Chính vì vậy muốn nâng cao chất lượng hoạt động đại biểu dân cử ngoài công tác tập huấn theo quy định của pháp luật, thì người đại biểu trước tiên là phải tự mình nâng cao trình độ mới hoàn thành được nhiệm vụ cử tri giao phó. Trong hoạt động đại biểu ít nhất phải có 3 kỹ năng sau:
- Kỹ năng tìm hiểu nghiên cứu luật:
Đã là người đại biểu dân cử điều trước tiên cần phải nắm vững luật pháp. Có thể nói luật pháp là sách gối đầu giường của người đại biểu nhân dân. Người đại biểu HĐND không chỉ tìm hiểu, nghiên cứu Luật tổ chức HĐND và UBND mà tìm hiểu rộng ra các luật khác, và phải nhanh nhạy nắm bắt đường lối, chủ trương, chính sách mới vừa ban hành. Khi đại biểu thực hiện chức năng giám sát hoặc tiếp xúc cử tri nếu nắm vững luật pháp thì sẽ trả lời thoả đáng các ý kiến, kiến nghị của cử tri và quyết định được các vấn đề thuộc thẩm quyền của HĐND.
- Kỹ năng tiếp xúc cử tri:
Tiếp xúc cử tri là một yêu cầu bắt buộc của người đại biểu tại địa bàn dân cư nơi đã bầu ra mình. Trước khi tiếp xúc cử tri phải chuẩn bị tài liệu liên quan đến nội dung báo cáo trước cử tri. Báo cáo phải thể hiện được tính khái quát cao, ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu, đi sâu vào các vấn đề thiết thực liên quan đến địa phương. Phải biết tổng hợp ghi chép các ý kiến kiến nghị của cử tri, sau đó phân tích ý kiến nào thuộc thẩm quyền của địa phương thì đề nghị địa phương chỉ đạo giải quyết, những kiến nghị nào thuộc cấp trên thì chuyển lên cơ quan cấp trên có thẩm quyền giải quyết. Qua kiến nghị của cử tri, người đại biểu có thể nắm bắt được các vấn đề, để từ đó nêu câu hỏi chất vấn đến các cơ quan hữu quan có thẩm quyền để trả lời chất vấn. Qua tiếp xúc cử tri người đại biểu hiểu được tâm tư nguyện vọng của dân để tham gia thảo luận, ban hành các Nghị quyết hợp lòng dân hơn. Nếu không sát dân, hiểu dân, nắm bắt hơi thở của dân thì sẽ có những quyết sách không phù hợp lòng dân, thì các Nghị quyết ban hành khó thực hiện được đầy đủ.
- Kỹ năng chất vấn:
Trong nhiều kỳ họp HĐND gần đây, chương trình chất vấn đã được Đài phát thanh và truyền hình tỉnh truyền hình trực tiếp để cho cử tri và nhân dân theo dõi. Thông qua kênh này, mà cử tri thấy được những đại biểu nào có trách nhiệm trước cử tri, có chất vấn trong kỳ họp những vấn đề bức xúc nỗi cộm mà cử tri đã kiến nghị, qua đây cử tri sẽ ghi nhận đánh giá trình độ năng lực, trách nhiệm của đại biểu. Tuy vậy vẫn còn một số rất ít đại biểu do ngại va chạm hoặc lý do nào đó mà chưa đặt câu hỏi chất vấn, chưa làm tròn hết trách nhiệm Người đại biểu nhân dân. Do đó, muốn sử dụng chất vấn như một công cụ giám sát hữu hiệu thì người đại biểu HĐND cần nắm vững một số yêu cầu sau:
- Nêu câu hỏi nội dung chất vấn phải thuộc chức năng, nhiệm vụ quyền hạn và trách nhiệm của người được chất vấn, có nghĩa là xác định được đối tượng chất vấn theo quy định của pháp luật.
- Câu hỏi chất vấn khác với câu hỏi thông thường về cơ sở pháp lý, về mục đích, về phạm vi quan hệ và hậu quả pháp lý.
- Đại biểu phải nắm thông tin chính xác, trên cơ sở đã xuống thực địa để lựa chọn các vấn đề bức xúc của cử tri đang quan tâm. Câu hỏi chất vấn phải ngắn gọn, nội dung dễ hiểu, đi thẳng vào vấn đề cần chất vấn.
Một vấn đề quan trọng nữa, đại biểu phải tự học nâng cao trình độ sử dụng thông thạo máy vi tính. Thực tế trong kỳ họp thứ 6 vừa qua, một số đại biểu sử dụng máy vi tính chưa thành thạo, gây khó khăn trong việc truy cập thông tin tài liệu kỳ họp đã được đăng tải trên trang thông tin điện tử Đại biểu nhân dân tỉnh Nghệ An./.
Trần Hữu Đức
