Số lượng hồ sơ tồn đọng về đăng kí đất đai của Nghệ An còn lớn

"Nóng" vấn đề đất đai, khoáng sản

Sáng 14/7, Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX, nhiệm kỳ 2026-2031 tiếp tục với phiên chất vấn và trả lời chất vấn xoay quanh công tác quản lý đất đai, khoáng sản.

HĐND tỉnh Nghệ An cho rằng, việc xây dựng, cập nhật dữ liệu đất đai, hồ sơ địa chính ở một số địa phương còn chậm, chưa đồng bộ, số lượng hồ sơ tồn đọng về đăng kí đất đai, CGNQSDĐ còn lớn, nhất là những trường hợp có nguồn gốc sử dụng đất phức tạp; việc giải quyết thục tục hành chính ở một số nơi còn kéo dài; công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư, GPMB còn chậm; năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ công chức tại một số nơi chưa đáp ứng được yêu cầu…

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An báo cáo tổng quan: Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được thực hiện đồng bộ, đến nay đã hoàn thành phê duyệt quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021-2030 và kế hoạch sử dụng đất hằng năm cho 21/21 đơn vị cấp huyện trước khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động.

Hoàn thành công tác kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng năm 2024 tại 130 xã, phường mới; đồng bộ thông tin của hơn 1,16 triệu thửa đất vào cơ sở dữ liệu quốc gia; tỷ lệ cấp GCNQSDĐ lần đầu đối với tổ chức đạt khoảng 97%; đối với hộ gia đình, cá nhân: đất ở khoảng 95%, đất nông nghiệp khoảng 91,1%, đất lâm nghiệp khoảng 86%.

Công tác cấp đổi, đăng ký biến động đất đai đạt tỷ lệ cao, trong đó tổ chức tiếp nhận 2.220 hồ sơ, đã giải quyết 2.135 hồ sơ (đạt 96,17%); hộ gia đình, cá nhân tiếp nhận 185.177 hồ sơ, đã giải quyết 173.315 hồ sơ (đạt 93,59%).

Ngành đã tham mưu UBND tỉnh phê duyệt 117 khu vực đấu giá quyền khai thác khoáng sản với tổng diện tích hơn 1.126 ha; tổ chức đấu giá thành công 93 khu vực mỏ, thu nộp ngân sách từ hoạt động đấu giá quyền khai thác khoáng sản khoảng 186,168 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, đã tham mưu thành lập 6 đoàn kiểm tra về việc chấp hành pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản của các tổ chức trên địa bàn, đã tổ chức kiểm tra 139 tổ chức, đã xử phạt thu nộp ngân sách khoảng 51 tỷ đồng. Ngoài ra, công an tỉnh, các sở, ngành đã thực hiện kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong hoạt động khoáng sản với khoảng 326 tổ chức…

Tại phiên chất vấn, nhiều nội dung “nóng”, bất cập đã được đại biểu gửi đến ngành NN-MT, cụ thể như sau:

Công tác phối hợp giữa Sở NN-MT cùng các bên liên quan chưa chặt chẽ dẫn đến những tồn tại trong việc cấp phép, khai thác mỏ, từ đó kéo theo tình trạng khai thác trái phép vượt công suất, gây ô nhiễm môi trường? Mặc dù tỉnh đã tiến hành cấp phép bổ sung nhiều mỏ khoáng sản để phục vụ các dự án trọng điểm nhưng có nhiều thời điểm vẫn thiếu hụt cục bộ đất san lấp, cát sỏi, điều này ảnh hưởng đến tiến độ thi công và tăng chi phí xây dựng?

Trả lời từng nội dung chất vấn, ông Hoàng Quốc Việt, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An thừa nhận có những thời điểm công tác quản lý, tham mưu của ngành chưa tốt, đặc biệt là thời điểm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, dẫn đến một số địa điểm khai thác trái phép trên sông Lam, trên sông Con như đại biểu phản ánh.

Về nội dung “người dân nộp hồ sơ cấp đổi bị trả lại” ông Hoàng Quốc Việt nêu dẫn chứng: Từ ngày 1/7/2025 đến 30/6/2026, 20 chi nhánh của Văn phòng đăng kí đất đai đã tiếp nhận hơn 187.000 bộ hồ sơ các loại, đã trả lại khoảng 3.000 hồ sơ, chiếm tỷ lệ khoảng 2%. Số hồ sơ chậm là 2.600 bộ, chỉ chiếm 1,51%. Nghệ An nằm trong số các địa phương được Bộ NN-MT đánh giá có tỷ lệ hồ sơ chậm, quá hạn rất thấp, thậm chí có những hồ sơ chỉ chậm theo phút, theo giờ.

Về thực trạng “tỉnh đã ưu tiếp cấp mỏ để thực hiện các dự án trọng điểm nhưng nguyên, vật liệu vẫn thiếu hụt”, ông Hoàng Quốc Việt cho biết, đa phần các mỏ được cấp ở giai đoạn trước, thời gian trên dưới 10 năm rồi, có những điểm mỏ chưa tính sát công suất sử dụng của các công trình, dự án hiện tại.

Thực hiện chỉ đạo của Thường trực tỉnh ủy và UBND tỉnh, Sở NN-MT đã chủ trì, phối hợp với các ngành, tham mưu cấp các mỏ phục vụ các dự án đặc thù như cao tốc Vinh - Thanh Thủy, Cảng nước sâu Cửa Lò, VSIP, WHA, Trường dân tộc nội tru liên cấp…, cơ bản lúc này đảm bảo nguyên liệu đầu vào cho các dự án trọng điểm.

Nhìn thẳng thực tế để kịp thời tháo gỡ

Điều hành phiên chất vấn, ông Nguyễn Như Khôi, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Nghệ An kết luận: Thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, sự chỉ đạo, điều hành của UBND tỉnh công tác quản lý nhà nước về đất đai, khoáng sản, CGNQSDĐ đã được các cấp, ngành quan tâm, triển khai và đạt được nhiều kết quả tích cực; hệ thống văn bản thực thi được ban hành kịp thời, công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh; việc xây dựng dữ liệu cơ sở đất đai, chuyển đổi số, quản lý quỹ đất, khai thác nguồn lực đất đai và lĩnh vực khoáng sản từng bước đi vào nề nếp…

Ở chiều ngược lại, công tác quản lý khoáng sản, đất đai trên địa bàn Nghệ An vẫn còn những tồn tại , hạn chế cần sớm khắc phục như: Việc xây dựng, cập nhật dữ liệu đất đai, hồ sơ địa chính ở một số địa phương còn chậm, chưa đồng bộ, số lượng hồ sơ tồn đọng về đăng kí đất đai, CGNQSDĐ còn lớn, nhất là những trường hợp có nguồn gốc sử dụng đất phức tạp; việc giải quyết thục tục hành chính ở một số nơi còn kéo dài; công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư, GPMB còn chậm; năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ công chức tại một số nơi chưa đáp ứng được yêu cầu…

Từ thực tiễn đặt ra, tỉnh Nghệ An xác định phải tiếp tục thực hiện nghiêm Luật Đất đai năm 2024, Luật Địa chất và Khoáng sản cùng các văn bản hướng dẫn thi hành; kịp thời rà soát, hoàn thiện các quy định thuộc thẩm quyền của tỉnh, đồng thời kiến nghị Trung ương sửa đổi, bổ sung những quy định còn bất cập; tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai và khoáng sản theo hướng công khai, minh bạch; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; tuyệt đối không để thất thoát tài sản, tài nguyên của Nhà nước.

Tập trung giải quyết dứt điểm các hồ sơ tồn đọng kéo dài nhiều năm; xác định rõ lộ trình, thời hạn, trách nhiệm của từng cơ quan, từng địa phương; không để phát sinh thêm hồ sơ tồn đọng mới; tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng các công trình, dự án trọng điểm của quốc gia và của tỉnh.

Tăng cường quản lý toàn bộ chuỗi hoạt động khoáng sản từ quy hoạch, cấp phép, thăm dò, khai thác, chế biến, vận chuyển, tiêu thụ đến đóng cửa mỏ và hoàn nguyên môi trường; kiên quyết chấm dứt tình trạng khai thác trái phép, khai thác ngoài phạm vi, vượt công suất được cấp phép, mua bán, vận chuyển khoáng sản không rõ nguồn gốc…

Đặc biệt, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép hoặc buông lỏng quản lý đất đai trên địa bàn mà không kịp thời phát hiện, xử lý.

Việt Khánh