Về kiến nghị nêu trên Sở Nông nghiệp và Môi trường trả lời cụ thể như sau:
Trạm bơm Bãi Biền và hệ thống kênh mương nằm ở xóm Dương Bắc, xã Thanh Dương cũ, lấy nước trực tiếp từ sông Rào Gang, phục vụ bơm tưới hơn 110ha của 4 xóm Dương Tây, Dương Trung, Dương Đông, Dương Bắc. Nhà trạm được xây dựng vào năm 1980, hệ thống kênh mương nằm trong đất vườn ở của các hộ gia đình xóm Dương Bắc. Trạm gồm 2 động cơ, công suất 1070 m3/giờ. Sau hơn 20 năm hoạt động, nhà trạm, kênh mương và máy móc thiết bị đã xuống cấp nghiêm trọng. Nhà trạm hiện nay đã bị sụt móng, nứt gãy tường. Máy bơm chính và bơm mồi, động cơ điện sau nhiều lần tu sửa đến nay đã không còn hoạt động đồng bộ, cánh quạt bơm bị mài mòn, rò rỉ nước ở các van, mặt bích... dẫn tới việc cấp nước tưới của trạm bơm và kênh mương không đảm bảo.
Trạm bơm Trộ Na được xây dựng năm 1996 với chiều dài đường ố ng dẫn nước dài 1.200 m, phục vụ tưới cho 107 ha diện tích đất sản xuất nông nghiệp thuộc các xứ đồng Chèn, Hờ, Trọt, Hói, Trà, Chợ Vịnh, Cồn Dầu và nước sinh hoạt của người dân các xóm Dương Trung, Dương Đông, Dương Tâm và Dương Tây. Trạm gồm 3 động cơ, công suất 1540 m3/h. Qua 28 năm đưa vào sử dụng đến nay trạm bơm và hệ thống đường ống đã hoen rỉ, sửa chữa, thay thế nhiều lần: Động cơ đã đại tu, làm lại 2 lần, đường ống đã thay thế 30m (gần 80 triệu đồng), một số đoạn ven làng đã bọc bằng bê tông (gần 100 triệu), hàng năm vận hành rất khó khăn nên công tác phục vụ bơm nước thường bị gián đoạn ảnh hưởng đến năng suất cây trồng.
Trạm bơm số 5 là một trong 05 trạm bơm của xã Xuân Tường cũ, được xây dựng năm 1998, công suất 410 m3/h, phục vụ tưới cho khoảng 50 ha lúa cho 2 xóm Xuân Tường và Trường Xuân. Mấy năm gần đây việc lấy nước của trạm khó khăn do Sông Lam chảy qua vị trí đặt trạm bị bồi lấp và dòng chảy bị chuyển dòng gây khó khăn trong lấy nước, nhất là vụ sản xuất Hè thu.
Năm 2024, Quỹ Phát triển nông nghiệp Quốc tế tại Việt Nam (IPAD) đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và PTNT (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường), các ban ngành liên quan và UBND huyện Thanh Chương về khảo sát thực địa và làm việc với xã Xuân Tường cũ về Dự án nâng cấp Trạm bơm số 5 dọc sông Lam tại địa bàn xóm Xuân Tường, xã Xuân Tường cũ. Theo kết quả tại buổi làm việc thì Xuân Tường là một trong số các xã trên địa bàn tỉnh và là một trong 2 xã trên địa bàn huyện Thanh Chương cũ được đoàn chuyên gia của tổ chức IPAD đề xuất lựa chọn để thực hiện Dự án.
Với những vấn đề trên, việc đầu tư, nâng cấp, cải tạo lại các trạm bơm và hệ thống kênh mương là nhu cầu thực tế và phù hợp của nhân dân đảm bảo đáp ứng việc cấp nước tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp cho người dân ổn định, lâu dài.
Trước mắt, để đảm bảo cấp nước tưới kịp thời cho mùa vụ, đề nghị địa phương huy động các nguồn kinh phí hợp pháp bảo trì, sửa chữa duy tu máy móc thiết bị, nạo vét kênh mương đảm bảo dẫn nước tưới phục vụ người dân.
Đối với trạm bơm số 5, xã Xuân Lâm (xã Xuân Tường cũ) đã được Dự án IPAD lựa chọn địa điểm, hiện tại Dự án đang thực hiện các bước xúc tiến đầu tư, khi triển khai các bước tiếp theo sẽ tiến hành đầu tư xây dựng theo quy định.
Về lâu dài đề nghị UBND xã Xuân Lâm kiểm tra, báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét, hỗ trợ kinh phí đầu tư, đồng thời huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để cải tạo, nâng cấp trạm bơm và hệ thống kênh mương.
