Chuẩn bị cho kỳ họp, Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An đang triển khai đồng bộ các hoạt động TXCT, theo dõi việc giải quyết kiến nghị, đơn thư, khảo sát thực tiễn, tham gia các hoạt động của Quốc hội và nghiên cứu, lấy ý kiến đối với các dự án luật. Qua đó, những vấn đề đặt ra từ cơ sở được tổng hợp, nghiên cứu, đối chiếu với các nội dung Quốc hội dự kiến xem xét, quyết định tại kỳ họp.
Nhiều vấn đề từ cơ sở
Qua các cuộc TXCT trước Kỳ họp thứ Hai tại nhiều địa bàn trong tỉnh, bên cạnh những kiến nghị gắn với từng công trình, từng vụ việc, nhiều nhóm vấn đề có tính phổ biến tiếp tục được cử tri quan tâm… Nổi lên là yêu cầu bảo đảm các điều kiện để chính quyền địa phương hai cấp vận hành hiệu quả, nhất là về biên chế, vị trí việc làm, khối lượng nhiệm vụ, tiền lương, phụ cấp và chế độ đối với cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở.
Cùng với đó là những vướng mắc trong lĩnh vực đất đai, từ cấp Giấy chứng nhận QSDĐ, xác định nguồn gốc đất đến bồi thường, hỗ trợ, GPMB; yêu cầu đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi, phòng, chống thiên tai, bảo vệ môi trường; tổ chức mạng lưới y tế, trường học và bảo đảm các dịch vụ thiết yếu sau sắp xếp... Các vấn đề về phát triển sản xuất nông nghiệp, tiêu thụ nông sản, giá vật tư đầu vào, đất nông nghiệp bỏ hoang, an toàn thực phẩm, dịch bệnh, nguồn nước sinh hoạt cũng được cử tri phản ánh từ những góc độ khác nhau.
Khi cùng một nhóm vấn đề xuất hiện ở nhiều địa bàn, dưới những biểu hiện khác nhau, thông tin từ TXCT không chỉ phản ánh yêu cầu giải quyết từng vụ việc mà còn giúp nhận diện rõ hơn những khó khăn phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật.
Cùng với hoạt động TXCT, công tác dân nguyện là một nguồn thông tin quan trọng giúp Đoàn ĐBQH nắm bắt, theo dõi và làm rõ những vấn đề phát sinh từ cơ sở. Riêng trong tháng 8/2026, Đoàn ĐBQH tỉnh đã tiếp nhận, xử lý 34 đơn thư của công dân; đồng thời nhận 10 văn bản trả lời đơn thư từ các cơ quan có thẩm quyền. Nội dung tiếp tục tập trung nhiều vào đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng, cấp Giấy chứng nhận QSDĐ, tái định cư và một số vụ việc liên quan đến hoạt động hành chính, tư pháp.
Qua TXCT, Đoàn nắm bắt những vấn đề cử tri đang quan tâm; còn việc theo dõi, đôn đốc giải quyết đơn thư giúp làm rõ thêm quá trình xử lý, những vướng mắc, thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.
Từ thực tế đó, Đoàn ĐBQH tỉnh đã tổ chức khảo sát việc giải quyết đơn thư của công dân, ý kiến, kiến nghị của cử tri tại xã Quỳnh Lưu và phường Vinh Hưng. Nội dung khảo sát tập trung làm rõ quá trình xử lý từng nhóm vụ việc, căn cứ pháp lý, thẩm quyền và những khó khăn phát sinh, nhất là đối với các nội dung liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ, GPMB và hạ tầng.
Qua khảo sát, Đoàn đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ đối với từng vụ việc; làm rõ quá trình giải quyết, căn cứ pháp lý, những nội dung còn vướng mắc và thẩm quyền xử lý. Những vấn đề thuộc thẩm quyền cần tập trung giải quyết theo quy định; đối với nội dung vượt thẩm quyền, cần xác định rõ cơ quan có thẩm quyền và kiến nghị cụ thể để có cơ sở xem xét, giải quyết.
TXCT, công tác dân nguyện và khảo sát thực tế vì vậy có sự bổ trợ chặt chẽ. Từ việc nắm bắt cử tri đang kiến nghị điều gì, đại biểu có thêm thông tin để xem xét nguyên nhân, quá trình giải quyết và những điểm còn vướng; qua đó nhận diện những vấn đề thuộc khâu tổ chức thực hiện và những nội dung cần tiếp tục nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật.
Đất đai, nhà ở và những vấn đề sát thực tiễn Nghệ An
Theo chương trình dự kiến, Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và cho ý kiến lần đầu đối với 2 dự án luật; đồng thời xem xét các nội dung về phát triển kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách, đầu tư công, giám sát và tiến hành chất vấn, trả lời chất vấn.
Khối lượng công việc lớn đặt ra yêu cầu chuẩn bị có trọng tâm. Với Nghệ An, nhiều vấn đề nổi lên qua TXCT, công tác dân nguyện và khảo sát thực tế có liên hệ trực tiếp với những nội dung Quốc hội dự kiến xem xét tại kỳ họp.
Rõ nét là lĩnh vực đất đai. Những kiến nghị về cấp Giấy chứng nhận QSDĐ, nguồn gốc và quá trình sử dụng đất, bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, GPMB, tái định cư hay xử lý các dự án kéo dài xuất hiện khá thường xuyên qua TXCT và công tác dân nguyện... Trong khi đó, Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đều dự kiến được Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp này.
Theo chương trình công tác trước kỳ họp, Đoàn ĐBQH tỉnh sẽ tiếp tục khảo sát, lấy ý kiến đối với 3 dự án luật này tại một số cơ quan, đơn vị có liên quan. Việc lấy ý kiến không chỉ tập trung vào từng quy định cụ thể mà còn tạo điều kiện đối chiếu các phương án chính sách với những khó khăn, vướng mắc đã phát sinh trong thực tiễn, qua đó cung cấp thêm căn cứ để đại biểu nghiên cứu tính khả thi khi luật được tổ chức thi hành.
Không chỉ ở lĩnh vực đất đai, nhiều vấn đề cử tri phản ánh cũng liên quan đến các dự án luật khác dự kiến được Quốc hội xem xét tại kỳ họp. Những ý kiến về an toàn thực phẩm, môi trường, sản xuất nông nghiệp hay hoạt động của doanh nghiệp cung cấp thêm thông tin thực tiễn trong quá trình nghiên cứu Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường và các chính sách có liên quan.
Các kiến nghị về biên chế, khối lượng công việc và điều kiện hoạt động của chính quyền cấp xã; về trường học, trạm y tế, hạ tầng và dịch vụ công sau sắp xếp cũng là những vấn đề cần được đặt trong tổng thể khi Quốc hội xem xét tình hình phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công và các điều kiện bảo đảm thực hiện chính sách.
Trước kỳ họp, Đoàn ĐBQH tỉnh cũng dự kiến làm việc với UBND tỉnh để nắm bắt những vấn đề phát sinh từ thực tiễn quản lý, điều hành; rà soát nội dung thuộc thẩm quyền địa phương và những vấn đề cần kiến nghị Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương.
Thông tin từ cơ quan quản lý, phản ánh của cử tri, kết quả công tác dân nguyện và khảo sát thực tế sẽ tiếp tục được tổng hợp, nghiên cứu, giúp các ĐBQH có thêm cơ sở xem xét vấn đề từ nhiều góc độ trước khi tham gia các nội dung tại kỳ họp.
Từ nay đến ngày khai mạc Kỳ họp thứ Hai, các hoạt động chuẩn bị của Đoàn ĐBQH tỉnh tiếp tục được triển khai. Ý kiến cử tri sẽ được tổng hợp; các vụ việc dân nguyện tiếp tục được theo dõi, đôn đốc; kết quả khảo sát, làm việc với các cơ quan, đơn vị được nghiên cứu; hồ sơ các dự án luật tiếp tục được cập nhật, đối chiếu... Đồng thời, các ĐBQH trong Đoàn tiếp tục tham gia hoạt động của các cơ quan Quốc hội theo lĩnh vực, nhiệm vụ được phân công.
Quá trình chuẩn bị không dừng ở việc thu nhận thông tin mà còn hướng tới nhận diện đúng vấn đề từ thực tiễn. Những vướng mắc lặp lại trong cấp Giấy chứng nhận QSDĐ đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát quy định và cách thức tổ chức thực hiện; những phản ánh về khối lượng công việc ở cấp xã cũng cho thấy cần xem xét sự tương thích giữa nhiệm vụ, thẩm quyền được giao với nhân lực và nguồn lực bảo đảm.
Khi thông tin từ cơ sở được theo dõi, kiểm chứng và đối chiếu với các nội dung chính sách, đại biểu có thêm cơ sở để chuyển tải ý kiến, kiến nghị của cử tri vào hoạt động nghị trường, từ tham gia xây dựng pháp luật, thảo luận về kinh tế - xã hội đến giám sát và chất vấn
Từ TXCT, công tác dân nguyện, khảo sát thực tiễn đến nghiên cứu, tham gia hoàn thiện các dự án luật, quá trình chuẩn bị cho Kỳ họp thứ Hai của Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An đang được triển khai gắn với những vấn đề đặt ra từ cơ sở... Qua đó, ý kiến, kiến nghị của cử tri và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn địa phương được tổng hợp, nghiên cứu, đối chiếu và chuyển tải đúng trọng tâm, đúng thẩm quyền, góp phần cung cấp thêm cơ sở để Quốc hội xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
