Lần đầu tiên, Nghệ An hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách theo Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh. Con số đạt 29.211 tỷ đồng giống như một mốc son phản ánh sức bền của nền kinh tế địa phương trong giai đoạn bản lề. Cùng nhịp đó, dòng vốn đầu tư tiếp tục chảy về tỉnh với gam màu tích cực: 76 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư mới, 198 dự án được điều chỉnh, tổng vốn đăng ký mới và điều chỉnh đạt hơn 40.858 tỷ đồng, trong đó vốn FDI vượt mốc 1 tỷ USD năm 2025. Những con số biết nói ấy cho thấy Nghệ An đang dần tạo được “độ tin cậy” trên bản đồ đầu tư, nơi doanh nghiệp tìm thấy cơ hội và sự ổn định để đặt niềm tin lâu dài.
Đằng sau các chỉ tiêu kinh tế là một câu chuyện khác, lặng lẽ hơn nhưng có vai trò quyết định: Câu chuyện về cách điều hành, về cải cách thể chế và về sự phối hợp nhịp nhàng của các thiết chế quyền lực ở địa phương. Trong bức tranh ấy, HĐND tỉnh Nghệ An là một “trục xoay” quan trọng, giữ cho guồng máy phát triển vận hành đúng hướng, đặc biệt trong bối cảnh đất nước đã chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, với cấp tỉnh và cấp xã trở thành hai tầng nấc chính của thiết kế quản trị.
Nhiệm kỳ 2021 - 2026 mở ra cho HĐND tỉnh một không gian hoạt động với áp lực lớn hơn. Yêu cầu đặt ra không đơn thuần là làm đúng chức năng, thẩm quyền, mà còn là làm sao để mỗi quyết định gắn chặt với hơi thở đời sống. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, cùng với việc kiện toàn tổ chức bộ máy theo quy định, HĐND tỉnh đã chủ động tìm cách đổi mới phương thức hoạt động, lấy hiệu quả thực tế làm thước đo. Đề án nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII được ban hành trong bối cảnh đó, như một bản “hải đồ” định hướng cho toàn bộ hành trình của cơ quan dân cử, từ Thường trực, các Ban, các Tổ đại biểu cho đến từng đại biểu.
Dấu ấn của quá trình đổi mới ấy thể hiện khá rõ qua hệ thống nghị quyết được ban hành trong nhiệm kỳ. Tính từ đầu nhiệm kỳ đến nay, qua 35 kỳ họp, HĐND tỉnh đã ban hành tổng cộng 544 nghị quyết. Mỗi nghị quyết, là một quyết định chính sách, một lựa chọn phát triển, một “viên gạch” đặt vào nền móng thể chế của tỉnh. Khi các nghị quyết đi vào cuộc sống, chúng tạo ra khung khổ pháp lý ổn định, minh bạch, giúp bộ máy hành chính vận hành thông suốt và cộng đồng doanh nghiệp, người dân yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất.
Nếu nghị quyết là “ý chí” thì giám sát là “con mắt” của cơ quan quyền lực. Trong nhiệm kỳ qua, HĐND tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh và các Ban của HĐND đã tổ chức nhiều hình thức giám sát, trong đó có 31 cuộc giám sát chuyên đề. Những cuộc giám sát này không đơn thuần là việc chỉ ra tồn tại mà hướng tới tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển. Qua giám sát, công tác quản lý các dự án treo, dự án chậm tiến độ, dự án sử dụng đất không đúng mục đích được siết chặt hơn; quản lý Nhà nước về khoáng sản, bảo vệ môi trường có chuyển biến rõ rệt; quy hoạch, sắp xếp mạng lưới trường, lớp được điều chỉnh phù hợp thực tiễn; bộ máy tổ chức được tinh giản, hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn; các chương trình mục tiêu quốc gia, đặc biệt là giảm nghèo bền vững, được triển khai sát dân, sát địa bàn. Giám sát, vì thế trở thành công cụ điều chỉnh chính sách kịp thời, góp phần nâng cao năng lực quản trị địa phương.
Song song với vai trò giám sát là trách nhiệm lắng nghe và chuyển tải tiếng nói của cử tri. Trong nhiệm kỳ, đại biểu HĐND tỉnh đã tiếp nhận 1.099 ý kiến, kiến nghị của cử tri; đại biểu HĐND cấp huyện (trước khi kết thúc hoạt động theo mô hình cũ) tiếp nhận 14.265 ý kiến; đại biểu HĐND cấp xã tiếp nhận 74.158 ý kiến. Điều quan trọng là phần lớn các kiến nghị ấy đã được xem xét, giải quyết với tỷ lệ cao: 90,4% ở cấp tỉnh, 82,3% ở cấp huyện và 84,2% ở cấp xã. Mỗi ý kiến được giải quyết là một mối băn khoăn được tháo gỡ, một niềm tin được bồi đắp. HĐND tỉnh, trong ý nghĩa đó, thực sự là thiết chế đại diện cho quyền làm chủ của Nhân dân tỉnh nhà.
Đặc biệt, năm 2025 cũng là thời điểm Nghệ An đứng trước nhiều quyết sách có tính bước ngoặt. Những nghị quyết được thông qua trong năm cuối của kế hoạch 5 năm không chỉ nhằm hoàn thành các chỉ tiêu trước mắt, mà còn đặt nền móng cho giai đoạn phát triển tăng tốc 2026 - 2030, với mục tiêu tăng trưởng bình quân từ 12% trở lên. Hàng loạt dự án hạ tầng và công nghiệp quy mô lớn như cảng biển nước sâu Cửa Lò, cao tốc Vinh - Thanh Thủy, Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập, các khu tái định cư phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao, hay dự án kéo dài đường cất hạ cánh Cảng hàng không quốc tế Vinh… đều mang dấu ấn của HĐND tỉnh trong vai trò quyết định và đồng hành thể chế.
Năm năm tới được xem là giai đoạn “chín” để Nghệ An bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành tỉnh khá của cả nước, cực tăng trưởng tầm quốc gia và trung tâm của khu vực Bắc Trung Bộ về công nghiệp, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, y tế, giáo dục, khoa học - công nghệ, thương mại, logistics và du lịch. Thời cơ đã hiện hữu và nếu chần chừ, cái giá phải trả sẽ là sự lỡ nhịp trong dòng chảy phát triển.
Hình ảnh con thuyền ra khơi có lẽ phù hợp để nói về giai đoạn này. Khi cánh buồm đã căng gió, điều quan trọng nhất là giữ vững tay lái. Trong hành trình ấy, HĐND tỉnh được kỳ vọng tiếp tục là điểm tựa thể chế. Niềm tin đó càng được bồi đắp khi nhìn lại chặng đường 80 năm hình thành và phát triển của HĐND tỉnh Nghệ An.
Từ những ngày đầu của nền độc lập dân tộc, sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khi các thiết chế dân chủ được hình thành như một tất yếu lịch sử, Nghệ An đã tổ chức bầu cử HĐND tỉnh khóa I vào ngày 24/2/1946, với 39 đại biểu được bầu và phiên họp đầu tiên diễn ra ngày 23/3/1946. Trong hoàn cảnh bộn bề khó khăn, tinh thần dân chủ và khát vọng xây dựng chính quyền của nhân dân vẫn được thắp sáng. Từ những bước đi ban đầu ấy, HĐND tỉnh từng bước trưởng thành, trở thành cầu nối bền chặt giữa quyền lực Nhà nước và quyền làm chủ của Nhân dân.
Trải qua 80 năm, HĐND tỉnh Nghệ An đã thay đổi cả về tổ chức, năng lực và phương thức hoạt động. Từ những ngày đầu còn nhiều lúng túng, đến nay, HĐND tỉnh đã đảm đương ngày càng rõ nét vai trò quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, giám sát việc thực thi pháp luật và phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng của người dân. Đó là một quá trình tích lũy bền bỉ, mỗi nhiệm kỳ để lại một lớp trầm tích kinh nghiệm cho chặng đường phía sau.
Cuộc bầu cử đại biểu HĐND các cấp, trong đó có HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2026 - 2031 sắp tới, vì thế đặt ra yêu cầu càng cao hơn. Cơ cấu, thành phần đại biểu HĐND tỉnh cần tiếp tục là bức tranh phản ánh sinh động khối đại đoàn kết toàn dân, song điều cốt lõi vẫn là chất lượng của từng đại biểu. Chỉ khi mỗi đại biểu thực sự có tâm huyết và bản lĩnh, HĐND tỉnh mới giữ vững vai trò là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, trung tâm của thiết kế thể chế và đổi mới quản trị trong chính quyền địa phương hai cấp.
Nhìn lại năm 2025, khi cánh cửa năm 2026 đã mở ra và một nhiệm kỳ mới của HĐND tỉnh đang đến gần, những thành quả đạt được hiện lên như dấu chấm kết tròn đầy cho một nhiệm kỳ nhiều dấu ấn, đồng thời mở ra một chu kỳ phát triển mới cho tỉnh. Trên hành trình phía trước, HĐND tỉnh Nghệ An sẽ tiếp tục là “bệ đỡ thể chế” vững chắc, kết tinh ý chí, trí tuệ và khát vọng vươn lên của toàn tỉnh.
