Những tồn tại trên được nêu tại buổi làm việc sáng 14/10 giữa Đoàn giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh với UBND xã Yên Thành và các trường: Tiểu học Hợp Nhân, Tiểu học Nguyễn Kiệm, Tiểu học Yên Thành, Mầm non Yên Thành về hoạt động của các cơ sở giáo dục sau sắp xếp và việc tổ chức dịch vụ bán trú, nội trú.
Theo báo cáo của UBND xã, địa phương đã tổ chức lại 16 trường công lập thành 9 trường (3 mầm non, 3 tiểu học, 3 THCS), giảm 7 đầu mối, tương ứng 43,75%. Toàn xã không có học sinh bỏ học, chuyển trường hoặc phải thuê trọ, ở nhờ do sắp xếp.
Trường Tiểu học Hợp Nhân, hình thành từ Trường Tiểu học Nhân Thành và khối tiểu học Trường TH&THCS Hợp Thành, có 45 lớp, 1.540 học sinh tại hai điểm trường: điểm chính (24 lớp, 849 học sinh) và phân hiệu (21 lớp, 691 học sinh). Cả hai điểm đều bảo đảm 32 tiết/tuần; hồ sơ, con dấu, tài chính, tài sản đã được bàn giao xong. Nhà trường còn điều chuyển 2 tivi, 4 máy vi tính, 25 bộ bàn ghế giữa hai điểm để cân đối điều kiện học tập.
Trường Mầm non Yên Thành, hợp nhất từ Trường Mầm non Thị trấn và Trường Mầm non Tăng Thành, quản lý 4 điểm trường, 26 nhóm, lớp, hơn 700 trẻ và 79 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ không bị gián đoạn.
Thiếu giáo viên, trường phải thỉnh giảng, biệt phái
Toàn xã thiếu 57 giáo viên so với định mức, trong đó mỗi cấp học mầm non, tiểu học và THCS thiếu 19 giáo viên. UBND xã cho biết biên chế được giao theo tổng số nên xã không chủ động bổ sung giáo viên theo từng môn học; việc điều động giáo viên, cán bộ quản lý giữa các xã phải thông qua Sở, khiến thủ tục kéo dài.
Riêng Trường Tiểu học Hợp Nhân thiếu 9 giáo viên để tổ chức dạy học 2 buổi/ngày theo quy định. Trường đang được hỗ trợ 4 giáo viên biệt phái và ký 3 hợp đồng thỉnh giảng, trong đó có 2 hợp đồng do trường tự chi trả từ nguồn cấp bù học phí. Tuy nhiên, kinh phí này được cấp chậm, đến nay nhà trường mới nhận được kinh phí của một học kỳ năm học 2025 - 2026. Khó khăn sẽ tăng thêm khi cuối tháng 10 có 2 giáo viên nghỉ sinh, tháng 11 có thêm 2 giáo viên văn hóa nghỉ hưu. Như vậy, trường sẽ thiếu thêm 4 giáo viên, khiến 4 lớp chưa có giáo viên chủ nhiệm.
Tại Trường Tiểu học Nguyễn Kiệm - Chu Văn Ngoãn, dù đội ngũ giáo viên bộ môn cơ bản đầy đủ, việc điều chuyển giáo viên thuận lợi, trường có 3 điểm trường nhưng chỉ có 2 phó hiệu trưởng, gây khó khăn cho công tác quản lý. Cả 3 điểm trường chỉ có 1 tổng phụ trách Đội, trong khi hoạt động Đội diễn ra thường xuyên, buộc nhà trường phải bố trí giáo viên kiêm nhiệm. Nhân viên y tế trường học cũng còn thiếu. Theo phản ánh của nhà trường, mỗi điểm trường cần có 1 nhân viên y tế để xử lý các tình huống phát sinh, nhưng hiện trường chỉ có 1 nhân viên y tế, phải bố trí thêm 1 kế toán kiêm nhiệm công việc này.
Bán trú: nơi đủ, nơi thiếu bếp
Tại Trường Tiểu học Hợp Nhân, hơn 600 học sinh ở điểm chính ăn trưa tại nhà ăn và nghỉ trưa trong 18 phòng học; công tác nuôi dưỡng do 9 nhân viên đảm nhiệm, với mức thu 26.500 đồng/học sinh/ngày. Thực đơn được công khai hằng ngày; Ban đại diện cha mẹ học sinh cùng giám sát từ khâu tiếp nhận thực phẩm đến chia khẩu phần ăn.
Trong khi đó, phân hiệu Trường Tiểu học Hợp Nhân có 691 học sinh nhưng chưa có bếp ăn nên chưa tổ chức bán trú. Đoàn giám sát đề nghị xác định rõ nhu cầu tổ chức bán trú thực tế của phụ huynh tại phân hiệu, bởi con số 640 học sinh có nhu cầu hiện mới phản ánh nhu cầu tại điểm chính.
Theo đại diện UBND xã, hiện toàn xã có 3/12 bếp ăn và 32/105 công trình vệ sinh chưa đạt yêu cầu; các công trình chưa đạt chủ yếu nằm tại các trường mầm non. Ba bếp ăn được nêu gồm bếp ăn của Trường Mầm non cụm 1, cụm 2 thuộc thị trấn cũ và Trường Mầm non Hợp Thành cũ.
Một bất cập khác được lãnh đạo Trường Mầm non Yên Thành nêu là tiền công của nhân viên nấu ăn được trả theo suất ăn, trong khi trẻ nhỏ thường nghỉ học do ốm đau, thời tiết bất lợi hoặc dịch bệnh theo mùa. Thu nhập không ổn định khiến nhà trường khó giữ chân người lao động. Toàn xã hiện có 75 nhân viên nuôi dưỡng làm việc theo hợp đồng do các nhà trường ký kết, tiền công được chi trả từ nguồn thu dịch vụ bán trú.
Cơ sở vật chất: thách thức mới về chuẩn quốc gia
Toàn xã có 288 phòng học, trong đó 258 phòng kiên cố (89,58%), 27 phòng bán kiên cố và 3 phòng học tạm tại Trường THCS Phan Đăng Lưu. Trường Tiểu học Yên Thành đang được xây mới với kinh phí 73 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa, dự kiến hoàn thành vào tháng 11/2026. Các phân hiệu Tăng Thành, Văn Thành đang được đầu tư xây thêm phòng học; phân hiệu Trường Tiểu học Hợp Nhân cũng dự kiến hoàn thành trong tháng 11.
Trước sắp xếp, có 15/16 trường đạt chuẩn quốc gia; sau sắp xếp, trong số 9 trường hiện có, 3 trường được công nhận đạt chuẩn. Việc duy trì và nâng cao chất lượng trường đạt chuẩn quốc gia là một trong những vấn đề đặt ra sau sắp xếp.
Kết luận buổi làm việc, đồng chí Chu Đức Thái, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh, ghi nhận những kết quả UBND xã và các nhà trường đạt được trong quá trình sắp xếp trường học, tổ chức hoạt động bán trú. Đồng thời, đề nghị xã Yên Thành và các nhà trường chủ động nắm bắt tư tưởng, làm tốt công tác tư tưởng trong quá trình sắp xếp; rà soát biên chế, lao động hợp đồng, nhất là giáo viên hợp đồng tại huyện cũ, để báo cáo, đề xuất bổ sung biên chế, tuyển dụng, giảm áp lực cho ngân sách xã; bám sát hướng dẫn của ngành, hoàn thành chương trình, bảo đảm hoạt động dạy và học; quản lý chặt chẽ chi thường xuyên, hạch toán đúng quy định, thực hiện thu đúng, thu đủ, bảo đảm cân đối thu, chi để duy trì hoạt động bán trú tại các trường học.
