Hội nghị do Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức, dưới sự chủ trì của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, tập trung thảo luận 17 dự án luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2.
Về phía Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An, tham dự Hội nghị có: Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Thị An Chung; ĐBQH chuyên trách Trần Nhật Minh; Ủy viên chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Minh Hiếu; Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Phạm Phú Bình.
Gắn chất lượng chính sách với điều kiện thực thi
Phát biểu khai mạc sáng 28/9, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, khối lượng công việc lập pháp lớn, thời gian gấp nhưng chất lượng không được phép giảm. Hội nghị cần thực sự trở thành “bộ lọc chất lượng” trước khi các dự án luật được trình Quốc hội xem xét, quyết định.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu làm rõ vấn đề thực tiễn mà mỗi dự án luật cần giải quyết, giá trị của chính sách mới, đối tượng chịu tác động, chi phí tuân thủ, nguồn lực thực hiện và trách nhiệm đến cùng. Công tác xây dựng pháp luật phải được đặt trong tư duy hệ thống, bảo đảm sự thống nhất giữa các luật và điều kiện tổ chức thi hành.
“Không lấy tiến độ thay cho chất lượng; không lấy số lượng luật được thông qua làm thước đo thành công của công tác lập pháp”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Trong ngày làm việc đầu tiên, Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An tham dự phiên thảo luận nhóm dự án thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng. Các dự án được thảo luận gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập; Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đối với chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, các ý kiến tại hội nghị tập trung vào khả năng tiếp cận hỗ trợ mặt bằng, ưu đãi thuế, giảm chi phí tuân thủ và bảo đảm sự đồng bộ giữa chính sách thuế với chế độ kế toán. Ở lĩnh vực dịch vụ kế toán, các đại biểu đề nghị rà soát yêu cầu về chứng chỉ, tiêu chuẩn chuyên môn để bảo đảm thống nhất với pháp luật về đầu tư và phù hợp thực tiễn.
Sáng 29/9, Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An tiếp tục tham dự Hội nghị. Tại phiên thảo luận về dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, các đại biểu thuộc Đoàn đã phát biểu, kiến nghị hoàn thiện chính sách xử lý tội phạm ma túy và quy định về phòng vệ chính đáng.
Đánh giá đầy đủ tác động, phân hóa rõ trách nhiệm hình sự
Góp ý về chính sách hình sự đối với tội mua bán trái phép chất ma túy, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Thị An Chung đề nghị đánh giá tác động đầy đủ trước khi xem xét bỏ hoàn toàn hình phạt tử hình đối với tội danh này. Việc đánh giá cần dựa trên dữ liệu xét xử và thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Theo đại biểu, tội phạm ma túy ngày càng có tính tổ chức, sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn mới, liên kết xuyên địa bàn, xuyên quốc gia. Trong các đường dây lớn, người trực tiếp vận chuyển, giao nhận nhiều khi chỉ là một mắt xích được thuê, còn người tổ chức, điều hành và hưởng lợi chính đứng phía sau. Vì vậy, chính sách xử lý cần phân hóa rõ trách nhiệm theo vai trò, tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi.
Đại biểu phân tích, người chủ mưu, cầm đầu đường dây mua bán ma túy không chỉ thực hiện hành vi mua bán đơn lẻ mà còn tạo lập nguồn cung, tổ chức thị trường, thu lợi và duy trì mạng lưới đưa ma túy đến cộng đồng... Đây là những yếu tố cần được xem xét khi hoàn thiện chính sách hình sự đối với tội phạm ma túy có tổ chức.
Đặt vấn đề trong mục tiêu giảm cầu, giảm cung và giảm tác hại của ma túy, đại biểu nhấn mạnh các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn hành vi sử dụng phải đi đôi với kiểm soát chặt chẽ nguồn cung. Đối với người sử dụng ma túy, đặc biệt là người trẻ, cần quan tâm giáo dục, điều trị và hỗ trợ để thoát khỏi sự lệ thuộc. Theo đại biểu, tính nhân văn của chính sách hình sự còn thể hiện ở khả năng bảo vệ những người có nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm.
Trên cơ sở đó, đại biểu Thái Thị An Chung đề nghị nghiên cứu phương án tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng, thay vì bỏ hoàn toàn hình phạt tử hình đối với tội mua bán trái phép chất ma túy. Theo kiến nghị của đại biểu, hình phạt này chỉ áp dụng đối với người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy các đường dây mua bán ma túy có tổ chức, xuyên quốc gia với khối lượng đặc biệt lớn, thu lợi đặc biệt lớn hoặc có những tình tiết thể hiện mức độ đặc biệt nguy hiểm cho xã hội.
Làm rõ căn cứ thực hiện quyền phòng vệ chính đáng
Phát biểu về Điều 23 của dự thảo Bộ luật, đại biểu Hoàng Minh Hiếu đề nghị hoàn thiện quy định về phòng vệ chính đáng, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để người dân bảo vệ mình và người khác trước hành vi xâm phạm.
Theo đại biểu, cần làm rõ tiêu chí đánh giá thế nào là chống trả một cách cần thiết; cơ chế bảo vệ người phòng vệ trong những tình huống nguy hiểm điển hình; thời điểm phát sinh và kết thúc quyền phòng vệ. Các nội dung này có ý nghĩa trực tiếp đối với việc đánh giá hành vi và áp dụng pháp luật trong thực tiễn.
Đại biểu đề nghị việc đánh giá tính cần thiết của hành vi chống trả phải dựa trên toàn bộ hoàn cảnh mà người phòng vệ gặp phải, gồm tính bất ngờ, mức độ của hành vi xâm phạm, tương quan lực lượng, công cụ được sử dụng, thời gian, địa điểm và trạng thái tâm lý của người phòng vệ.
Theo đại biểu, khi bị tấn công bất ngờ, người phòng vệ khó có thể bình tĩnh cân nhắc chính xác mức độ chống trả. Vì vậy, cần xem xét toàn diện hoàn cảnh thực tế, tránh chỉ so sánh công cụ, phương tiện hoặc hậu quả do hai bên gây ra mà bỏ qua trạng thái tâm lý của người bị tấn công.
Cùng với việc làm rõ căn cứ bảo vệ người thực hiện quyền phòng vệ chính đáng, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu ngăn ngừa lạm dụng. Các trường hợp cố ý khiêu khích, chủ động tham gia ẩu đả hoặc gây thiệt hại sau khi hành vi xâm phạm đã kết thúc cần được quy định rõ để phân biệt với việc thực hiện quyền phòng vệ.
Đại biểu Hoàng Minh Hiếu cũng đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành nghị quyết hướng dẫn mới thay thế hướng dẫn hiện hành về phòng vệ chính đáng, tạo cơ sở áp dụng cụ thể, thống nhất. Việc hoàn thiện quy định này cần gắn với yêu cầu bảo vệ quyền sống, quyền cá nhân của người dân.
Kết luận nội dung thảo luận về dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định ghi nhận 10 ý kiến phát biểu với nhiều phân tích, đề xuất cụ thể. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp phối hợp với Tổng Thư ký Quốc hội hoàn chỉnh báo cáo tổng hợp, gửi cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan chủ trì thẩm tra nghiên cứu, tiếp thu, giải trình, tiếp tục hoàn thiện dự án Bộ luật trình Quốc hội thảo luận, xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2.
Phát biểu bế mạc Hội nghị chiều 29/9, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến cho biết: sau 2 ngày làm việc, Hội nghị đã hoàn thành chương trình thảo luận đối với 17 dự án luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, với 78 lượt đại biểu phát biểu. Các ý kiến góp phần làm rõ những nội dung còn có ý kiến khác nhau, bổ sung luận cứ để tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo.
Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu đầy đủ ý kiến đại biểu, tiếp thu tối đa những ý kiến hợp lý, giải trình rõ nội dung chưa tiếp thu; tiếp tục rà soát tính hợp hiến, hợp pháp, sự thống nhất giữa các luật, chi phí tuân thủ và điều kiện bảo đảm thi hành. Các ĐBQH tiếp tục nghiên cứu hồ sơ, lắng nghe, phản ánh trung thực ý kiến, kiến nghị của cử tri, chuẩn bị ý kiến phát biểu chất lượng tại kỳ họp.



