Bản Nưa - xã Con Cuông, Bản Xiềng - xã Môn Sơn, chủ yếu là đồng bào dân tộc Thái. Đây là 2 địa bàn có nhiều tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Đặc biệt tại Bản Nưa kết hợp với điểm du lịch Khe nước Mọc, tại Bản Xiềng kết hợp với các điểm du lịch như đập Pha Lài, sông Giăng… thu hút được nhiều lượt khách.
Hạ tầng, cơ sở vật chất phục vụ du lịch từng bước được đầu tư; một số hộ dân mạnh dạn phát triển mô hình homestay, dịch vụ ăn uống, trải nghiệm và giới thiệu sản phẩm truyền thống. Công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thái được gắn kết chặt chẽ với phát triển du lịch. Nghề dệt thổ cẩm, các đội văn nghệ quần chúng, Câu lạc bộ bảo tồn văn hóa dân tộc Thái được duy trì thường xuyên.
Du khách đến đây được lưu trú trực tiếp tại các ngôi nhà sàn truyền thống của đồng bào người Thái, vừa giữ được nét bình dị, vừa đảm bảo các điều kiện sinh hoạt thiết; được phục vụ các món ăn đặc sản địa phương mang đậm bản sắc dân tộc như cá mát sông Giăng, gà nướng, lợn bản, xôi ngũ sắc, nộm hoa chuối và rượu cần.
Theo đại diện lãnh đạo địa phương, điểm du lịch này hằng năm đón hàng nghìn lượt khách đến tham quan, trải nghiệm; lượng khách có xu hướng tăng qua các năm, nhất là vào các dịp lễ hội, cuối tuần và các sự kiện văn hóa. Hoạt động du lịch bước đầu tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thái.
Tuy nhiên, việc phát triển du lịch cộng đồng vẫn còn nhiều khó khăn như: Hạ tầng du lịch chưa đồng bộ, thiếu nhà vệ sinh công cộng, bãi đỗ xe, hệ thống biển chỉ dẫn, điểm dừng chân, chiếu sáng và các điểm check-in; nhà văn hóa hiện có chưa đáp ứng yêu cầu tổ chức các sự kiện văn hóa và đón các đoàn khách lớn; chưa có Trung tâm thông tin, giới thiệu sản phẩm và đón tiếp khách du lịch; các sản phẩm du lịch còn đơn điệu, thiếu các hoạt động trải nghiệm quy mô; thiếu đội ngũ nhân lực làm du lịch cộng đồng thật sự chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản; công tác tuyên truyền, quảng bá du lịch vẫn còn hạn chế.
Từ những khó khăn đó, đại diện lãnh đạo xã Con Cuông và xã Môn Sơn đã đề nghị Đoàn khảo sát một số nội dung như: Quan tâm ban hành cơ chế hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng giai đoạn 2026 - 2030 với mức hỗ trợ phù hợp thực tiễn vùng miền núi, trong đó có chính sách hỗ trợ kinh phí đầu tư đồng bộ các công trình thiết yếu tại điểm du lịch cộng đồng gồm: Trung tâm thông tin và dịch vụ du lịch, nhà vệ sinh công cộng, sân lễ hội đa chức năng và bãi đỗ xe; có chính sách hỗ trợ các hộ gia đình kinh doanh dịch vụ du lịch cộng đồng kinh phí nâng cấp, cải tạo, sửa chữa các công trình đảm bảo phục vụ du khách. Ngoài ra, lãnh đạo 2 địa phương cũng đề nghị cho phép lồng ghép các chương trình, dự án để đầu tư đồng bộ hạ tầng phục vụ phát triển du lịch cộng đồng; cùng với đó quan tâm đào tạo nguồn nhân lực du lịch, chuyển đổi số, quảng bá, xúc tiến du lịch và kết nối doanh nghiệp lữ hành.
Thay mặt Đoàn khảo sát, đồng chí Chu Đức Thái - Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh đã ghi nhận kết quả, khó khăn và đặc biệt là kiến nghị của 2 địa phương, đây là những thông tin giúp Ban có thêm cơ sở thực tiễn trong quá trình thẩm tra dự thảo Nghị quyết về một số chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030 trình kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 sắp tới. Đồng thời, đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch rà soát kỹ các chính sách để tham mưu nội dung dự thảo Nghị quyết phù hợp với nhu cầu thực tiễn./.
