Hội thảo tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến toàn diện vào 3 dự án văn bản pháp luật quan trọng gồm: Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, vận dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Hội thảo do đồng chí Thái Thị An Chung, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An và Đại tá Phạm Hữu Trường, Phó Giám đốc Công an tỉnh Nghệ An đồng chủ trì.
Tham dự Hội thảo có các vị Đại biểu Quốc hội: Lê Thị Hoài Chung, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Y tế; Trần Nhật Minh, đại biểu Quốc hội chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh; đại diện lãnh đạo Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh; Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, Tòa án nhân dân tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, Cục Thi hành án dân sự tỉnh, Chi cục Hải quan Khu vực XI, các sở ngành: Tư pháp; Nội vụ; Công Thương; Nông nghiệp và Môi trường; Khoa học và Công nghệ; Tài chính; Hội Luật gia tỉnh, Trường Đại học Vinh cùng lãnh đạo các đơn vị nghiệp vụ thuộc Công an tỉnh.
Yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn hoàn thiện thể chế
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Đại tá Phạm Hữu Trường, Phó Giám đốc Công an tỉnh nhấn mạnh: Năm 2026, đất nước tiếp tục bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, toàn diện. Bộ Công an xác định công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, có ý nghĩa chiến lược.
Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất diễn ra trong năm 2026, Bộ Công an sẽ trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua 3 dự án luật, nghị quyết trọng tâm gồm: (1) Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi); (2) Dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) và trình Quốc hội thông qua 01 Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, vận dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việc tổ chức lấy ý kiến rộng rãi nhằm hoàn thiện các căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn trước khi trình Quốc hội.
Hội thảo đã ghi nhận 17 ý kiến phát biểu trực tiếp cùng nhiều ý kiến góp ý bằng văn bản của các cơ quan, đơn vị, tổ chức chuyên môn trên địa bàn tỉnh.
Tập trung đóng góp ý kiến chuyên sâu theo nhóm văn bản
Đối với dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) các đại biểu cơ bản tán thành sự cần thiết và tính toàn diện của dự thảo. Đồng thời đi sâu phân tích nhiều nội dung cụ thể bám sát thực tiễn công tác tố tụng và quản lý nhà nước:
Ranh giới giữa xử lý hành chính và hình sự hóa: các ý kiến đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng giữa chế tài phạt tiền/xử lý hành chính và chế tài hình sự (phạt tù) trong các lĩnh vực kinh tế, đất đai, môi trường; không nhất thiết hành vi nào đủ yếu tố cấu thành cũng đưa vào xử lý hình sự để tránh làm gia tăng quá mức số lượng tội phạm.
Thu hồi tài sản tham nhũng: Cần quy định chặt chẽ, cụ thể để thu hồi triệt để tài sản do phạm tội mà có, bảo đảm phù hợp với các chuẩn mực quốc tế và Công ước LHQ về phòng, chống tham nhũng.
Lĩnh vực đất đai và bồi thường GPMB: Đề nghị bổ sung hành vi “sử dụng đất đa mục đích trái quy định gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 218 Luật Đất đai năm 2024; tách bạch hai hành vi “lấn đất” và “chiếm đất” theo Luật Đất đai năm 2024. Chuẩn hóa tiêu chí đánh giá thiệt hại đất đai (kết hợp cả diện tích và giá trị thiệt hại thực tế). Đề xuất nghiên cứu gộp quy định về quản lý đất đai và bồi thường GPMB nhằm giảm thiểu rủi ro pháp lý cho cán bộ thi hành công vụ ở cơ sở.
Tội phạm công nghệ cao, tài sản số và giao dịch mạng: Bổ sung tội danh/hành vi cấu thành đối với hành vi chiếm đoạt, lừa đảo thông qua tài sản số, tiền mã hóa; quy định rõ biện pháp phong tỏa, kê biên, thu hồi tài sản số. Đặc biệt, đề xuất hoàn thiện cơ chế xử lý nghiêm hành vi cho thuê, cho mượn, mua bán tài khoản ngân hàng, tài khoản viễn thông khi biết hoặc buộc phải biết tài khoản bị sử dụng vào mục đích phạm tội.
Lĩnh vực môi trường, khoáng sản và động vật hoang dã: Đề nghị bổ sung xử lý hành vi khai thác khoáng sản không có văn bản chấp thuận của cơ quan thẩm quyền (ngoài giấy phép); nghiên cứu phân loại hành vi nuôi nhốt động vật hoang dã (chỉ xử lý hình sự đối với mục đích thương mại, buôn bán; xử lý hành chính và thu giữ đối với việc nuôi làm cảnh).
Nâng cao hiệu quả thi hành án và xóa án tích: Đề xuất bổ sung quy định chuyển hình phạt tiền sang hình phạt khác (như cải tạo không giam giữ) nếu người chấp hành án có điều kiện thi hành nhưng cố tình chây ỳ; bổ sung điều kiện “bắt buộc phải thực hiện xong nghĩa vụ dân sự, bồi thường” mới được xem xét rút ngắn thời gian thử thách án treo. Đồng thời, đề nghị làm rõ thời hiệu thi hành án phí và điều kiện xóa án tích liên quan đến nghĩa vụ bồi thường dân sự để bảo vệ quyền lợi người bị thiệt hại.
Mức định lượng và hướng dẫn thi hành: Đề nghị rà soát, điều chỉnh các mức định lượng cấu thành tội danh (như tội xâm phạm sở hữu) cho phù hợp với biến động giá cả và phát triển kinh tế; quy định chi tiết trong luật và ban hành sớm văn bản hướng dẫn để áp dụng thống nhất, không làm ảnh hưởng tiến độ điều tra vụ án.
Đối với dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi): Các ý kiến tại Hội thảo thống nhất đánh giá việc sửa đổi luật là hết sức cần thiết nhằm kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động điều tra hình sự; bảo đảm phù hợp với chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu cải cách tư pháp. Ý kiến đóng góp tập trung vào: Rà soát, làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng và cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra ở cấp cơ sở trong mô hình tổ chức bộ máy mới. Bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất giữa Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) với Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Hình sự và các văn bản pháp luật liên quan, nâng cao tính khả thi khi triển khai thực hiện.
Đối với dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, vận dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, các đại biểu đánh giá đây là bước đi đột phá nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn” về thể chế. Trên cơ sở đó, đề xuất xây dựng các cơ chế, chính sách theo hướng xử lý hài hòa giữa yêu cầu bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật với việc bảo vệ, khuyến khích đổi mới sáng tạo, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung; cơ chế phân loại xử lý vi phạm linh hoạt, tạo môi trường pháp lý an toàn, kiến tạo động lực phát triển kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân trong thời đại số.
Nâng cao chất lượng tổng hợp ý kiến trình Quốc hội
Phát biểu kết luận Hội thảo, đồng chí Thái Thị An Chung, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An ghi nhận, đánh giá cao tinh thần chủ động phối hợp của Công an tỉnh trong việc tổ chức lấy ý kiến góp ý cho các dự thảo luật, nghị quyết cũng như chất lượng các ý kiến tham luận tại Hội thảo.
Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh cho biết, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI (dự kiến khai mạc ngày 03/08, chia làm 2 đợt), sẽ xem xét thông qua 15 dự án luật, 4 nghị quyết và cho ý kiến 7 dự án luật trong đó có các dự án luật, nghị quyết do ngành Công an chủ trì soạn thảo. Trên cơ sở các ý kiến tại Hội thảo này, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh sẽ phối hợp chặt chẽ với Công an tỉnh tổng hợp đầy đủ, chính xác các ý kiến để gửi Bộ Công an - cơ quan chủ trì soạn thảo và làm tài liệu để Đoàn đại biểu Quốc hội tiếp tục nghiên cứu, tham gia phát biểu, thảo luận tại nghị trường Quốc hội./.
