Tôi đến phố biển trong khuôn khổ Hội nghị Cộng tác viên toàn quốc của Báo Đại biểu Nhân dân. Trong khoảng thời gian ít ỏi ngoài chương trình hội nghị, vài lát cắt của đời sống Nha Trang khiến tôi nghĩ nhiều về câu nói tưởng như bâng quơ ấy. Biển đẹp có thể khiến người ta tìm đến Nha Trang. Nhưng điều gì khiến du khách đã có lịch trình lại muốn ở thêm một ngày, rồi thêm một ngày nữa?
Nha Trang có một lợi thế mà ai cũng đã biết: Đó là vịnh biển đẹp nằm ngay trong nhịp sống của phố phường. Và không phải ngẫu nhiên vịnh Nha Trang được ghi tên vào Câu lạc bộ các vịnh đẹp nhất thế giới từ năm 2003. Nhưng thời gian ngắn ở đây, điều khiến tôi chú ý không chỉ là vẻ đẹp đã được thế giới ghi nhận, mà còn là cách một đô thị biển đang tổ chức và chăm chút không gian ấy trong đời sống du lịch.
Chỉ cần bước qua đường Trần Phú, người ta đã có thể chạm vào một khoảng trời rộng, hàng dừa xanh mát, nghe tiếng sóng vỗ và nhìn thấy những dải cát vàng kéo dài dưới nắng. Buổi sáng, người dân tập thể dục, đạp xe, chạy bộ; du khách thong thả đi dọc bờ biển, có người đi bơi từ rất sớm và du khách tắm biển cả giữa trưa nắng. Đến chiều, mặt biển vẫn giữ sức hút riêng, còn khi phố lên đèn, dải ven biển lại chuyển sang một nhịp khác, đông vui mà không quá vội vã.
Điều tôi để ý không chỉ là vẻ đẹp của bãi biển, mà là cách không gian ấy được giữ cho người ta cảm thấy dễ chịu. Khu vực đặt ô, ghế nghỉ ngắm biển được bố trí khá linh hoạt: sáng sớm những chiếc ô và ghế mới được đưa ra, khoan cắm sâu xuống cát để phục vụ du khách; khi tối về, tất cả lại được thu dọn, trả lại bãi biển một khoảng không thoáng rộng. Trên mặt nước không có những phương tiện cơ giới khiến người tắm biển phải dè chừng. Những nhân viên làm việc theo ca thường xuyên cầm máy dò kim loại kiểm tra, đồng thời làm sạch khu vực bãi biển. Những việc tưởng như nhỏ ấy, khi được thực hiện đều đặn, tạo nên sự an tâm và cảm giác dễ chịu cho du khách.
Tại một quán cà phê ở điểm du lịch Hòn Chồng, người bán hàng hồ hởi kể về những vị khách quốc tế và trong nước ngày càng tìm đến đông hơn .Trên 1 cuốc xe Grab trên phố, bác tài xế sau khi tôi gợi chuyện đã nói khá nhiều về những đoàn khách Nga, Hàn Quốc, Trung Quốc. Theo câu chuyện của anh, có người đến nghỉ dài ngày, có người ở lại lâu hơn dự tính ban đầu. Anh nói vui và rất thật về sự hiện diện của du khách quốc tế: “Đôi khi mình cứ nghĩ đây là đất nước của họ”. Những câu chuyện tình cờ ấy, dù chỉ là những lát cắt nhỏ của đời sống du lịch, vẫn gợi ra một cảm nhận đáng chú ý: với một số du khách, Nha Trang dường như không còn chỉ là nơi ghé qua cho biết, mà đã trở thành một điểm đến để họ dành cho mình nhiều thời gian hơn.
Những số liệu được lãnh đạo chính quyền chia sẻ tại Hội nghị cũng phần nào cho thấy quy mô của dòng người đang tìm đến Nha Trang. Sau những thiệt hại nặng nề do thiên tai trong năm 2025, chính quyền địa phương đã tập trung khắc phục, nhanh chóng đưa các hoạt động trở lại bình thường. Trong 8 tháng đầu năm 2026, Khánh Hòa đón khoảng 18 triệu lượt khách, trong đó hơn 6,3 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu du lịch đạt gần 60.900 tỷ đồng. Trong dòng khách ấy, Nha Trang tiếp tục là một trong những điểm đến du lịch quan trọng của tỉnh.
Nhưng nếu chỉ có biển, câu chuyện về việc “ở lại lâu hơn” có lẽ vẫn chưa đủ. Điều khiến Nha Trang dễ níu chân du khách còn nằm ở chỗ một ngày ở đây có thể được mở ra theo nhiều cách, với những trải nghiệm nối tiếp nhau mà không tạo cảm giác phải chạy theo một lịch trình cố định. Ban ngày, phố biển hiện lên trong nhịp sống tấp nập, với những công trình, khách sạn hiện đại nối nhau dọc đường Trần Phú – tuyến đường ven biển gắn liền với diện mạo Nha Trang. Khi trời tối, nhịp phố chuyển sang một sắc thái khác: chợ đêm trở nên nhộn nhịp, những tốp du khách trong nước và quốc tế nối nhau qua các tuyến phố, hàng quán sáng đèn, tiếng trò chuyện và mua bán hòa vào dòng người.
Ở Tháp Bà Pô Nagar, qua phần giới thiệu của bạn hướng dẫn viên du lịch và là nhân viên của Trung tâm bảo tồn di sản Khánh Hòa, chúng tôi hiểu rõ hơn về những giá trị của Di tích; những chương trình nghệ thuật dân gian, sự hiện diện của các nghệ nhân Chăm biểu diễn, dệt vải, quay gốm và không gian di tích, khiến chuyến đi không còn chỉ là chuyện ngắm cảnh mà là hòa vào ký ức văn hóa của vùng đất. Một trong những nét độc đáo, mới lạ được khám phá là không gian Nhà hát Đó - công trình khánh thành vào năm 2023, với kiến trúc lấy cảm hứng từ chiếc đó - một ngư cụ dân gian, hay trong chương trình "Rối Mơ" tại đây, cách một chất liệu văn hóa được đưa vào đời sống nghệ thuật đương đại cũng tạo thêm lý do, hứng thú để người ta dành thời gian cho Nha Trang.
Từ biển sang di sản, từ một quán cà phê sang một sân khấu, từ một buổi chiều thong thả đến một chợ đêm náo nhiệt, những trải nghiệm ấy nối vào nhau thật tự nhiên. Du khách vì thế không nhất thiết phải "chạy tour" để thấy mình đã đi đủ. Một cách tận hưởng thú vị, buổi sáng bạn có thể chọn - đi bộ bên biển, ngồi lại ở một quán cà phê ngắm phong cảnh, tối về khám phá phố đêm hay đơn giản chỉ là thong thả nhìn dòng người qua lại.
Sự mến khách ở Nha Trang đôi khi hiện lên từ những điều rất nhỏ: người bán hàng tận tình chỉ đường, dạy du khách học bơi tại biển, một người lái xe nhường khách du lịch qua đường giữa phố đông, nhân viên chủ động hỗ trợ gia đình có trẻ nhỏ. Những cách ứng xử chừng mực, thân thiện ấy lặp lại trong đời sống khiến người mới đến dễ cảm thấy gần gũi, bớt đi sự cảnh giác và có tâm thế thoải mái hơn để khám phá thành phố.
Một người quen của tôi, sau khi chuyển công tác cùng gia đình vào Nha Trang sinh sống đã khá lâu, kể lại một câu chuyện từ những ngày đầu. Có lần đi chợ, em quên mang ví, loay hoay nói sẽ về lấy tiền. Bác bán hàng cười hiền: “Cô cứ cầm về đi rồi gửi tiền sau. Lỡ cháu không tìm được để trả cô thì sao?” - Thấy bạn ái ngại, bác xua tay: “Không sao đâu. Nếu không thể nhận được thì xem như phước duyên”.
Một câu nói giữa phiên chợ, nhưng đủ để người mới đến nhớ về một đô thị lớn bằng cảm giác thân tình. Có lẽ, những điều bình thường như thế cũng góp phần làm nên văn minh du lịch – nơi trải nghiệm của du khách không chỉ được tạo bởi cảnh quan hay dịch vụ, mà còn bởi cách con người đối xử với nhau. Và đôi khi, chính những điều không được viết trong lịch trình lại là thứ khiến người ta muốn ở lại lâu hơn một chút.
Điều đọng lại từ Tháp Bà Pô Nagar hay Nhà hát Đó, không chỉ là những công trình, mà còn là cách di sản được phát huy trong đời sống hôm nay. Tại các điểm đến, những mã QR được bố trí để du khách chủ động tìm hiểu về lịch sử, văn hóa và những câu chuyện phía sau mỗi công trình. Phía sau những điều tưởng như nhỏ ấy là một cách tổ chức điểm đến ngày càng chú trọng đến sự thuận tiện của du khách. Năm 2025, toàn tỉnh Khánh Hòa có 1.441 cơ sở lưu trú với hơn 70.500 phòng – một quy mô đủ lớn để đặt ra yêu cầu quản lý ngày càng bài bản. Cùng với đó, thông tin du lịch được số hóa, các công cụ chỉ dẫn được đưa đến gần hơn với người đi du lịch, các lực lượng phối hợp bảo đảm an ninh, an toàn và hỗ trợ du khách, tất cả cùng hướng đến một điều giản dị: để người đến Nha Trang dễ dàng tìm thấy nơi mình cần đến, thông tin mình cần biết và cảm giác an tâm trong suốt hành trình.
Nhưng di sản sẽ khó có sức sống nếu chỉ còn lại hình hài. Điều cần giữ là những người hiểu nghề, hiểu đất, hiểu chuyện và có thể truyền lại những giá trị ấy cho thế hệ sau. Một điểm đến có thể có biển đẹp, di tích, nghệ thuật và dịch vụ, nhưng phía sau tất cả vẫn là con người – những người đón khách, giữ gìn cảnh quan, kể câu chuyện và tạo nên sắc thái riêng của nơi mình sống.
Những cảm nhận từ chuyến đi khiến tôi nghĩ đến quê nhà Nghệ An – một vùng đất có bề dày truyền thống văn hóa, lịch sử cách mạng, cảnh quan và những giá trị được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Từ miền biển đến đồng bằng, trung du và miền núi phía Tây, mỗi vùng quê đều có những câu chuyện, phong tục và tri thức bản địa riêng. Nếu được gìn giữ và trao truyền, những giá trị ấy sẽ tạo nên chiều sâu rất riêng cho hành trình khám phá xứ Nghệ.
Chúng ta cùng tin tưởng rằng, với những giá trị giàu có và một cách làm du lịch ngày càng bài bản, từ quy hoạch không gian, đầu tư những điểm đến trọng điểm đến những điều tưởng như rất nhỏ như bản đồ, chỉ dẫn, cách cung cấp thông tin cho du khách, cùng với sự mến khách và sự tham gia của người dân, Nghệ An sẽ có thêm những điểm đến để người ta không chỉ ghé qua, mà còn muốn ở lại lâu hơn, hiểu hơn và rồi mong muốn trở lại.
Thời gian lưu lại ở Nha Trang qua nhanh. Những khoảng thời gian ít ỏi ngoài công việc chỉ đủ để nhìn đô thị du lịch qua vài con đường, một quán cà phê, một bãi biển và những cuộc trò chuyện tình cờ. Nhưng chỉ vài lát cắt của cảnh sắc, nhịp sống, cách Phố Biển được chăm chút và cách người dân đón tiếp du khách cũng đủ để người ta nhận ra sức hút của một nơi.
Mang theo câu nói của người bạn: “Ở đây vài ngày là không muốn về nữa”, chuyến đi và những cảm nhận nhanh chưa đủ để hiểu hết nơi này. Nhưng có lẽ chính những điều chưa kịp thấy, chưa kịp nghe kể hết đã khiến tôi cũng đã nghĩ: nếu có dịp, mình sẽ trở lại.
Tháng 9/2026
.jpg?md5=iVekuI_sh17YoNW7un-Yzw&expires=1789992448)
