Chất lượng đặt lên hàng đầu
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Việc triển khai Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, với sự phân cấp, phân quyền sâu hơn cho HĐND các cấp, đòi hỏi cao hơn đối với cả cơ quan dân cử và từng đại biểu dân cử.
Từ yêu cầu thực tiễn đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành Chỉ thị số 01; Hướng dẫn số 01 về lãnh đạo bầu cử và công tác nhân sự đại biểu HĐND các cấp. Yêu cầu xuyên suốt được xác định rõ là chú trọng chất lượng người ứng cử, bảo đảm hài hòa giữa cơ cấu và năng lực, giữa kế thừa và đổi mới, giữa đại diện và hiệu quả hoạt động.
Điểm mới đáng chú ý là định hướng mở rộng, chú trọng cơ cấu đội ngũ trí thức, cán bộ khoa học công nghệ, chuyển đổi số, văn nghệ sĩ, doanh nhân, công nhân, nông dân…, phù hợp yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Cơ cấu chỉ có ý nghĩa khi gắn với chất lượng và khả năng đóng góp thực chất của đại biểu, tránh hình thức, tránh chạy theo “đủ thành phần” nhưng thiếu hiệu quả hoạt động.
Trên tinh thần chỉ đạo đó, xã Đông Hiếu đã sớm đặt bài toán nhân sự HĐND nhiệm kỳ mới một cách bài bản, thận trọng, coi đây là khâu then chốt quyết định chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử trong điều kiện chính quyền địa phương 2 cấp.
Đồng chí Trần Khánh Sơn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đông Hiếu cho biết: Quan điểm xuyên suốt của cấp ủy là bám sát số lượng đại biểu theo quy định để xây dựng cơ cấu hợp lý, bảo đảm có đại biểu ngoài Đảng, đại biểu nữ, đại biểu dân tộc, tôn giáo; đồng thời tính đến yếu tố đại diện của các đơn vị hành chính cũ trong xã mới. Tuy nhiên, cơ cấu không được hiểu là “chia đều cho đủ”, mà phải gắn chặt với chất lượng và hiệu quả hoạt động của từng đại biểu.
Cơ cấu nhân sự bầu cử không được hiểu là “chia đều cho đủ”, mà phải gắn chặt với chất lượng và hiệu quả hoạt động của từng đại biểu.
Đồng chí Trần Khánh Sơn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đông Hiếu
Trên cơ sở đánh giá thực tiễn nhiệm kỳ 2021-2026, địa phương chú trọng rà soát, đánh giá hiệu quả hoạt động của các đại biểu đương nhiệm để xem xét tái cử những người có kinh nghiệm, đủ sức khỏe, thời gian và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn; đồng thời mạnh dạn giới thiệu những cán bộ, công chức và các tầng lớp xã hội có năng lực, uy tín lần đầu tham gia làm đại biểu HĐND, nhằm bảo đảm sự kế thừa và đổi mới hợp lý.
Đối với đội ngũ trí thức, cán bộ khoa học công nghệ, doanh nhân…, xã Đông Hiếu cân nhắc rất kỹ mức độ gắn bó với địa bàn, khả năng tham gia thực chất vào hoạt động dân cử, tham gia đầy đủ các kỳ họp, hoạt động giám sát của HĐND. Bởi thực tế cho thấy, có những người giỏi chuyên môn nhưng thiếu điều kiện hoặc kinh nghiệm thực tiễn để tham gia sâu vào công việc của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.
Vì vậy, công tác nhân sự được yêu cầu toàn diện, coi trọng khả năng đóng góp thực chất, am hiểu địa bàn, có chuyên môn, tâm huyết. Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm: “Phấn đấu bầu đủ số lượng, cơ cấu đại biểu, nhưng chất lượng đại biểu phải được đặt lên hàng đầu”.
Theo quy định, nhiệm kỳ 2026 - 2031, xã Tân Kỳ được bầu 27 đại biểu HĐND. Trên cơ sở số lượng, cơ cấu được địa phương tính toán chặt chẽ. Ngoài 12 đại biểu thuộc các cơ quan Đảng, HĐND, UBND, công an, quân sự, xã ưu tiên cơ cấu 11 đại biểu thuộc cơ quan MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội xã và đại diện ở các xóm, nhằm mở rộng đại diện trong các tầng lớp Nhân dân.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và định hướng đột phá phát triển giáo dục - đào tạo, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân và phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, xã Tân Kỳ định hướng cơ cấu 4 đại biểu thuộc các lĩnh vực giáo dục, y tế, hộ sản xuất – kinh doanh giỏi, doanh nghiệp. "Việc cơ cấu này, bên cạnh xuất phát từ yêu cầu của địa phương thì đây cũng là cách cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng các cấp vào thực tiễn thông qua chính hoạt động của HĐND - cơ quan đại diện quyền lực nhà nước ở địa phương", đồng chí Lê Văn Ngọc - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tân Kỳ nhấn mạnh.
Ở xã Đại Đồng, nhiệm kỳ 2026 - 2031, địa phương được bầu 21 đại biểu HĐND. Đồng chí Trình Văn Nhã - Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Đại Đồng cho biết: Việc phân bổ theo địa bàn được tính toán hợp lý, đồng thời bảo đảm đủ các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, nữ, trẻ, tôn giáo, trí thức…, để đảm bảo cơ quan HĐND thật sự mang tính đại diện rộng lớn của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Xây dựng đội ngũ đại biểu dân cử tâm huyết, trách nhiệm
Đồng chí Nguyễn Đức Thành - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cho biết: Công tác nhân sự giữ vai trò then chốt, quyết định trực tiếp đến chất lượng mỗi cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp. Quá trình hiệp thương lựa chọn và giới thiệu người ứng cử có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với chất lượng đại biểu dân cử. Thực hiện các quy định của pháp luật, MTTQ Việt Nam các cấp đang phát huy vai trò nòng cốt trong tổ chức hiệp thương bảo đảm dân chủ, công khai, chặt chẽ, đúng quy trình, đúng cơ cấu, thành phần, đồng thời nhất quán quan điểm lấy chất lượng, uy tín và năng lực của người ứng cử làm tiêu chí hàng đầu. Thông qua quá trình hiệp thương, Mặt trận góp phần lựa chọn, giới thiệu những người tiêu biểu về phẩm chất chính trị, đạo đức, trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm để Nhân dân xem xét, quyết định bằng lá phiếu.
Các cấp trong tỉnh cũng đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền để cử tri và Nhân dân nghiên cứu, nắm vững tiêu chuẩn của đại biểu dân cử; đồng thời khuyến khích những công dân đủ điều kiện, nếu thấy đáp ứng yêu cầu về phẩm chất, năng lực và uy tín, mạnh dạn tham gia tự ứng cử, qua đó phát huy dân chủ, mở rộng quyền làm chủ của Nhân dân trong bầu cử. Quyết định cuối cùng thuộc về cử tri thông qua lá phiếu, nhằm lựa chọn được những đại biểu thực sự có chất lượng, có năng lực, tâm huyết, tầm nhìn và tinh thần trách nhiệm. Hoạt động đó, còn góp phần xây dựng cơ quan dân cử ngày càng hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của quê hương, đất nước.
Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: bên cạnh bảo đảm cơ cấu, phải đặc biệt coi trọng lựa chọn những người có tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm; có tầm nhìn và năng lực tham gia hoạch định chính sách kiến tạo cho phát triển địa phương và đất nước trong giai đoạn mới. Đây là thông điệp có ý nghĩa định hướng sâu sắc đối với công tác nhân sự bầu cử trong giai đoạn hiện nay.
Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn cơ sở, đại biểu dân cử không thể chỉ “nghe, ghi, báo cáo”, mà phải chủ động nghiên cứu, đề xuất, phản biện, tham gia quyết định những vấn đề quan trọng. Bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và năng lực hành động vì lợi ích chung là những tiêu chí then chốt, quyết định hiệu quả hoạt động của mỗi đại biểu./.



