Trong thời gian qua, tỉnh Nghệ An đã quản lý sử dụng có hiệu quả, thực hiện tuyển dụng hết số chỉ tiêu biên chế giáo viên, nhân viên trong các cơ sở giáo dục; tuy nhiên hiện nay, số lượng giáo viên thiếu nhiều, tỷ lệ thấp hơn so với định mức. So với định mức quy định tại Thông tư số 19/2023/TT-BGDĐT và Thông tư số 20/2023/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tổng số người làm việc các đơn vị sự nghiệp khối giáo dục mầm non và phổ thông công lập được giao năm 2026 còn thiếu so với quy định là 10.825 biên chế. Trong đó, giáo viên thiếu 7.515 biên chế (số giáo viên thiếu chưa tính nhu cầu dạy học 2 buổi/ngày đối với cấp THCS và THPT). Việc thiếu giáo viên đã ảnh hưởng lớn đến việc sắp xếp, bố trí đội ngũ đảm bảo công tác dạy và học trong thời gian qua.
Nguyên nhân của tình trạng này là do chương trình giáo dục phổ thông có nhiều thay đổi, đưa một số môn học mới vào chương trình bắt buộc dẫn đến tình trạng thiếu giáo viên ở một số môn học mới Tiếng Anh, Tin học, Mỹ thuật, Âm nhạc.
Thực hiện Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT, ngày 30/12/2024 của Bộ Giáo dục và đào tạo quy định về dạy thêm, học thêm (và Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT ngày 31/3/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT), không cho phép thu tiền từ người học nên việc tổ chức dạy học 02 buổi/ngày đối với các cấp học càng thiếu giáo viên; thiếu kinh phí và cơ chế lương cho giáo viên hợp đồng.
Ngoài ra, thực hiện chủ trương tinh giản biên chế, giai đoạn 2022 - 2026, tỉnh đã được Trung ương giao bổ sung 6.020 biên chế sự nghiệp giáo dục mầm non và phổ thông công lập; nhưng đồng thời đã thực hiện tinh giản 3.905 biên chế. Trong thời gian tới thực hiện Kết luận số 40-KL/TW, ngày 02/6/2026 của Bộ Chính trị: sẽ tiếp tục tinh giản biên chế từ 5 đến 10%.
Bên cạnh việc thiếu giáo viên lâu nay, quy mô tăng lớp, tăng học sinh trong năm học tới (số lượng học sinh năm học 2026-2027 là 897.926, tăng 5.901 học sinh), khiến việc thiếu giáo viên những năm tới là hiện hữu; vì vậy cần có chủ trương hợp đồng lao động ngắn hạn để có đủ giáo viên đứng lớp.
Mặc dù thiếu biên chế, nhưng chỉ tiêu hợp đồng lao động chưa được giao (hoặc giao rất ít) để thực hiện nhiệm vụ; dẫn đến một số đơn vị thực hiện hợp đồng lao động nhưng không có kinh phí chi trả hoặc không có cơ chế chi trả dẫn đến khó khăn khi thanh toán chế độ cho người lao động.
Theo đó, để khắc phục phần nào tình trạng thiếu giáo viên, nhân viên của các cấp học do tăng học sinh và tinh giản biên chế (trong đó có việc giải quyết tiền lương cho số hợp đồng lao động do UBND cấp huyện cũ ký trước đây); thực hiện việc tiếp nhận Trường Phổ thông Hermann Gmeiner và Trường Mầm non SOS Vinh, UBND tỉnh đã trình HĐND tỉnh giao số lượng lao động hợp đồng thực hiện công việc chuyên môn, nghiệp vụ trong các cơ sở giáo dục MN, TH, THCS, THPT và GDTX năm 2026 và năm học 2026-2027: phê duyệt số lượng hợp đồng lao động là 2.253 chỉ tiêu (trong đó có 1.252 chỉ tiêu tại đơn vị nhóm 4 và 1.001 chỉ tiêu tại đơn vị nhóm 3), tương ứng 30% giáo viên tại những đơn vị còn thiếu so với số lượng theo định mức do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.
Tiền lương của hợp đồng lao động tại đơn vị sự nghiệp giáo dục nhóm 4 được áp dụng tiền lương theo bảng lương viên chức, hệ số bậc 1; được hưởng phụ cấp ưu đãi đối với nhà giáo và chế độ BHXH theo quy định của pháp luật.
Tiền lương của hợp đồng lao động tại đơn vị sự nghiệp giáo dục nhóm 4 được hỗ trợ 80% tiền lương theo bảng lương viên chức, hệ số bậc 1; được hưởng phụ cấp ưu đãi đối với nhà giáo và chế độ BHXH theo quy định của pháp luật.
Đối với số lượng hợp đồng lao động do UBND cấp huyện (cũ) ký trước đây và hợp đồng lao động không xác định thời hạn (cơ hữu) của các cơ sở giáo dục thuộc Làng SOS sau khi tiếp nhận: mức lương được xếp lại theo quá trình công tác có tham gia BHXH bắt buộc theo vị trí việc làm và các chế độ phụ cấp theo qui định.
Thời gian hợp đồng không quá 12 tháng. Kinh phí thực hiện hợp đồng lao động thực hiện công việc chuyên môn, nghiệp vụ được bảo đảm từ nguồn ngân sách tỉnh trong phạm vi dự toán chi sự nghiệp giáo dục - đào tạo và dạy nghề hằng năm được cấp có thẩm quyền giao.
Nếu số lượng chỉ tiêu hợp đồng lao động được HĐND tỉnh phê duyệt sẽ tạm bảo đảm có giáo viên đứng lớp theo chỉ đạo của Tổng bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 15/6/2026: “Ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên", phù hợp về kinh phí hoạt động của đơn vị. Việc giao 30% chỉ tiêu hợp đồng cho số lượng vị trí việc làm còn thiếu sẽ tạo thuận lợi cho những đơn vị có ít học sinh, những trường vùng sâu, vùng xa, đặc biệt khó khăn, nhiều điểm trường có thêm nguồn lực về đội ngũ để tổ chức dạy học và những trường vùng trung tâm có số lượng học sinh tăng nhanh.
Hiện nay, nội dung này đã được UBND tỉnh trình HĐND tỉnh xem xét thông qua tại kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 (dự kiến tổ chức vào 13-14/7/2026), triển khai thực hiện từ khi được thông qua./.
