Các đồng chí: Thái Thị An Chung - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh, Trưởng đoàn giám sát; Trần Nhật Minh, đại biểu Quốc hội chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh, Phó Trưởng đoàn giám sát đồng chủ trì buổi làm việc. Tham gia Đoàn có các đại biểu Quốc hội: Hoàng Thị Thu Trang, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Tư pháp; Lo Thị Bảo Vy, Giáo viên Trường Tiểu học Quỳnh Lập A; cùng đại diện các sở, ngành Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Văn phòng Đoàn ĐBQH & HĐND tỉnh.
Làm việc với Đoàn có đồng chí Hoàng Vĩnh Tường, Bí thư Đảng ủy xã Hợp Minh; lãnh đạo HĐND, UBND, UBMTTQ xã, đại diện các phòng chuyên môn và đại diện làng nghề nuôi, chế biến lươn Phan Thanh.
Khảo sát chuỗi sản xuất từ vùng nuôi đến chế biến
Tại làng nghề lươn Phan Thanh, Đoàn giám sát đã trực tiếp khảo sát 01 cơ sở nuôi lươn chuyên cung cấp con giống, lươn thương phẩm và 01 cơ sở chế biến lươn. Các thành viên trong Đoàn đã tìm hiểu kỹ quy trình sản xuất con giống, kỹ thuật nuôi, việc sử dụng thức ăn, thuốc thú y thủy sản, quản lý môi trường ao nuôi; kiểm tra quy trình sơ chế, đóng gói, bảo quản, việc chấp hành quy định an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc nguyên liệu và công tác xử lý chất thải trong quá trình sản xuất.
Làng nghề nuôi, chế biến lươn Phan Thanh hiện có 51 hộ tham gia sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 200 lao động. Trung bình mỗi năm, các cơ sở chế biến từ 1.890 đến 2.500 tấn lươn thương phẩm, đạt doanh thu khoảng 350 - 400 tỷ đồng. Trong đó, 2 sản phẩm “Lươn ướp” và “Lươn cuộn thịt” đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao, góp phần quan trọng nâng cao giá trị và thương hiệu địa phương. Qua khảo sát, Đoàn giám sát ghi nhận tinh thần chủ động đầu tư trang thiết bị, cải thiện điều kiện sản xuất, từng bước nâng cao chất lượng và chấp hành tốt các quy định an toàn thực phẩm của các hộ dân. Tuy nhiên, đại diện các hộ sản xuất cũng phản ánh một số khó khăn vướng mắc như: Giá nguyên liệu đầu vào biến động; việc kiểm soát nguồn lươn nhập từ nhiều địa phương khác gặp khó khăn; hạ tầng xử lý môi trường tại khu vực sản xuất chưa đáp ứng yêu cầu trong khi nhu cầu mở rộng quy mô nuôi và chế biến lươn ngày càng lớn.
Đánh giá việc thực thi chính sách từ thực tiễn địa phương
Làm việc với Đoàn giám sát, UBND xã Hợp Minh cho biết, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã hiện quản lý 395 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống và các hộ chế biến lươn nhỏ lẻ. Công tác tuyên truyền, kiểm tra, giám sát được duy trì định kỳ; nhờ đó từ năm 2021 đến nay, trên địa bàn không xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm tập thể nào.
Thảo luận tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn giám sát tập trung làm rõ công tác phân cấp quản lý sau khi thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp; việc cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm; công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm; quản lý các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ cũng như bài toán đầu tư hạ tầng hỗ trợ sản xuất, chế biến, xử lý môi trường tại làng nghề.
Đoàn giám sát đánh giá, dù địa phương đã nỗ lực triển khai đồng bộ các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm, song việc bố trí nhân lực thực hiện nhiệm vụ an toàn thực phẩm ở cấp xã còn nhiều khó khăn, bất cập. Nguồn kinh phí, trang thiết bị phục vụ kiểm tra, kiểm nghiệm còn hạn chế; hiệu quả phối hợp liên ngành và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý cơ sở thực phẩm cần tiếp tục đẩy mạnh.
Đối với làng nghề Phan Thanh, dù đem lại giá trị kinh tế cao nhưng sản xuất hiện vẫn nằm rải rác trong khu dân cư; việc kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu và xử lý ô nhiễm môi trường còn nhiều thách thức, cần có giải pháp căn cơ, đồng bộ để phát triển bền vững.
Kiến nghị hoàn thiện chính sách từ thực tiễn cơ sở
Đoàn giám sát đề nghị UBND xã Hợp Minh tiếp tục rà soát, làm rõ những khó khăn phát sinh sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; nghiên cứu giải pháp kiện toàn bộ máy, nâng cao hiệu quả phối hợp quản lý an toàn thực phẩm. Đặc biệt, quan tâm định hướng phát triển làng nghề theo hướng tập trung; nghiên cứu liên kết sản xuất thông qua mô hình Hợp tác xã; tăng cường phối hợp với các ban, ngành liên quan để kiểm soát chặt chẽ chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm; đồng thời đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng xử lý môi trường nhằm nâng cao sức cạnh tranh cho thương hiệu lươn Phan Thanh và đảm bảo công tác an toàn thực phẩm trên địa bàn toàn xã.
Những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị từ thực tiễn cơ sở tại xã Hợp Minh sẽ được Đoàn giám sát tổng hợp đầy đủ để kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành liên quan xem xét, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách về an toàn thực phẩm trong thời gian tới./.
