Vị Xuyên – Khúc tráng ca bất tử và nén tâm nhang từ quê Bác

Hành trình tri ân đưa đoàn chúng tôi ngược lên vùng mây ngàn gió núi bằng những con đường đèo dài, dốc cao để đến với Đền thờ liệt sĩ tọa lạc uy nghiêm trên mặt trận điểm cao. Mây mù và sương lạnh giăng mắc trên những vách đá chênh vênh như đang ôm trọn lấy một chứng tích lịch sử đầy bi tráng. Đứng ở vị trí cao điểm 468, nơi có thể nhìn sang các điểm cao 772, 685 và hướng tầm mắt tới điểm cao 1509, điểm phân giới mốc biên giới Việt - Trung.  Đây là nơi từng là "chảo lửa", là địa danh chiến đấu vô cùng ác liệt của quân và dân ta trong cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc. Nơi này, mỗi tấc đất dưới chân, mỗi nhành cây ngọn cỏ đều từng vỡ vụn bởi đạn pháo và thấm đẫm máu đào của những người lính trẻ. Đôi tay run run thắp nén tâm nhang trước ban thờ uy nghi giữa đất trời lộng gió, nghe tiếng chuông ngân vang trong cái tĩnh lặng của đại ngàn, tôi như cảm nhận được anh linh của các anh vẫn đang hiên ngang bám trụ, hóa thân thành lũy thép chở che cho biên cương Tổ quốc.

Rời đền thờ trên điểm cao, đoàn công tác trở về với Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên. Bước từng bước lặng lẽ trong không gian trang nghiêm nhưng vô cùng ấm áp, khóe mắt ai trong đoàn cũng chợt cay xè. Tựa lưng vào một dãy núi hùng vĩ, nơi đây hiện là "ngôi nhà chung" của gần 2.000 anh hùng liệt sĩ cùng những ngôi mộ tập thể. Các anh đến từ hơn 30 tỉnh thành trên khắp cả nước tụ hội về đây chung một chiến hào, và giờ đây lại nằm kề bên nhau trong giấc ngủ ngàn thu. Trong hàng ngàn vầng trăng khuyết ấy, có cả máu xương của hàng trăm người con ưu tú sinh ra từ khúc ruột miền Trung, từ quê hương Xứ Nghệ.

Bước dọc theo những hàng bia mộ trải dài như vô tận, lòng chúng tôi như thắt lại khi đứng trước hơn 450 bia đá chỉ khắc chung một dòng chữ: "Liệt sĩ chưa biết tên". Xót xa hơn nữa, dẫu nghĩa trang đã được quy tập trang hoàng, nhưng trên các điểm cao, dông núi, khe suối của mặt trận Vị Xuyên khốc liệt năm xưa như cao điểm 468 vừa đi qua, vẫn còn hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ đang nằm lại chưa thể tìm thấy hài cốt. Các anh đã thực sự hóa thân vào dáng hình xứ sở, minh chứng cho lời thề bi tráng khắc trên báng súng: "Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử".

Chúng tôi lặng người bên ngôi mộ tập thể, lắng nghe người chiến sĩ kể lại quá trình tìm kiếm và quy tập hài cốt các anh, cõi lòng chúng tôi như nghẹn lại. Trận chiến giành giật từng mỏm đá, từng tấc đất tiền tiêu ngày ấy diễn ra quá đỗi khốc liệt, đạn pháo cày đi xới lại liên hồi. Lớp người này vừa trúng đạn ngã xuống, lớp người khác lại rầm rập xông lên, lấy thân mình làm lá chắn quyết không lùi bước. Cứ thế, máu xương của các anh đã đổ xuống cùng một chiến hào. Khi tìm thấy, đội quy tập đã không thể nào tách rời hay xác định được hài cốt của từng người nữa. Xương thịt của những người lính kiên trung đã hòa quyện, trộn lẫn vào nhau, vĩnh viễn gắn kết thành một khối thiêng liêng bất diệt trong lòng đất mẹ biên cương.

Chiến tranh đã lùi xa, mảnh đất Vị Xuyên từng được mệnh danh là "lò vôi thế kỷ" bởi hơn 2 triệu quả đạn pháo cày xới, nay đã vươn mình, phủ lên một màu xanh của sự sống, của hòa bình. Nhưng khi đứng trước hàng ngàn ngôi mộ của các liệt sĩ trầm mặc trong nghĩa trang lúc này, mỗi hàng bia đá như một lời nhắc nhở vô cùng sâu sắc và khắc khoải đối với mỗi chúng ta hôm nay: Đất nước có được nền hòa bình, độc lập như hiện tại đã phải đánh đổi bằng biết bao xương máu, bằng cả tuổi thanh xuân của biết bao thế hệ anh hùng liệt sĩ.

Vượt qua hơn 600 km, từ mảnh đất quê hương Bác Hồ kính yêu, chúng tôi đến với vùng phên dậu của Tổ quốc để thành kính dâng lên các anh nén hương thơm và mang theo tấm lòng thành kính và lời tri ân sâu sắc nhất từ hàng triệu trái tim người dân quê Bác. Khói nhang bay bảng lảng quyện vào sương núi biên thùy, nhắc nhở mỗi người chúng ta hôm nay không bao giờ được phép lãng quên cái giá của độc lập, tự do. Hơn lúc nào hết, mỗi cán bộ công chức hôm nay phải nỗ lực nhiều hơn nữa, sống và làm việc với tất cả tâm huyết, trách nhiệm để góp một phần nhỏ bé xây dựng quê hương, đất nước, sao cho không hổ thẹn với sự hy sinh vô giá mà các anh đã gửi lại nơi đá núi mây ngàn.

Xin kính cẩn nghiêng mình trước anh linh các anh hùng liệt sĩ. Xin tạc dạ ghi tâm công ơn của những người đã lấy máu đào tô thắm lá cờ Tổ quốc.

Vị Xuyên, một ngày tháng Bảy, trời và lòng người cùng rưng rưng...

Chu Đức Thái

Trưởng Ban Văn hóa - Xã Hội HĐND tỉnh