Y tế phải là cấu phần thiết yếu của hạ tầng đô thị
Theo ĐBQH Lê Thị Hoài Chung, Việt Nam đang bước vào giai đoạn đô thị hóa nhanh. Các đô thị ngày càng giữ vai trò động lực của tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy, nhiều vấn đề như quá tải hạ tầng, ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường, thiếu không gian công cộng và sự chênh lệch trong tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.
Vì vậy, theo đại biểu, việc xây dựng Luật Phát triển đô thị là yêu cầu khách quan, cấp thiết, nhằm hình thành một khung pháp lý thống nhất, dài hạn, có tầm nhìn; đồng thời tạo cơ sở để phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, rõ trách nhiệm, phát huy tính chủ động của chính quyền đô thị.
Quan trọng hơn, phát triển đô thị không chỉ là phát triển nhà ở, đường sá và các công trình xây dựng, mà phải hướng tới một đô thị bền vững, an toàn, thông minh, bao trùm, có khả năng chống chịu và đáng sống; lấy con người và chất lượng cuộc sống làm trung tâm.
Là bác sĩ, đồng thời là Giám đốc Sở Y tế tỉnh Nghệ An, từ thực tiễn công tác, ĐBQH Lê Thị Hoài Chung tập trung góp ý 3 nội dung.
Về Điều 27 quy định phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội, đại biểu đề nghị dự thảo không chỉ tiếp cận y tế như một nhóm dịch vụ an sinh, mà cần xác định y tế là một cấu phần thiết yếu của hạ tầng đô thị và là điều kiện quan trọng để bảo đảm chất lượng sống của người dân.
Theo đại biểu, quy hoạch đô thị phải bảo đảm người dân được tiếp cận công bằng, thuận tiện, kịp thời và có chất lượng đối với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe; đồng thời tăng cường năng lực y tế dự phòng, cấp cứu ngoại viện, phòng, chống dịch bệnh, ứng phó thảm họa và các tình huống y tế khẩn cấp.
Liên quan đến điểm a khoản 2 Điều 10 về quy hoạch của thành phố, ĐBQH Lê Thị Hoài Chung đề nghị bổ sung yêu cầu quy hoạch và phân bố mạng lưới cơ sở y tế phù hợp với quy mô, mật độ và sự phân bố dân cư, tốc độ đô thị hóa, đặc điểm địa bàn và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.
Đặc biệt, cần quy hoạch đồng bộ mạng lưới cấp cứu ngoại viện, các điểm cấp cứu, phương tiện vận chuyển cấp cứu và hệ thống điều phối cấp cứu thông minh, gắn với quy hoạch giao thông đô thị.
Đại biểu đề xuất nghiên cứu xây dựng một đầu số cấp cứu ngắn, dễ nhớ; khi người dân gọi, hệ thống có thể xác định vị trí, lựa chọn điểm cấp cứu và phương tiện gần nhất, điều phối theo thời gian thực, tương tự nguyên lý của một hệ thống gọi xe công nghệ.
“Đây không chỉ là vấn đề ứng dụng công nghệ, mà là vấn đề quy hoạch và tổ chức hạ tầng đô thị để cứu người”, đại biểu nhấn mạnh.
Theo ĐBQH Lê Thị Hoài Chung, trong cấp cứu đột quỵ, nhồi máu cơ tim, chấn thương nặng hay vận chuyển mô, tạng, mỗi phút đều có giá trị. Thực tế tại các đô thị lớn, ngay cả khi xe cấp cứu đã bật còi và đèn ưu tiên, ùn tắc giao thông vẫn có thể làm mất “thời gian vàng” của người bệnh. Vì vậy, quy hoạch đô thị cần tính đến hành lang ưu tiên, khả năng tiếp cận và kết nối giao thông cho cấp cứu y tế.
Đồng thời, đại biểu đề nghị đối với những nội dung liên quan trực tiếp đến mạng lưới y tế, cần bổ sung Bộ Y tế vào cơ chế tham gia, cho ý kiến chuyên môn trong quá trình lập và điều chỉnh quy hoạch, bảo đảm tính thống nhất giữa quy hoạch đô thị và quy hoạch ngành y tế.
Phát triển đô thị phải thích ứng với già hóa dân số và các tình huống y tế khẩn cấp
Góp ý tại điểm đ khoản 1 Điều 12 về nguyên tắc đầu tư, xây dựng, tái thiết đô thị, ĐBQH Lê Thị Hoài Chung cho biết: dự thảo đã đề cập yêu cầu hài hòa lợi ích của người dân.
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc phát triển đô thị thích ứng với già hóa dân số, bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và năng lực ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp, dịch bệnh và thảm họa.
Theo đại biểu, đô thị tương lai phải bảo đảm giao thông thuận tiện, không gian công cộng an toàn, nhà ở phù hợp và khả năng tiếp cận cơ sở y tế, dịch vụ xã hội.
Từ đó, ĐBQH Lê Thị Hoài Chung nhấn mạnh: thước đo của một đô thị phát triển không chỉ là có bao nhiêu tuyến đường, bao nhiêu tòa nhà hay bao nhiêu dự án, mà quan trọng hơn là người dân sống trong đô thị đó có an toàn hơn, khỏe mạnh hơn, được phục vụ tốt hơn và có chất lượng cuộc sống tốt hơn hay không.
Đại biểu mong muốn Luật Phát triển đô thị khi được ban hành sẽ thực sự tạo nền tảng pháp lý cho một mô hình đô thị lấy con người làm trung tâm, lấy chất lượng sống làm mục tiêu và lấy khả năng chống chịu làm năng lực cốt lõi.
