Mỗi cuộc gọi là một yêu cầu về trách nhiệm công vụ
Dù đã mua và sinh sống tại chung cư Vinaconex 9B nhiều năm, gia đình bà Nguyễn Thị Mai Dung (phường Vinh Phú) cùng nhiều hộ dân vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở.
Bước ngoặt đến với bà Dung khi gọi đến đường dây điện thoại trực tuyến tại kỳ họp HĐND tỉnh Nghệ An. Sau khi tiếp nhận phản ánh, Thường trực HĐND tỉnh không chỉ chuyển kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền mà còn thường xuyên theo dõi, giám sát, đôn đốc UBND tỉnh và các sở, ngành liên quan tập trung tháo gỡ vướng mắc. Từ sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, đến cuối năm 2025, gia đình bà Nguyễn Thị Mai Dung cùng nhiều hộ dân đã được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, khép lại hành trình chờ đợi trong một thập kỷ. Bà Nguyễn Thị Mai Dung chia sẻ: “Điều chúng tôi quý nhất không phải chỉ là có văn bản trả lời, mà là thấy các cơ quan thực sự theo đuổi vụ việc đến cùng".
Một cuộc gọi khác của ông Nguyễn Văn Long, ở khối Đồng Thanh, phường Tân Mai, phản ánh nỗi trăn trở của hàng chục hộ dân về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp từ giai đoạn 1995 - 2000, trong đó cùng một thửa đất vừa ghi đất ở, đất vườn, vừa ghi đất lâm nghiệp, trong khi thực tế không có đất lâm nghiệp. Vướng mắc này khiến người dân gặp khó khăn khi thực hiện các quyền về đất đai. Ngay sau kỳ họp thường lệ cuối năm 2025, Thường trực HĐND tỉnh đã chuyển kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền. UBND phường Tân Mai không chỉ kiểm tra, trả lời cụ thể cho người dân mà còn chủ động xin ý kiến Sở Nông nghiệp và Môi trường để xây dựng phương án tháo gỡ vướng mắc chung cho nhiều trường hợp tương tự trên địa bàn.
Hai câu chuyện ở hai lĩnh vực khác nhau nhưng cùng cho thấy một điểm chung: điều người dân nhận được không chỉ là một văn bản trả lời, mà là sự vào cuộc của các cơ quan có thẩm quyền dưới sự giám sát của HĐND. Giá trị của cơ chế này còn thể hiện ở chỗ, mọi phản ánh của cử tri đều phải được kiểm tra, xác minh khách quan, kể cả khi thông tin ban đầu chưa chính xác.
Ông Nguyễn Như Khôi - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh cho biết: Bình quân mỗi kỳ họp thường lệ, đường dây điện thoại trực tuyến tiếp nhận khoảng 30 - 40 ý kiến, kiến nghị của cử tri trên hầu hết các lĩnh vực quản lý nhà nước như đất đai, tài nguyên, khoáng sản, giao thông, thủy lợi, nông nghiệp, an sinh xã hội, chính sách người có công, chế độ đối với cán bộ, công chức... Điều đáng quý là mỗi cuộc gọi không chỉ kiến nghị về một vụ việc cụ thể mà còn phản ánh những vấn đề đặt ra từ thực tiễn quản lý nhà nước ở cơ sở; thể hiện niềm tin, sự gửi gắm của cử tri đối với cơ quan dân cử. Qua đó, HĐND tỉnh và cơ quan quản lý Nhà nước các cấp có thêm kênh thông tin trực tiếp, khách quan để nhận diện những bất cập trong cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện để có các giải pháp phù hợp.
“Đường dây điện thoại trực tuyến không đơn thuần là kênh tiếp nhận kiến nghị của cử tri mà đã trở thành một bộ phận trong quy trình giám sát của HĐND tỉnh. Tất cả ý kiến của cử tri đều được tổng hợp, công khai tại kỳ họp, chuyển kịp thời tới cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo quy định. Sau mỗi kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh giao Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh theo dõi, tổng hợp báo cáo kết quả giải quyết của các cơ quan liên quan tại các phiên họp hàng tháng của Thường trực HĐND tỉnh, để tiếp tục đôn đốc những nội dung còn chậm hoặc chưa đáp ứng yêu cầu của cử tri", ông Nguyễn Như Khôi nhấn mạnh.
Theo Phó Chủ tịch HĐND tỉnh, đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng để phát huy dân chủ, tăng cường trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước, xây dựng chính quyền gần dân, lắng nghe dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn. Thường trực HĐND tỉnh sẽ tổng hợp kết quả giải quyết kiến nghị qua các kỳ họp HĐND nói riêng, kiến nghị của cử tri nói chung để làm một trong những tiêu chí đánh giá, xếp loại đại biểu HĐND tỉnh; đồng thời đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét kết quả này là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị liên quan.
Tăng đối thoại, lan tỏa hiểu biết pháp luật
Không chỉ là kênh tiếp nhận và chuyển kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền, đường dây điện thoại trực tuyến còn phát huy hiệu quả nhờ sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo, cán bộ có chuyên môn sâu thuộc Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh, Văn phòng UBND tỉnh cùng các sở, ngành. Trong suốt thời gian diễn ra kỳ họp, nhiều vướng mắc của cử tri được giải thích, hướng dẫn ngay qua điện thoại trên cơ sở quy định của pháp luật, giúp người dân hiểu đúng, hiểu đủ trước khi thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình.
Thực tế cho thấy, không ít trường hợp sau khi được cán bộ chuyên môn phân tích căn cứ pháp lý, làm rõ thẩm quyền và hướng dẫn trình tự, thủ tục đã đồng thuận với quy định hiện hành. Tại Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh khóa XIX diễn ra ngày 13 và 14/7 vừa qua, một người dân ở xã Kim Bảng phản ánh trường hợp đất được giao trái thẩm quyền trước ngày 1/7/2004 nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngay tại bộ phận trực đường dây, cán bộ Sở Nông nghiệp và Môi trường đã giải thích rõ vì sao trường hợp này chưa đủ điều kiện giải quyết theo quy định hiện hành; đồng thời thông tin việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang nghiên cứu sửa đổi các quy định liên quan và tỉnh Nghệ An đã có văn bản kiến nghị bổ sung nội dung này vào dự thảo Luật Đất đai sửa đổi. Sau khi được giải thích, người dân bày tỏ sự đồng thuận và thống nhất chờ quy định mới.
Tương tự, các phản ánh liên quan đến đất khai hoang, đăng ký đất đai lần đầu tại phường Vinh Lộc và xã Hưng Nguyên cũng được cán bộ trực đường dây hướng dẫn cụ thể về trách nhiệm của UBND cấp xã theo Nghị định số 49/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026 của Chính phủ và Kế hoạch số 965/KH-UBND ngày 13/11/2025 của UBND tỉnh Nghệ An. Nhờ nắm rõ quy trình và thẩm quyền giải quyết, người dân chủ động liên hệ chính quyền địa phương để hoàn thiện hồ sơ thay vì tiếp tục gửi phản ánh đến các cấp.
Có thể thấy, giá trị của đường dây điện thoại trực tuyến không chỉ nằm ở việc tiếp nhận kiến nghị mà còn ở khả năng đối thoại, giải thích chính sách và phổ biến pháp luật ngay từ đầu. Sự trao đổi kịp thời, thẳng thắn giữa cơ quan quản lý và người dân đã góp phần hạn chế đơn thư phát sinh, nâng cao nhận thức pháp luật và tạo sự đồng thuận trong quá trình tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Nhà nước.
Đường dây điện thoại trực tuyến tại kỳ họp HĐND tỉnh Nghệ An được tổ chức và duy trì đến nay là 20 năm. Vượt lên ý nghĩa của một "đường dây nóng" để trở thành một hình thức phát huy dân chủ trong hoạt động của cơ quan dân cử. Mỗi cuộc gọi không chỉ giúp HĐND nắm bắt kịp thời những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, nâng cao hiệu quả giám sát và trách nhiệm giải trình, giải quyết của cơ quan nhà nước, mà còn tạo nên kênh đối thoại trực tiếp giữa chính quyền với Nhân dân. Việc tiếp nhận, theo dõi, đôn đốc và công khai kết quả giải quyết đã góp phần củng cố niềm tin của cử tri đối với nghị trường, xây dựng nền hành chính phục vụ, công khai, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm./.
