Đây là dấu mốc quan trọng, thể hiện sự đổi mới trong hoạt động giám sát của HĐND theo quy định của pháp luật hiện hành.
Trước đây, tại các kỳ họp thường lệ, HĐND tỉnh thực hiện việc xem xét các báo cáo công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và Thi hành án dân sự tỉnh theo quy định của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân. Tuy nhiên, theo quy định mới tại Nghị quyết số 114/2025/UBTVQH15, sau khi xem xét các báo cáo, HĐND ban hành nghị quyết để ghi nhận kết quả đạt được, đánh giá những tồn tại, hạn chế, đồng thời xác định rõ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm và yêu cầu các cơ quan tư pháp tổ chức thực hiện trong thời gian tiếp theo. Việc HĐND tỉnh Nghệ An ban hành nghị quyết riêng về nội dung này đã cụ thể hóa quy định của Trung ương, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của cơ quan dân cử.
Nghị quyết đánh giá cao những kết quả đạt được của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, Tòa án nhân dân tỉnh và Thi hành án dân sự tỉnh trong 6 tháng đầu năm 2026. Các cơ quan tư pháp đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, xét xử và thi hành án; góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Bên cạnh những kết quả đạt được, HĐND tỉnh cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế để các cơ quan liên quan có giải pháp khắc phục trong thời gian tới.
Đối với Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, Nghị quyết đề nghị tiếp tục nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp; tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra; nâng cao chất lượng kiểm sát việc giải quyết các vụ án, vụ việc, thi hành án; đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng trong giải quyết các vụ án, vụ việc phức tạp, dư luận xã hội quan tâm.
Đối với Tòa án nhân dân tỉnh, Nghị quyết đê nghị tập trung đẩy nhanh tiến độ giải quyết, xét xử các loại vụ án, nhất là các vụ án tham nhũng, kinh tế, ma túy và các vụ việc phức tạp; nâng cao chất lượng xét xử, hạn chế thấp nhất án bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan; tiếp tục nâng cao hiệu quả hòa giải, đối thoại, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng Tòa án chuyên nghiệp, hiện đại theo lộ trình cải cách tư pháp.
Đối với Thi hành án dân sự tỉnh, Nghị quyết đề nghị tập trung tổ chức thi hành dứt điểm các vụ việc có điều kiện thi hành; nâng cao tỷ lệ thi hành án về việc và về tiền; chú trọng thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong tổ chức thi hành án; nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thi hành án.
Việc lần đầu tiên HĐND tỉnh ban hành nghị quyết về công tác của các cơ quan tư pháp không chỉ bảo đảm thực hiện đúng quy định của Nghị quyết số 114/2025/UBTVQH15 mà còn đánh dấu bước đổi mới quan trọng trong hoạt động giám sát của HĐND tỉnh. Thông qua nghị quyết, các yêu cầu, nhiệm vụ và giải pháp đối với từng cơ quan tư pháp được xác định rõ hơn, tạo cơ sở để nâng cao trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, đồng thời giúp HĐND tỉnh thuận lợi trong theo dõi, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện tại các kỳ họp tiếp theo, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động tư pháp trên địa bàn tỉnh.
