Dự thảo Nghị quyết được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các quy định của Chính phủ, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn của tỉnh Nghệ An trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Dự thảo Nghị quyết được xây dựng nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với đội ngũ cán bộ ở cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị tại khối, xóm, thôn, bản.

Thường trực HĐND tỉnh tổ chức phiên họp thẩm tra các báo cáo, dự thảo nghị quyết do UBND tỉnh trình Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh khóa XIX

Đòi hỏi tất yếu từ bối cảnh và thực tiễn mới

Hiện nay, chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ ở khối, xóm, thôn, bản trên địa bàn tỉnh đang được thực hiện theo Nghị quyết số 21/2023/NQ-HĐND của HĐND tỉnh. Tuy nhiên, từ ngày 26/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP với nhiều nội dung mới quan trọng. Đặc biệt, mức khoán quỹ phụ cấp từ Trung ương đối với người hoạt động không chuyên trách ở xóm đã được điều chỉnh tăng (từ 4,5 và 6,0 hệ số lên 6,5 và 8,0 hệ số).

Hơn nữa, thực tiễn tại Nghệ An đang đặt ra một yêu cầu cấp thiết: Sau chủ trương sáp nhập đơn vị hành chính, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và đặc biệt là việc sắp xếp lại quy mô khối, xóm theo Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ, toàn tỉnh đã tinh giản từ 3.797 xuống còn 2.026 khối, xóm (giảm tới 46,64%). Từ đó quy mô quản lý của mỗi địa bàn được mở rộng đáng kể cả về diện tích tự nhiên lẫn dân số. Nhiều nhiệm vụ mới phát sinh trong quản lý hành chính ở cơ sở, chuyển đổi số, cải cách hành chính, bảo đảm an ninh trật tự được giao cho cấp cơ sở, khiến khối lượng công việc của đội ngũ cán bộ khối, xóm tăng lên đáng kể. Do vậy, việc ban hành một Nghị quyết mới để thay thế Nghị quyết số 21/2023/NQ-HĐND là một yêu cầu tất yếu, bảo đảm phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, giúp đội ngũ cán bộ cơ sở yên tâm cống hiến.

Quy trình xây dựng Nghị quyết: Khoa học, dân chủ và chặt chẽ

Để dự thảo Nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, quá trình xây dựng văn bản đã được UBND tỉnh và cơ quan chủ trì soạn thảo (Sở Nội vụ) tiến hành hết sức bài bản, tuân thủ nghiêm ngặt Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Quá trình soạn thảo, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết được thực hiện qua nhiều bước, trong đó đã lấy ý kiến của các địa phương, cơ sở và các đối tượng chịu sự tác động của chính sách.

Hồ sơ trình Kỳ họp thứ 4 được chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng bao gồm: Tờ trình của UBND tỉnh số 8204/TTr-UBND, dự thảo Nghị quyết, Bản thuyết minh Nghị quyết chi tiết đến từng điều khoản, Phụ lục so sánh giữa Nghị quyết 21 cũ và dự thảo mới, cùng Báo cáo thẩm định của Sở Tư pháp.

Chiều ngày 08/7, Ban Pháp chế HĐND tỉnh đã tổ chức hội nghị thẩm tra chính thức đối với dự thảo Nghị quyết này. Tại buổi làm việc, Ban Pháp chế cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo và khẳng định văn bản đã đủ điều kiện, căn cứ pháp lý để trình ra Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh khóa XIX thảo luận và xem xét thông qua.

Lãnh đạo xã Yên Xuân đi thực tế tại các thôn để nắm thông tin cho công tác chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội và sắp xếp thôn

Những nội dung chủ yếu của dự thảo Nghị quyết

Qua nội dung dự thảo Nghị quyết có 04 nội dung đáng chú ý:

Thứ nhất, phân định rõ và nâng mức phụ cấp cho 03 chức danh không chuyên trách. Căn cứ mức khoán quỹ phụ cấp từ Trung ương (8,0 đối với xóm quy mô lớn/đặc thù và 6,5 đối với xóm còn lại), tỉnh Nghệ An đã quyết định trích ngân sách địa phương hỗ trợ thêm 01 hệ số, nâng tổng mức khoán lên 9,0 và 7,5. Trên cơ sở đó, hệ số phụ cấp của 03 chức danh (Bí thư Chi bộ, Trưởng xóm, Trưởng Ban công tác mặt trận) đều được điều chỉnh tăng so với trước đây (đạt mức từ 2,3 đến 3,1 tùy chức danh và quy mô xóm). Việc thiết kế mức phụ cấp này vừa bảo đảm phù hợp với mức khoán của Trung ương, vừa thể hiện sự quan tâm của tỉnh, bảo đảm nguyên tắc công bằng và tương xứng với trách nhiệm của đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở.

Thứ hai, chuẩn hóa 07 chức danh trực tiếp tham gia hoạt động ở khối, xóm. Dự thảo Nghị quyết đã chuẩn hóa 07 chức danh trực tiếp tham gia hoạt động ở cấp xóm với mức hỗ trợ hàng tháng được phân định minh bạch tùy thuộc vào xóm có quy mô lớn/đặc thù hay các xóm còn lại, cụ thể: Phó Trưởng khối/xóm/thôn/bản (chức danh trọng yếu để san sẻ áp lực quản lý địa bàn) hưởng mức hỗ trợ 1,4 hoặc 1,25 lần mức lương cơ sở; Thôn đội trưởng là 1,1 hoặc 1,0 lần; Bí thư Chi đoàn thanh niên và Chi hội trưởng 04 tổ chức đoàn thể (Phụ nữ, Nông dân, Cựu chiến binh, Người cao tuổi) đều hưởng mức 0,65 hoặc 0,6 lần.

Thứ ba, điều chỉnh chính sách phụ cấp kiêm nhiệm để tránh "quá tải". Một trong những nội dung đáng chú ý là việc quy định: Mỗi người được giữ tối đa 02 chức danh và mức phụ cấp kiêm nhiệm được điều chỉnh về mức 50% (thay vì 100% như Nghị quyết 21 cũ). Tại biểu giải trình, cơ quan soạn thảo đã phân tích rất rõ lý do của sự điều chỉnh này: Sau khi sáp nhập và thực hiện chính quyền 2 cấp, quy mô khối xóm rất lớn, yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao. Việc giới hạn mức kiêm nhiệm 50% là nhằm hạn chế tình trạng một người ôm đồm quá nhiều việc, tránh quá tải, đồng thời mở rộng cơ hội thu hút thêm nguồn nhân lực trẻ, có năng lực tham gia vào hệ thống chính trị cơ sở.

Thứ tư, duy trì nguồn lực cho hoạt động của Tổ dân vận. Nghị quyết tiếp tục khẳng định sự quan tâm của tỉnh đối với công tác dân vận khéo ở cơ sở khi quy định mức hỗ trợ kinh phí hoạt động cho Tổ dân vận: 5.000.000 đồng/tổ/năm (đối với thôn/xóm quy mô lớn, đặc thù) và 4.000.000 đồng/tổ/năm (đối với các khu dân cư còn lại). Nguồn kinh phí này tạo điều kiện để các Tổ dân vận bám cơ sở, kịp thời tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện tốt chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Nhìn tổng thể, dự thảo Nghị quyết được xây dựng trên cơ sở bám sát các quy định của Trung ương, đồng thời xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của tỉnh Nghệ An trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Nếu được HĐND tỉnh thông qua, Nghị quyết sẽ tạo cơ sở hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với đội ngũ người hoạt động ở khối, xóm, thôn, bản. Với dự kiến các chế độ phụ cấp mới sẽ chính thức được áp dụng từ ngày 01/7/2026, quyết sách này được kỳ vọng sẽ tạo động lực to lớn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở, đáp ứng trọn vẹn yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới.