Qua giám sát cho thấy, xã Mỹ Lý gồm 12 bản, với tổng số 5.861 nhân khẩu, thuộc 1.247 hộ. Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ trên 97,85%, gồm các dân tộc chủ yếu cùng sinh sống: Thái (chiếm khoảng 90%), H'Mông và Khơ Mú. Số hộ nghèo trên địa bàn là 655 hộ, chiếm tỷ lệ 52,9%. Đời sống của đồng bào còn nhiều khó khăn, chủ yếu dựa vào sản xuất nương rẫy; trình độ dân trí không đồng đều, hạ tầng giao thông kết nối giữa các bản còn yếu kém, gây khó khăn cho công tác quản lý, tuần tra và bảo vệ rừng.
Việc giải quyết và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho 82/82 hộ dân tộc thiểu số có nhu cầu, đạt tỷ lệ 100% (không có diện tích tồn đọng); một số diện tích đất lâm nghiệp khác đang tiếp tục được triển khai lồng ghép với công tác rà soát, giao đất, giao rừng. UBND xã đã tiếp nhận và lập phương án giao đất, giao rừng cho cộng đồng, hộ gia đình dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuất. Tình trạng quản lý sau bàn giao được giữ vững, không xảy ra điểm nóng về phá rừng hay lấn chiếm đất lâm nghiệp trái phép.
Về giao đất, giao rừng, xã đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn triển khai rà soát, cắm mốc ngoài thực địa và lập hồ sơ ranh giới rừng. Đã giao đất, giao rừng cho 82 hộ gia đình và 6 cộng đồng bản với thời hạn 50 năm, tổng diện tích 1.632,188 ha đất rừng sản xuất. Sau khi giao, người dân tổ chức tuần tra, bảo vệ rừng, chưa xảy ra phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp trái phép. Chính sách khoán bảo vệ rừng được triển khai công khai, minh bạch, kịp thời đến các cộng đồng bản. Diện tích thực hiện khoán bảo vệ rừng và dịch vụ môi trường rừng lũy kế giai đoạn 2021 - 2025 là 49.189,302 ha, với tổng kinh phí đã giải ngân/chi trả đạt 21.086,547 triệu đồng. Thực hiện các mô hình sinh kế như: mô hình lâm nghiệp truyền thống, mô hình từ nguồn vốn Chương trình ERPA, mô hình thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia...
Tại buổi làm việc, đại diện xã Mỹ Lý đã đề xuất một số nội dung như: tiếp tục duy trì và tăng mức hỗ trợ chi trả dịch vụ môi trường rừng, kinh phí giao khoán bảo vệ rừng đối với các xã biên giới, xã thuộc khu vực III (đặc biệt khó khăn); tăng cường nguồn vốn đầu tư hạ tầng giao thông nông thôn, giao thông lâm nghiệp vùng biên giới nhằm phục vụ giao thương và vận chuyển nông - lâm sản cho đồng bào; quan tâm bố trí kinh phí đo đạc, lập bản đồ địa chính đối với diện tích đất rừng mới tiếp nhận bàn giao (4.705,46 ha). Cần có cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thu hút, kêu gọi doanh nghiệp đầu tư xây dựng chuỗi liên kết bao tiêu sản phẩm nông - lâm nghiệp cho người dân vùng cao.
Kết luận buổi làm việc, đồng chí Lô Thị Kim Ngân đánh giá những kết quả đạt được; đề nghị chính quyền xã Mỹ Lý tiếp tục tập trung khắc phục những khó khăn, tồn tại trong quản lý, sử dụng đất đai và thực hiện chính sách giao đất, giao rừng gắn với phát triển sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số; khắc phục tình trạng chậm trễ trong thực hiện các dự án của Chương trình mục tiêu quốc gia, đảm bảo thực hiện hiệu quả, kịp thời, đúng đối tượng; nhất là quan tâm thực hiện tốt Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đồng chí Trưởng Ban Dân tộc HĐND tỉnh đề nghị xã chú trọng nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; quan tâm sâu sát Nhân dân, áp dụng hiệu quả các chính sách của Đảng, Nhà nước, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển và các chính sách thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia đã đề ra.
