Chiều 25/8, Ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh họp về tình hình, tiến độ triển khai các công trình, dự án trọng điểm. Đồng chí Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh chủ trì cuộc họp.
Dự phiên họp có Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hoàng Nghĩa Hiếu; Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải; Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Võ Thị Minh Sinh; cùng các đồng chí thành viên Ban Chỉ đạo. Hội nghị được kết nối trực tuyến đến các địa phương có các dự án đi qua.
Tiến độ triển khai chưa đạt yêu cầu đề ra
Đối với dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy, dự án thành phần 1 có tổng mức đầu tư 21.118,08 tỷ đồng; hai gói thầu XL01, XL02 đang thi công, các gói còn lại dự kiến phê duyệt, lựa chọn nhà thầu và khởi công trong tháng 9/2026.
Công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) các dự án thành phần 2-10 đạt khoảng 36,63/60,031 km, tương đương 61%; trong đó đất nông nghiệp đạt 97,9%, đất lâm nghiệp 36%, đất ở và vườn đã phê duyệt phương án cho 296/313 hộ. Giải ngân toàn dự án đạt 2.038,47/4.480 tỷ đồng, bằng 45,5%.
Vướng mắc chủ yếu tập trung tại xã Hưng Nguyên về đất quốc phòng; xã Vạn An về di dời đường điện 500kV; xã Nam Đàn còn 20 hộ chưa thống nhất phương án bồi thường; xã Kim Bảng có tiến độ GPMB chậm, hồ sơ đất đai phức tạp và khó khăn trong khai thác lâm sản tận thu.
Dự án kéo dài đường cất hạ cánh Cảng hàng không quốc tế Vinh đã GPMB đạt 98,17%. Hạng mục cọc đất gia cố xi măng đã hoàn thành khoảng 60% khối lượng hợp đồng trong phạm vi hàng rào hiện hữu. Các vướng mắc cơ bản được tháo gỡ; tiếp tục hoàn thiện thủ tục di dời công trình quốc phòng và bàn giao phần mặt bằng còn lại.
Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 46 Vinh - Nam Đàn đã bàn giao 100% mặt bằng, thi công toàn tuyến; hoàn thành thảm bê tông nhựa khoảng 9,7/10,69 km, giá trị thực hiện đạt khoảng 70% hợp đồng.
Tuy nhiên, dự án chậm khoảng 12% so với kế hoạch, chủ yếu do thời tiết, giá vật liệu và nhân công tăng. Phấn đấu thảm lớp 2 trước ngày 15/9 và hoàn thành toàn bộ trong tháng 9/2026.
Dự án Hợp phần bồi thường, di dân, tái định cư GPMB Hồ chứa nước Bản Mồng, giai đoạn 1 cơ bản hoàn thành GPMB và các hạng mục chính, tiếp tục xử lý một số kiến nghị và hoàn thiện khu tái định cư. Giai đoạn 2 đã kiểm đếm 99,6% số thửa, lập dự thảo phương án bồi thường 95,2%; dự kiến hoàn thành các thủ tục GPMB để khởi công trong quý III-IV/2026.
Dự án hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng biến đổi khí hậu thành phố Vinh đang thi công 2 gói thầu; GPMB tiếp tục được triển khai tại 5 hạng mục, tổng chi phí đã giải ngân 115,5 tỷ đồng. Dự án hiện không có vướng mắc lớn, cần tiếp tục đẩy nhanh GPMB, lựa chọn nhà thầu và hoàn thiện thiết kế các gói thầu tiếp theo.
Đối với các trường nội trú liên cấp tại xã biên giới, đến nay có 10 dự án giai đoạn 1 đạt khoảng 75-90% khối lượng. Có 9/10 trường cơ bản bảo đảm hoàn thành các hạng mục thiết yếu trước 30/8 để phục vụ năm học 2026-2027; trường Nhôn Mai dự kiến hoàn thành ngày 30/9.
Các trường giải ngân đạt 1.387,5 tỷ đồng, tương đương 63,29% vốn giao. Giai đoạn 2 gồm 11 trường đang hoàn thiện thủ tục, GPMB và chuẩn bị triển khai theo kế hoạch.
Dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập đang hoàn thiện hợp đồng dự án, thành lập doanh nghiệp, quy hoạch 1/500 và báo cáo nghiên cứu khả thi. Công tác GPMB đang tiếp tục được triển khai. Một số nhiệm vụ của nhà đầu tư đang chậm so với tiến độ tỉnh giao.
Dự án Cảng nước sâu Cửa Lò đã GPMB quy hoạch 18,76 ha cơ bản hoàn thành, đã chi trả cho 329 hộ với diện tích khoảng 17,22 ha. Khó khăn chủ yếu liên quan vị trí tiếp nhận, nhận chìm chất nạo vét; di dời 4 ngôi mộ và thủ tục quy hoạch 1/500 phần mở rộng 13,24 ha.
Các dự án hạ tầng khu công nghiệp Khu kinh tế Đông Nam: VSIP Nghệ An 2 đã GPMB 500/500 ha; Hoàng Mai II đã phê duyệt phương án bồi thường 273,47/334,79 ha, đạt 81,68%. Các dự án VSIP 3, VSIP 4 và WHA 2 đang tiếp tục hoàn thiện GPMB, thủ tục thu hồi đất và bố trí kinh phí.
Tại cuộc họp, các đồng chí Thường trực Tỉnh uỷ, lãnh đạo UBND tỉnh, các ngành, địa phương, chủ đầu tư đã báo cáo thêm kết quả triển khai các dự án; phân tích cụ thể những "điểm nghẽn"; bàn các giải pháp tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong công tác GPMB, vật liệu xây dựng, thủ tục đầu tư để đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình, dự án trọng điểm.
Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tăng cường kiểm tra, tháo gỡ vướng mắc
Phát biểu kết luận cuộc họp, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh Nguyễn Khắc Thận đánh giá, so với phiên họp Ban Chỉ đạo tháng 5/2026, việc triển khai các công trình, dự án trọng điểm đã có những chuyển biến nhất định. Nhận thức của các cấp, các ngành, địa phương và chủ đầu tư về vai trò, tầm quan trọng của các dự án được nâng lên; công tác lãnh đạo, chỉ đạo có sự tập trung hơn.
Một số địa phương đã có chuyển biến tích cực trong giải phóng mặt bằng; tổ chức thi công trên công trường chủ động hơn; tiến độ giải ngân có tiến bộ; các thủ tục, hồ sơ và việc cấp phép nguồn vật liệu được quan tâm tháo gỡ.
Tuy nhiên, Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Khắc Thận thẳng thắn đánh giá, những chuyển biến trên chưa đáp ứng yêu cầu, kỳ vọng và các mốc tiến độ mà Ban Chỉ đạo tỉnh đã đề ra. Qua rà soát, rất nhiều công trình dự án chậm giải phóng mặt bằng so với kế hoạch.
Các địa phương phải nghiêm túc nhìn nhận, xác định rõ trách nhiệm và có giải pháp khắc phục quyết liệt trong thời gian tới. Bên cạnh đó, việc lựa chọn, đôn đốc các thi công cũng chưa tốt, tiến độ triển khai còn chậm.
Để các công trình, dự án trọng điểm hoàn thành đúng tiến độ, chất lượng, trong thời gian tới, Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Khắc Thận yêu cầu phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tăng cường kiểm tra và xác định đây là nhiệm vụ xuyên suốt của Ban Chỉ đạo và các đồng chí lãnh đạo tỉnh. Công tác chỉ đạo phải sâu sát, cụ thể từ thủ tục, tiến độ đến tổ chức thi công; tạo chuyển biến theo từng tuần, từng tháng, những công trình cần thiết phải kiểm tra hằng ngày.
Thành viên Ban Chỉ đạo tỉnh phải tăng cường kiểm tra thực tế, không chỉ nghe báo cáo; qua đó nắm chắc tiến độ, khối lượng, khó khăn, vướng mắc và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương. Văn phòng Tỉnh uỷ và Sở Tài chính tham mưu phân công cụ thể trách nhiệm của từng đồng chí thành viên Ban Chỉ đạo tỉnh đối với từng công trình, dự án, gắn trách nhiệm với tiến độ.
Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng vẫn đang là "điểm nghẽn" lớn nhất, là hạn chế nội tại, xuyên suốt, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ các công trình, dự án, Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Khắc Thận yêu cầu phải quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn này.
Các xã, phường có dự án phải xác định rõ đây là trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương. Bí thư cấp ủy phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và huy động cả hệ thống chính trị tham gia. Hằng tuần phải kiểm điểm, đánh giá, kiểm đếm tiến độ, xác định rõ trách nhiệm và nhiệm vụ cần tập trung thực hiện.
Công tác giải phóng mặt bằng phải thực hiện đúng, đầy đủ quy định pháp luật; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận cao nhất của nhân dân. Trường hợp đã thực hiện đầy đủ quy trình, đúng pháp luật, vận động, thuyết phục nhưng không chấp hành thì phải lập hồ sơ, thực hiện các bước cưỡng chế theo quy định.
Mốc chung để tạo chuyển biến cơ bản trong giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm là 30/9/2026. Sau thời điểm này phải tổ chức kiểm điểm riêng, đánh giá cụ thể địa phương, đơn vị không hoàn thành và xem xét trách nhiệm.
Chủ đầu tư, nhà đầu tư và các đơn vị thi công phải tập trung cao hơn, hoàn thiện nhanh các thủ tục, bảo đảm đủ điều kiện để triển khai dự án. Đối với những dự án đã được giao thời gian dài nhưng chưa triển khai, phải nghiêm túc rút kinh nghiệm và xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm.
Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Khắc Thận đặc biệt lưu ý việc lựa chọn đơn vị tư vấn, kiểm định và nhà thầu thi công phải khách quan, công tâm, vì tiến độ, chất lượng, kỹ thuật và hiệu quả công trình; lựa chọn đơn vị có đủ năng lực, kinh nghiệm, nhân lực, máy móc. Tuyệt đối không nể nang, lựa chọn đơn vị không đúng năng lực dẫn đến chậm tiến độ, ảnh hưởng chất lượng. Từ tư vấn, khảo sát, thiết kế, lựa chọn nhà thầu đến tổ chức thi công phải xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị, cá nhân.
Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Khắc Thận cũng giao các ngành chủ động tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư, nhà thầu và bảo đảm nguồn vật liệu. Các cơ quan, đơn vị phải chủ động lắng nghe, giải quyết kịp thời các kiến nghị của chủ đầu tư, doanh nghiệp; không để dự án chậm do phối hợp chưa tốt.
Đối với khoáng sản, vật liệu xây dựng, phải rà soát nhu cầu, trữ lượng và công suất các mỏ hiện có, ưu tiên nâng công suất các mỏ đang khai thác trước khi xem xét cấp mới; việc cấp mới phải được tính toán kỹ, phù hợp nhu cầu thực tế và hiệu quả của các dự án.
Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Khắc Thận yêu cầu phải đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân, bảo đảm tạo ra giá trị thực tế. Tiến độ giải ngân phải tương ứng với khối lượng thực hiện; không để xảy ra tình trạng giải ngân cao nhưng khối lượng thực tế thấp. Mục tiêu cuối cùng là phải tạo ra khối lượng, giá trị thực tế và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và tạo sự thay đổi rõ nét trên địa bàn tỉnh.
