Trong thời gian qua, Ban Pháp chế HĐND tỉnh đã thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, góp phần vào thành công chung của HĐND tỉnh khóa XVIII, nhiệm kỳ 2021 - 2026.
Từ đầu nhiệm kỳ, Ban Pháp chế HĐND tỉnh gồm có 09 thành viên. Lãnh đạo Ban gồm Trưởng Ban và Phó Trưởng Ban hoạt động chuyên trách; 07 Ủy viên được cơ cấu ở các ngành, địa phương. Đến cuối nhiệm kỳ, 01 đồng chí uỷ viên kiêm nhiệm chuyển công tác, thôi làm nhiệm vụ đại biểu HĐND tỉnh, Ban còn 08 thành viên gồm Trưởng Ban, Phó Trưởng Ban hoạt động chuyên trách và 06 Ủy viên hoạt động kiêm nhiệm. Lãnh đạo và thành viên Ban Pháp chế đều có trình độ, hiểu biết pháp luật, am hiểu về lĩnh vực pháp chế, nhiều người có trình độ Thạc sĩ Luật; các thành viên Ban đều có tinh thần, trách nhiệm tham gia hoạt động của Ban, đặc biệt, một số Ủy viên kiêm nhiệm đóng góp rất tích cực đối với các hoạt động của Ban. Vì vậy, hoạt động của Ban Pháp chế đảm bảo tính chuyên sâu, chất lượng, hiệu quả, đã đóng góp nhiều vào sự thành công trong hoạt động của HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2021 - 2026.
Hoạt động thẩm tra có nhiều đổi mới, chú trọng việc khảo sát, thu thập thông tin trước thẩm tra
Một trong những điểm nổi bật của nhiệm kỳ này là Ban Pháp chế HĐND tỉnh đã chủ động, chú trọng khâu khảo sát để nắm bắt thông tin, lắng nghe ý kiến từ cơ sở, các cơ quan, đơn vị liên quan, từ đối tượng chịu tác động của chính sách, nghị quyết, qua đó, đưa ra các ý kiến thẩm tra sát đúng, góp phần nâng cao tính hiệu quả, thực tiễn của các nghị quyết HĐND tỉnh khi được thông qua.
Trong nhiệm kỳ, thực hiện phân công của Thường trực HĐND tỉnh, Ban Pháp chế đã tiến hành thẩm tra 68 dự thảo nghị quyết trình các kỳ họp HĐND tỉnh Khóa XVIII đảm bảo chất lượng, đúng quy định. Trong đó, có nhiều nghị quyết liên quan đến chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách, nhất là khi thực hiện tinh gọn, sắp xếp tổ chức bộ máy, triển khai chính quyền địa phương hai cấp như Nghị quyết về chính sách hỗ trợ đối với cán bộ, công chức, viên chức thuộc các sở, ban, ngành cấp tỉnh, các xã, phường được điều động, luân chuyển, biệt phái đến công tác tại các xã miền núi; Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ đối với cán bộ, công chức, viên chức làm việc tại Bộ phận Một cửa các cấp trên địa bàn tỉnh; Nghị quyết quy định mức trợ cấp ngày công lao động đối với dân quân trên địa bàn tỉnh; Nghị quyết về việc hỗ trợ thôi việc đối với các trường hợp dôi dư, không kiện toàn vào lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, không tiếp tục tham gia Tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở; Nghị quyết quy định mức chi bảo đảm điều kiện hoạt động cho lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở trên địa bàn tỉnh; Nghị quyết về chính sách hỗ trợ đối với cán bộ, công chức, viên chức, hợp đồng lao động, người hoạt động không chuyên trách và các đối tượng khác dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trên địa bàn tỉnh…
Cùng với đó, Ban Pháp chế đã quan tâm đến việc khảo sát phục vụ việc thẩm tra các báo cáo trình các kỳ họp thường lệ của HĐND tỉnh do UBND tỉnh trình về Kinh tế - xã hội; công tác phòng chống tham nhũng; công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân; công tác cải cách hành chính, công tác đảm bảo an toàn giao thông; các báo cáo của Viện Kiểm sát, Tòa án nhân dân và Thi hành án dân sự tỉnh.
Sau các phiên họp thẩm tra, Ban đã kịp thời ban hành Báo cáo thẩm tra đảm bảo chất lượng, đúng quy định. Những ý kiến thẩm tra của Ban được UBND tỉnh, các ngành tiếp thu, giải trình và chỉnh sửa vào dự thảo nghị quyết, trên cơ sở đó để các đại biểu quyết định các vấn đề đúng, sát thực tiễn, hiệu quả tại kỳ họp.
Hoạt động giám sát có trọng tâm và nhiều đổi mới
Xác định hoạt động giám sát chuyên đề là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, hàng năm, Ban Pháp chế đã chủ động xây dựng Chương trình giám sát và triển khai thực hiện đầy đủ, có chất lượng. Trong nhiệm kỳ, Ban Pháp chế đã tiến hành 04 cuộc giám sát chuyên đề gồm: Việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan Công an, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, huyện trong thi hành án hình sự từ năm 2019 đến năm 2021 trên địa bàn tỉnh Nghệ An; việc thực hiện quản lý nhà nước về công tác tổ chức bộ máy và biên chế, hợp đồng lao động trong các cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh Nghệ An từ năm 2020 đến nay; tình hình thực hiện công tác thi hành án dân sự, hành chính trên địa bàn tỉnh; công tác xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn tỉnh.
Ban Pháp chế đã tích cực tham mưu Thường trực HĐND tỉnh ban hành Quyết định thành lập Đoàn giám sát, Kế hoạch, Đề cương và báo cáo giám sát chuyên đề của Thường trực HĐND tỉnh về công tác cải cách hành chính trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2020 – 2022; công tác phòng chống tội phạm liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”, tội phạm sử dụng công nghệ cao để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Các cuộc giám sát được tiến hành ở phạm vi rộng và có chiều sâu. Việc lựa chọn đơn vị được giám sát căn cứ vào từng nội dung chuyên đề để đảm bảo tính khái quát, tính đại diện, nhu cầu và khả năng thu thập thông tin qua giám sát, nhưng vẫn đảm bảo sự điều hòa, phối hợp, không để xảy ra sự trùng lặp về đơn vị được giám sát với các Đoàn giám sát khác. Phương thức giám sát có nhiều đổi mới: khảo sát thực tế ở cơ quan, đơn vị cơ sở để nắm bắt thông tin, tình hình rồi mới tiến hành làm việc với cơ quan chủ quản để làm rõ vấn đề; nghiên cứu các hồ sơ, tài liệu do đơn vị được giám sát cung cấp tại các buổi làm việc. Ban đã chủ động, linh hoạt trong việc tiến hành các hình thức giám sát.
Báo cáo kết quả giám sát đánh giá toàn diện về kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và đưa ra kiến nghị, giải pháp đến các cấp, các ngành, cơ quan, đơn vị liên quan để thực hiện tốt hơn nhiệm vụ trong thời gian tới. Chất lượng giám sát được nâng lên, các kiến nghị, đề xuất của Ban được đánh giá cao và có giá trị thực tiễn trong việc nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước. Phần lớn kiến nghị, đề xuất của Ban đã được UBND tỉnh, các đơn vị được giám sát triển khai giải quyết, thực hiện có hiệu quả.
Bên cạnh đó, trong nhiệm kỳ, Ban Pháp chế đã tiến hành khảo sát tập trung vào những vấn đề được cử tri quan tâm hoặc các vấn đề gây bức xúc trong dư luận như khảo sát việc thực hiện chế độ chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách và các đối tượng khác ở xã, phường, thị trấn và xóm, khối, bản theo Nghị quyết số 22/2019/NQ-HĐND ngày 12/12/2019 của HĐND tỉnh Nghệ An; Kết quả bố trí, sắp xếp và giải quyết chế độ, chính sách cho cán bộ công chức, người hoạt động không chuyên trách dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và sáp nhập khối, xóm, bản từ năm 2019 đến nay; việc thực hiện các quy định của pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh.
Thông qua kết quả giám sát, khảo sát, Ban đã ghi nhận những khó khăn, vướng mắc của đơn vị được giám sát, khảo sát trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương và HĐND tỉnh, UBND tỉnh để kiến nghị sửa đổi, bổ sung, thay thế cho phù hợp. Hoạt động giám sát, khảo sát cũng đã phục vụ công tác thẩm tra của Ban, đề xuất thành nội dung chất vấn, thảo luận tại các kỳ họp HĐND tỉnh.
Cùng với hoạt động giám sát, khảo sát, Ban Pháp chế đã tham mưu Thường trực HĐND tỉnh ban hành và triển khai Kế hoạch giải trình về kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 27/2021/NQ-HĐND ngày 09/12/2021 của HĐND tỉnh quy định một số giải pháp tăng cường giải tỏa vi phạm, chống tái lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đường bộ, đường sắt trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2022-2025; kết quả thực hiện công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh từ 01/01/2022 đến tháng 10/2022; công tác sắp xếp, bố trí, kiện toàn, bổ sung cán bộ, công chức để vận hành chính quyền địa phương cấp xã thông suốt, hiệu quả và việc sắp xếp, bố trí trụ sở làm việc, tài sản công và các điều kiện làm việc cho các cơ quan Đảng, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các cơ quan, đơn vị trên địa bàn cấp xã.
Tích cực đóng góp vào nhiệm vụ sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn tỉnh
Năm 2025 là năm triển khai thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước về sắp xếp tổ chức bộ máy các cơ quan nhà nước và sắp xếp đơn vị hành chính. Ban Pháp chế HĐND tỉnh đã tích cực triển khai thực hiện các nhiệm vụ thẩm tra dự thảo nghị quyết liên quan trình kỳ họp HĐND tỉnh, tham gia các Tổ công tác, Bộ phận thường trực hướng dẫn, giải đáp các vướng mắc cho chính quyền cấp xã liên quan đến việc vận hành chính quyền hai cấp nói chung và hoạt động của HĐND cấp xã nói riêng. Đồng thời, Ban cũng đã phát huy vai trò, trách nhiệm trong việc tham gia công tác chuẩn bị cho công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031; tích cực tham mưu Thường trực HĐND tỉnh xử lý nhiều nội dung theo đề nghị của các cơ quan Trung ương, địa phương.
Có thể thấy rằng, trong nhiệm kỳ 2021 - 2026, Ban Pháp chế HĐND tỉnh đã phát huy tinh thần, trách nhiệm, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình theo quy định của pháp luật, đóng góp lớn vào thành công chung của HĐND tỉnh khóa XVIII. Những kết quả nổi bật trong nhiệm kỳ 2021 - 2026 để lại những bài học kinh nghiệm quý, đặt nền tảng cho hoạt động của Ban Pháp chế HĐND tỉnh trong nhiệm kỳ 2026 - 2031./.
