Thực hiện Nghị quyết số 18/NQ-HĐND ngày 08/6/2026 của HĐND tỉnh Nghệ An ban hành Đề án Nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp tỉnh Nghệ An nhiệm kỳ 2026 - 2031, HĐND xã Quỳ Châu đã xây dựng Kế hoạch thực hiện Đề án trên địa bàn xã. Kế hoạch xác định cụ thể các mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế, hướng tới tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND xã trong nhiệm kỳ mới.

Đổi mới để hoạt động thực chất hơn

Một trong những yêu cầu xuyên suốt được HĐND xã Quỳ Châu đặt ra là việc triển khai phải thiết thực, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm, tránh hình thức, dàn trải, chồng chéo và lãng phí. Các nhiệm vụ được cụ thể hóa theo phương châm “06 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền, gắn với chương trình công tác, chương trình giám sát và các nhiệm vụ thường xuyên của HĐND xã.

Theo đó, HĐND xã phấn đấu 100% kỳ họp được chuẩn bị, tổ chức đúng quy định, bảo đảm chất lượng, dành thời gian hợp lý cho thảo luận, tranh luận, chất vấn và trả lời chất vấn. 100% nghị quyết được ban hành đúng trình tự, thủ tục, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, khả thi, phù hợp thực tiễn và được theo dõi, đôn đốc, giám sát việc tổ chức thực hiện.

Điểm mới trong cách tiếp cận là các Ban HĐND được phát huy vai trò ngay từ quá trình chuẩn bị dự thảo nghị quyết; tổ chức khảo sát, thu thập thông tin thực tiễn khi cần thiết, nhất là đối với những nghị quyết về cơ chế, chính sách có tác động trực tiếp đến người dân. Tại kỳ họp, từng bước rút ngắn thời gian trình bày văn bản, dành nhiều thời gian hơn cho đại biểu thảo luận, tranh luận, chất vấn và làm rõ những vấn đề thực tiễn đặt ra. Qua đó, hoạt động quyết định của HĐND được gắn chặt hơn với thực tiễn đời sống, góp phần hạn chế tình trạng nghị quyết chậm được triển khai hoặc thiếu cơ chế theo dõi việc thực hiện sau khi ban hành.

Giám sát đúng vấn đề, theo dõi đến cùng

Cùng với nâng cao chất lượng quyết định, HĐND xã Quỳ Châu xác định giám sát phải có trọng tâm, trọng điểm và tạo được chuyển biến sau giám sát. Chương trình giám sát hằng năm sẽ ưu tiên những vấn đề cử tri, Nhân dân quan tâm; các vấn đề dân sinh bức xúc; những lĩnh vực có nguy cơ phát sinh sai phạm, lãng phí hoặc chậm chuyển biến. HĐND xã kết hợp giám sát thường xuyên, giám sát chuyên đề, khảo sát và tái giám sát, hạn chế chồng chéo, dàn trải. Đặc biệt, kết luận giám sát phải cụ thể, xác định rõ nội dung, trách nhiệm, thời hạn và yêu cầu khắc phục. Đối với những vấn đề chậm chuyển biến hoặc chưa được giải quyết dứt điểm, HĐND tiếp tục theo dõi, đôn đốc; trường hợp cần thiết tổ chức tái giám sát việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát.

Theo Kế hoạch, Thường trực HĐND xã tổ chức ít nhất 2 cuộc giám sát/năm về việc giải quyết kiến nghị cử tri và những vấn đề dân sinh, bức xúc được cử tri, Nhân dân quan tâm. Đồng thời, tổ chức ít nhất 1 cuộc giải trình/năm đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền, được cử tri, Nhân dân quan tâm hoặc đại biểu HĐND xã kiến nghị. Hoạt động chất vấn, giải trình cũng được đổi mới theo hướng ngắn gọn, rõ vấn đề, rõ trách nhiệm. Sau chất vấn, giải trình, HĐND tiếp tục theo dõi việc thực hiện cam kết, kết luận; trường hợp cần thiết có thể đưa nội dung vào chương trình giám sát.

Gần dân hơn từ đổi mới tiếp xúc cử tri

Để phát huy thực chất quyền làm chủ của Nhân dân, HĐND xã Quỳ Châu tiếp tục đổi mới hoạt động tiếp xúc cử tri theo hướng thiết thực, sát địa bàn và sát từng nhóm vấn đề. 100% đại biểu HĐND xã thực hiện tiếp xúc cử tri trước và sau các kỳ họp thường lệ theo quy định; phấn đấu hằng năm tổ chức ít nhất một cuộc tiếp xúc cử tri chuyên đề hoặc theo nhóm đối tượng, địa bàn khi điều kiện thực tế cho phép.

Cùng với đổi mới hình thức, HĐND xã chú trọng nâng cao chất lượng xử lý kiến nghị. Các kiến nghị được phân loại ngay từ đầu theo thẩm quyền; xác định rõ nội dung, địa bàn, cơ quan có trách nhiệm giải quyết và trạng thái xử lý. HĐND xã xây dựng sổ hoặc hệ thống số theo dõi kiến nghị cử tri, định kỳ cập nhật tiến độ và kết quả giải quyết.

HĐND xã phấn đấu trên 90% kiến nghị chính đáng, có cơ sở của cử tri thuộc thẩm quyền được cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết, trả lời theo quy định; đối với kiến nghị chưa giải quyết được phải có thông tin, lộ trình hoặc lý do cụ thể. Đây là yêu cầu thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm của cơ quan dân cử trước những vấn đề chính đáng mà cử tri đặt ra.

Từng bước xây dựng HĐND số

Chuyển đổi số là một trong những nội dung quan trọng trong Kế hoạch của HĐND xã Quỳ Châu. Trên cơ sở điều kiện hạ tầng và hướng dẫn của cấp có thẩm quyền, HĐND xã từng bước triển khai “kỳ họp không giấy”, sử dụng tài liệu điện tử, mã QR, biểu quyết và khai thác tài liệu số. Cùng với đó, HĐND xã từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về nghị quyết, kết luận giám sát, chất vấn, giải trình, kiến nghị cử tri, đơn thư và thông tin hoạt động của đại biểu. Phấn đấu đến hết năm 2027 có ít nhất 70% đại biểu HĐND xã sử dụng thành thạo các công cụ hỗ trợ số phù hợp; đến hết năm 2028 hoàn thiện việc cập nhật cơ sở dữ liệu theo hướng dẫn của cấp có thẩm quyền.

Kế hoạch cũng định hướng nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công cụ số trong tổng hợp thông tin, tra cứu văn bản, hỗ trợ thẩm tra, giám sát, tổng hợp ý kiến và xây dựng báo cáo, nhưng phải bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật và không thay thế trách nhiệm của cán bộ, đại biểu.

Đánh giá thực chất, nâng cao trách nhiệm đại biểu

Một nội dung đáng chú ý trong Kế hoạch là xây dựng cơ chế đánh giá hoạt động của các Ban HĐND, Tổ đại biểu và đại biểu HĐND xã. Việc đánh giá được thực hiện theo hướng khách quan, công khai, dân chủ, thực chất, gắn với kết quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Việc đánh giá không chạy theo thành tích, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo chủ yếu; đồng thời xem xét mức độ chủ động, trách nhiệm, chất lượng tham gia kỳ họp, thẩm tra, giám sát, chất vấn, giải trình, tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và theo dõi giải quyết kiến nghị cử tri.

Cùng với đó, HĐND xã chú trọng nâng cao chất lượng công tác tham mưu, phục vụ. Văn phòng HĐND và UBND xã được xác định là đầu mối tham mưu, tổng hợp, theo dõi tiến độ, xây dựng cơ sở dữ liệu và bảo đảm điều kiện phục vụ các hoạt động của HĐND. Chất lượng tham mưu, phục vụ được gắn với chất lượng kỳ họp, thẩm tra, giám sát, tiếp xúc cử tri và theo dõi việc thực hiện nghị quyết, kết luận giám sát.

Hướng tới một HĐND gần dân, trách nhiệm và hiệu quả

Kế hoạch thực hiện Đề án được HĐND xã Quỳ Châu xác định theo lộ trình cụ thể. Năm 2026 tập trung quán triệt Nghị quyết số 18/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Nghệ An và Kế hoạch số 145/KH-HĐND ngày 03/9/2026 của HĐND xã Quỳ Châu; rà soát, hoàn thiện quy chế, quy trình nghiệp vụ; xây dựng bộ chỉ tiêu theo dõi kết quả và triển khai những nội dung chuyển đổi số có khả năng thực hiện ngay.

Giai đoạn 2027 - 2028 tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, nâng cao kỹ năng chuyên sâu cho đại biểu và cán bộ tham mưu, từng bước xây dựng hệ thống số liên thông và cơ sở dữ liệu dùng chung. Giai đoạn 2029 - 2031 tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động, tập trung giám sát những lĩnh vực trọng điểm, các vấn đề dân sinh, những nội dung cử tri quan tâm; tổng kết, đánh giá và đề xuất những mô hình, cách làm hiệu quả cho nhiệm kỳ tiếp theo.

Với phương châm đổi mới từ tổ chức, quy trình đến phương thức hoạt động; nâng cao trách nhiệm của từng tập thể, từng đại biểu; tăng cường giám sát và theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị, HĐND xã Quỳ Châu hướng tới xây dựng cơ quan dân cử ngày càng chuyên nghiệp, gần dân, sát dân và hoạt động thực chất. Qua đó, mỗi nghị quyết được ban hành sát thực tiễn hơn, mỗi cuộc giám sát tạo ra chuyển biến cụ thể hơn, mỗi kiến nghị chính đáng của cử tri được quan tâm, theo dõi và giải quyết trách nhiệm hơn; góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND và đóng góp tích cực vào sự phát triển của xã Quỳ Châu trong giai đoạn mới.