sở vật chất
Cùng với việc xây dựng phương án sắp xếp trường lớp, các địa phương phải rà soát, cơ cấu lại đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên theo hướng sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực hiện có.
Đối với cán bộ quản lý và nhân viên dôi dư sau sáp nhập, các địa phương phải xây dựng phương án bố trí cụ thể, ưu tiên điều động làm công tác quản lý giáo dục cấp xã, chuyển sang giảng dạy nếu đáp ứng điều kiện hoặc giải quyết chế độ theo quy định. Đồng thời xây dựng lộ trình bảo lưu chế độ, phụ cấp đối với cán bộ quản lý bị ảnh hưởng.
Đối với giáo viên, Sở GD&ĐT yêu cầu rà soát đầy đủ nhu cầu biên chế, bố trí đủ giáo viên theo định mức và linh hoạt áp dụng các giải pháp điều động, biệt phái, dạy liên trường, liên điểm trường hoặc giữa các phân hiệu nhằm khắc phục tình trạng nơi thừa, nơi thiếu giáo viên, bảo đảm không để thiếu giáo viên đứng lớp hoặc gián đoạn hoạt động dạy học sau sắp xếp.
Trong quá trình sắp xếp, các địa phương chủ động thực hiện rà soát, quy hoạch quan tâm bố trí quỹ đất nhằm định hướng phục vụ xây dựng mới các trường học quy mô lớn sắp xếp, đáp ứng yêu cầu tổ chức mạng lưới trường, lớp theo hướng tinh gọn, đồng bộ, hiệu quả và hiện đại.
Theo kế hoạch, sau khi các địa phương hoàn thiện phương án và gửi ý kiến, Sở GD&ĐT sẽ tổng hợp, hoàn thiện đề án trình UBND tỉnh xem xét. Mục tiêu là hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục trước ngày 10/8/2026 để kiện toàn tổ chức bộ máy và đưa các trường sau sắp xếp đi vào hoạt động ngay từ đầu năm học 2026-2027.
Đến cuối năm học 2025-2026, toàn tỉnh Nghệ An còn 1.528 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên, gồm 541 trường mầm non, 479 trường tiểu học, 396 trường THCS, 91 trường THPT và 21 trung tâm giáo dục thường xuyên. Ngoài ra, hiện vẫn còn 883 điểm trường lẻ.
