Bộ Giáo dục và Đào tạo đang triển khai Chương trình đánh giá định kỳ quốc gia kết quả học tập của học sinh lớp 5, lớp 9 và lớp 11 trên phạm vi toàn quốc trong năm học 2025-2026. Chương trình nhằm cung cấp những thông tin khách quan, tin cậy về chất lượng giáo dục phổ thông, làm cơ sở đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học.

Trước đó, hoạt động đánh giá diện rộng kết quả học tập của học sinh ở Việt Nam được quan tâm từ cuối những năm 1990, khi giáo dục phổ thông bước vào giai đoạn đổi mới.

bna_gio-hoc-tieng-anh-cua-hoc-sinh-truong-pt-dtbt-thcs-yen-tinh-xa-yen-na.-anh-my-ha.jpg
Giờ học Tiếng Anh của học sinh Trường PT DTBT THCS Yên Tĩnh, xã Yên Na. Ảnh: Mỹ Hà

Đến năm 2001, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức triển khai kỳ đánh giá quốc gia đầu tiên nhằm đo lường trình độ học sinh phổ thông trên phạm vi toàn quốc. Từ đó, các cuộc khảo sát như Đánh giá học sinh ở một số lớp được thực hiện định kỳ, cụ thể: lớp 5 (2001, 2007, 2011, 2014, 2020, 2025) và lớp 9 (2009, 2014, 2020, 2022, 2025), lớp 11 (2012, 2014, 2022, 2025), lớp 12 (2020).

Việt Nam cũng tham gia các nghiên cứu quốc tế như PISA (2012, 2015, 2018, 2022, 2025) và SEA- PLM (2019, 2024), giúp so sánh kết quả học tập của học sinh với các quốc gia khác trong khu vực và thế giới, từ đó nhận diện điểm mạnh, điểm yếu của hệ thống giáo dục, góp phần định hướng cải cách chương trình, phương pháp dạy học và chính sách giáo dục theo chuẩn quốc tế.

Những năm gần đây, hệ thống đánh giá tiếp tục được tăng cường với việc xây dựng ngân hàng câu hỏi, ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra, đánh giá và phân tích kết quả.

Thông qua các chương trình đánh giá diện rộng, ngành giáo dục có thêm dữ liệu quan trọng phục vụ việc điều chỉnh chương trình, sách giáo khoa, đổi mới phương pháp dạy học và hoàn thiện các chính sách giáo dục.

Theo kế hoạch, chương trình đánh giá định kỳ quốc gia năm 2025 - 2026 sẽ được thực hiện với học sinh lớp 5, lớp 9 và lớp 11. Cụ thể, học sinh lớp 5 thực hiện bài khảo sát môn Toán và Tiếng Việt trên giấy.

Học sinh lớp 9 và lớp 11 sẽ thực hiện khảo sát hai trong ba môn gồm Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh. Trong đó, môn Toán phần trắc nghiệm được thực hiện trên máy tính, phần tự luận làm trên giấy, còn môn Ngữ văn và Tiếng Anh thực hiện trên máy tính.

bna_hoc-sinh-lop-9-truong-thcs-nghi-phu-phuong-vinh-phu.-anh-my-ha.jpg
Tiết học Toán của học sinh lớp 9 - Trường THCS Nghi Phú, phường Vinh Phú. Ảnh: Mỹ Hà

Bên cạnh bài khảo sát, học sinh còn trả lời bảng hỏi về bản thân, gia đình và môi trường học tập.

Trong đợt này, hiệu trưởng, giáo viên và phụ huynh học sinh cũng tham gia trả lời bảng hỏi trực tuyến nhằm thu thập thông tin về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh.

Thực hiện theo công văn chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc chuẩn bị khảo sát chính thức Chương trình đánh giá định kỳ quốc gia, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cũng đã có văn bản đề nghị UBND các phường, xã; các đơn vị trực thuộc Sở và các cơ sở giáo dục trên địa bàn cần tăng cường tổ chức dạy học bám sát chương trình, chú trọng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, nhằm bảo đảm chất lượng kết quả học tập.

Ngoài ra, các đơn vị cũng cần tổ chức phổ biến thông tin về Chương trình đánh giá định kỳ quốc gia tới giáo viên, học sinh và phụ huynh tại các trường tiểu học, TH&THCS, THCS, THPT và trường phổ thông nhiều cấp học.

Trong quá trình triển khai, các trường TH&THCS, THCS, THPT và trường phổ thông nhiều cấp học được yêu cầu chuẩn bị đầy đủ điều kiện cơ sở vật chất để phục vụ hình thức khảo sát trực tuyến trên máy tính đối với học sinh lớp 9 và lớp 11.

bna_tiet-hoc-ket-noi-cua-hoc-sinh-truong-tieu-hoc-trung-do.-anh-my-ha.jpg
Tiết học của học sinh Trường Tiểu học Trung Đô, phường Trường Vinh. Ảnh: Mỹ Hà

Dự kiến trong đợt này, Nghệ An sẽ có 65 trường tiểu học, 41 trường THCS và 41 trường THPT với hàng nghìn học sinh sẽ cùng tham gia khảo sát cùng với học sinh cả nước. Các trường được lựa chọn sẽ trải đều trong toàn tỉnh với các vùng miền, đối tượng học sinh khác nhau để đảm bảo việc đánh giá được khách quan, chính xác.

Ngoài học sinh, đợt khảo sát cũng sẽ thực hiện với hiệu trưởng, giáo viên và phụ huynh học sinh thông qua bảng hỏi trực tuyến để thu thập, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh.

Theo kế hoạch, đợt khảo sát sẽ được thực hiện vào tháng 4/2026.

Kết quả khảo sát sẽ được tổng hợp theo quy mô cấp tỉnh. Qua đó, nhằm cung cấp các thông tin khách quan, tin cậy về chất lượng giáo dục học sinh lớp 5, lớp 9 và lớp 11, làm cơ sở đề xuất các giải pháp và chính sách về đổi mới hoạt động dạy và học đáp ứng yêu cầu triển khai Chương trình GDPT hiện hành nhằm nâng cao chất lượng GDPT và hội nhập quốc tế.