Đồng chủ trì có các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh: Nguyễn Như Khôi - Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; Hoàng Phú Hiền - Phó Chủ tịch UBND tỉnh.
Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy: Ngọc Kim Nam - Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy; Hồ Lê Ngọc - Trưởng Ban Nội chính Tỉnh ủy; Phạm Hồng Quang - Giám đốc Sở Xây dựng; Hoàng Quốc Việt - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường; cùng các sở, ngành, địa phương liên quan.
Triển khai chính sách đền bù GPMB căn cứ vào các quy định của pháp luật tại thời điểm thực hiện từng dự án
Tại cuộc làm việc, UBND tỉnh tổ chức đối thoại theo 4 nhóm công dân. Nhóm thứ nhất gồm 7 hộ dân đề nghị được bồi thường phần diện tích đất thuộc hành lang an toàn giao thông 7m đã bị thu hồi khi triển khai dự án PMU1 giai đoạn 1994 - 1996 và dự án cầu Yếu Diễn Thủy giai đoạn 2007 - 2009.
Ba nhóm công dân còn lại với tổng số 101 hộ cùng kiến nghị Nhà nước bồi thường về đất khi thu hồi để thực hiện Dự án mở rộng, nâng cấp Quốc lộ 1A giai đoạn 2003 - 2006. Trong đó, có 14 hộ có phần diện tích phía trước bám Quốc lộ 1A là đất UBND xã quản lý và có giấy tờ giao đất cho các hộ mượn hành lang giao thông; 38 hộ có hồ sơ PMU1, không phục dựng được ranh giới thửa đất tại thời điểm GPMB và 49 hộ không có hồ sơ PMU1, không có hồ sơ GPMB.
Tại cuộc đối thoại, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải cùng đoàn công tác đã trực tiếp lắng nghe đầy đủ kiến nghị, phản ánh và các căn cứ mà từng nhóm công dân đưa ra. Trên cơ sở đó, lãnh đạo xã Diễn Châu và các sở, ngành liên quan, đặc biệt là Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ban Tiếp công dân tỉnh đã tham gia giải trình, làm rõ từng nội dung cụ thể, bám sát theo từng nhóm vấn đề mà người dân quan tâm.
Theo đó, việc cải tạo, nâng cấp mở rộng Quốc lộ 1A diễn ra trong nhiều giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1994 - 1996 (dự án PMU1), giai đoạn 2003 - 2006 và giai đoạn 2010 - 2014. Do đó, cơ quan Nhà nước triển khai chính sách đền bù giải phóng mặt bằng căn cứ vào các quy định của pháp luật tại thời điểm thực hiện của từng dự án.
Cụ thể, giai đoạn 1994 - 1996, khi triển khai dự án PMU1, Nhà nước thực hiện bồi thường đối với tài sản trên đất nhưng không bồi thường về đất. Đây là chủ trương được áp dụng thống nhất trên toàn tuyến theo quy định của Chính phủ và Bộ Giao thông Vận tải.
Cùng thời điểm, vào năm 1995, việc giải tỏa hành lang an toàn giao thông được triển khai trên phạm vi cả nước theo Nghị định 36 của Chính phủ. Tại Nghệ An, việc thực hiện cũng tuân thủ quy định chung: Không bồi thường đất, không ban hành quyết định thu hồi đất mà tiến hành giải tỏa hành lang để thiết lập ranh giới quản lý mới.
Dựa vào quy định trên, dự án xây dựng cầu Yếu (huyện Diễn Châu cũ) trên Quốc lộ 1A thực hiện trong giai đoạn 2007 - 2009 đã lập và phê duyệt phương án bồi thường theo đúng quy định pháp luật. Cả 7 hộ đều đã được bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản trên đất, trong đó có 3 hộ gia đình đã được bố trí đất tái định cư, 2 hộ nhận tiền hỗ trợ đời sống và di chuyển.
Tiếp đó, giai đoạn 2003 - 2006, trên địa bàn thực hiện Dự án mở rộng, nâng cấp Quốc lộ 1A, trong đó đoạn qua Diễn Thành, thị trấn Diễn Châu (nay thuộc xã Diễn Châu), chỉ thực hiện trong phạm vi giải tỏa theo dự án PMU1. Phần diện tích xây dựng mương thì được thực hiện trên phần giải tỏa theo Nghị định 36.
Còn việc thực hiện nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A giai đoạn 2010 - 2014, đoạn qua xã Diễn Thành và thị trấn Diễn Châu cũ, giữ nguyên hiện trạng, chỉ tăng cường mặt đường trên nền đường cũ, không thu hồi đất và không thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng.
Thông báo kết luận cụ thể để trả lời người dân và gửi các cơ quan Trung ương
Phát biểu kết luận phiên tiếp công dân, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải nhấn mạnh, quá trình triển khai các dự án giao thông, đặc biệt trên tuyến Quốc lộ 1A, đạt được kết quả như hôm nay có sự đóng góp quan trọng từ sự đồng thuận, chia sẻ và chấp nhận hy sinh quyền lợi của người dân.
Từ thực tế đó, với tinh thần cầu thị, chia sẻ trước những kiến nghị, khiếu nại của công dân, đồng chí cùng đoàn công tác đã trực tiếp về cơ sở để đối thoại với toàn bộ các hộ dân liên quan, thay vì chỉ tiếp đại diện tại các phiên tiếp công dân định kỳ ở Trụ sở tiếp công dân tỉnh.
Chủ tịch UBND tỉnh cũng khẳng định, việc thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật theo từng thời kỳ, không thể xử lý ngoài khuôn khổ chính sách.
Do đó, dựa vào các căn cứ pháp lý đã chỉ ra trong từng giai đoạn đối với thực hiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng, Chủ tịch UBND tỉnh đã có những kết luận cụ thể.
Đối với khiếu nại của 7 hộ dân ở nhóm đầu tiên, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, về nguyên tắc, việc không bồi thường đất trong phạm vi hành lang 7m là thực hiện theo chính sách của Nhà nước vào thời điểm đó.
Cụ thể, năm 1995, Bộ Giao thông Vận tải đã có văn bản nêu rõ: Nhà nước thực hiện bồi thường đối với tài sản trên đất nhưng không bồi thường về đất. Đến năm 1999, Văn phòng Chính phủ truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Ngô Xuân Lộc là không bồi thường đối với diện tích đất trong hành lang giải tỏa an toàn giao thông.
Đối với 101 hộ dân đề nghị được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi để thực hiện Dự án mở rộng, nâng cấp Quốc lộ 1A giai đoạn 2003 - 2006, căn cứ hồ sơ và các quy định pháp luật tại thời điểm triển khai cho thấy, việc cải tạo đoạn qua xã Diễn Thành và thị trấn Diễn Châu (nay là xã Diễn Châu) chỉ thực hiện trong phạm vi đã giải tỏa từ dự án PMU1 trước đó. Vì vậy không phát sinh việc thu hồi đất mới, đồng nghĩa không có cơ sở để thực hiện bồi thường về đất.
Liên quan đến thắc mắc của người dân về việc Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bố trí 1.275 tỷ đồng để hỗ trợ bồi thường giải phóng mặt bằng Dự án mở rộng Quốc lộ 1 đoạn qua Nghệ An nhưng các hộ dân không được hưởng, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định nguồn kinh phí này chỉ áp dụng đối với trường hợp bị ảnh hưởng do cải tạo, nâng cấp mở rộng Quốc lộ 1A thuộc giai đoạn 2010 – 2014; không áp dụng cho giai đoạn 2003 - 2006. Cụ thể, năm 2023, Bộ Giao thông Vận tải tại thời điểm đó đã có ý kiến gửi UBND tỉnh Nghệ An, nêu rõ quan điểm này.
Khẳng định đến thời điểm này, chính quyền các cấp tỉnh Nghệ An đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định của pháp luật, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải giao các cơ quan, đơn vị liên quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ để trả lời công dân một cách rõ ràng sau cuộc đối thoại.
Cụ thể, UBND xã Diễn Châu được giao chủ trì rà soát nguồn gốc, quá trình sử dụng đất của từng hộ; Sở Xây dựng cung cấp, xác định cụ thể phạm vi hành lang giao thông có thuộc diện được bồi thường hay không; Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, hoàn thiện hồ sơ địa chính.
Trên cơ sở đó, Ban Tiếp công dân tỉnh tham mưu ban hành thông báo trả lời công dân, nêu rõ nội dung nào đủ điều kiện xem xét, nội dung nào không đủ cơ sở giải quyết, căn cứ theo các quy định pháp luật và văn bản liên quan; đồng thời báo cáo cơ quan Trung ương.
Chủ tịch UBND tỉnh cũng nhấn mạnh, sau cuộc đối thoại, trường hợp công dân chưa đồng thuận với thông báo kết luận có thể khởi kiện tại tòa án theo quy định của pháp luật.
