Thực tiễn chuẩn bị Kỳ họp thứ 4 (kỳ họp thường lệ giữa năm 2026) của HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX, với khối lượng lớn nội dung trình HĐND xem xét, quyết định, cho thấy rõ vai trò của từng khâu trong quy trình chuẩn bị đối với chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử.

Thường trực HĐND tỉnh tổ chức phiên họp thẩm tra các báo cáo, dự thảo nghị quyết do UBND tỉnh trình Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh khóa XIX

Vai trò chỉ đạo của Thường trực HĐND tỉnh

Trong quá trình chuẩn bị kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh chỉ đạo, điều hòa và phối hợp các khâu chuẩn bị. Trên cơ sở chương trình kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh phân công, đôn đốc các Ban HĐND tỉnh và Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh rà soát tiến độ chuẩn bị hồ sơ, danh mục nội dung trình, chất lượng thẩm tra và các điều kiện phục vụ kỳ họp. Trước khi khai mạc, Thường trực HĐND tỉnh tổ chức họp rà soát lần cuối toàn bộ hồ sơ, nhất là các dự thảo nghị quyết sau thẩm tra, bảo đảm đủ điều kiện trình HĐND xem xét, quyết định. Đồng thời, công tác thông tin, tuyên truyền, chuẩn bị tài liệu, thông cáo báo chí và các điều kiện phục vụ Kỳ họp cũng được chỉ đạo thực hiện đồng bộ, góp phần bảo đảm kỳ họp diễn ra đúng kế hoạch, đúng quy định và đạt chất lượng.

Cơ quan trình – Hồ sơ là nền tảng của quyết sách

Chất lượng của một quyết sách trước hết được hình thành từ chất lượng hồ sơ do cơ quan trình chuẩn bị, chủ yếu là UBND tỉnh và các sở, ngành chuyên môn, Văn phòng UBND. Giá trị của hồ sơ không nằm ở dung lượng hay hình thức, mà ở căn cứ pháp lý vững chắc, cơ sở thực tiễn đầy đủ và khả năng dự liệu những vấn đề phát sinh khi chính sách được triển khai. Một dự thảo thiếu khảo sát thực tế hoặc chưa đánh giá đầy đủ tác động sẽ để lại khoảng trống mà các khâu phía sau khó có thể khắc phục hoàn toàn.

Ban Pháp chế HĐND tỉnh tổ chức họp thẩm tra các nội dung trình Kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 của HĐND tỉnh khóa XIX, nhiệm kỳ 2026 - 2031

Vì vậy, trách nhiệm của cơ quan trình không chỉ là hoàn thiện hồ sơ đúng thể thức, đúng thẩm quyền mà còn phải chủ động nghiên cứu, đánh giá tác động, dự báo những khó khăn trong quá trình thực hiện và tiếp thu, hoàn thiện dự thảo trước khi trình HĐND xem xét. Đối với các nội dung trình kỳ họp thuộc nhiều lĩnh vực, từ phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công, đất đai đến khoa học, công nghệ, du lịch, văn hóa, chế độ…chất lượng hồ sơ càng có ý nghĩa quyết định. Mỗi hồ sơ chưa hoàn thiện không chỉ làm phát sinh yêu cầu giải trình, chỉnh sửa mà còn tạo áp lực cho công tác thẩm tra và tiến độ chuẩn bị kỳ họp.

Các Ban HĐND tỉnh - Thẩm tra: Kiểm soát chất lượng nội dung trình

Nếu cơ quan trình chịu trách nhiệm xây dựng hồ sơ, thì các Ban HĐND tỉnh thực hiện chức năng thẩm tra - khâu kiểm soát chất lượng các báo cáo, tờ trình và dự thảo nghị quyết trước khi trình HĐND xem xét, quyết định. Đây là bước quan trọng nhằm bảo đảm mỗi nội dung trình kỳ họp được đánh giá khách quan, đúng quy định và sát thực tiễn.

Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh thẩm tra các nội dung trình kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 của HĐND tỉnh khóa XIX

Hoạt động thẩm tra tập trung làm rõ ba yêu cầu cốt lõi: tính hợp pháp, tính thống nhất và tính khả thi của dự thảo nghị quyết. Không chỉ đối chiếu với quy định của pháp luật, các Ban HĐND tỉnh còn xem xét sự phù hợp với thực tiễn, khả năng bố trí nguồn lực, tổ chức thực hiện và những tác động có thể phát sinh khi chính sách đi vào cuộc sống.

Đối với những nội dung còn có ý kiến khác nhau hoặc liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp, các Ban HĐND tỉnh tổ chức khảo sát, làm việc với cơ quan trình để yêu cầu giải trình, bổ sung căn cứ, hoàn thiện hồ sơ trước khi trình HĐND. Kết quả thẩm tra được thể hiện trong báo cáo trình tại kỳ họp, là cơ sở quan trọng để đại biểu HĐND nghiên cứu, thảo luận và quyết định.

Giá trị của công tác thẩm tra không chỉ ở việc phát hiện, kiến nghị chỉnh sửa những nội dung chưa phù hợp, mà còn tạo ra một kênh đánh giá độc lập đối với các dự thảo do cơ quan trình chuẩn bị. Đây là cơ chế quan trọng giúp HĐND thực hiện đầy đủ chức năng quyết định đối với những vấn đề quan trọng của địa phương trên cơ sở được xem xét nhiều chiều, thay vì chỉ dựa vào đề xuất của cơ quan soạn thảo.

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh thẩm tra các nội dung trình kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 của HĐND tỉnh khóa XIX

Tại Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX, 25 báo cáo và 23 dự thảo nghị quyết được trình trên nhiều lĩnh vực như kinh tế - xã hội, đầu tư công, đất đai, khoa học và công nghệ, đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác thẩm tra. Khối lượng công việc lớn, phạm vi tác động rộng đòi hỏi các Ban HĐND tỉnh rà soát kỹ căn cứ pháp lý, đánh giá đầy đủ tính khả thi và những vấn đề còn có ý kiến khác nhau trước khi trình HĐND xem xét. Hồ sơ được chuẩn bị càng kỹ lưỡng, công tác thẩm tra càng đi vào chiều sâu, tạo thêm cơ sở để đại biểu HĐND nghiên cứu, thảo luận và quyết định.

Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh - Tham mưu, khâu nối và bảo đảm các điều kiện phục vụ kỳ họp

Để các nội dung trình kỳ họp được chuẩn bị đồng bộ và đúng tiến độ, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh giữ vai trò tham mưu, phục vụ và điều phối giữa Thường trực HĐND tỉnh, các Ban HĐND tỉnh, cơ quan trình và đại biểu HĐND. Từ tiếp nhận hồ sơ, theo dõi tiến độ đến phục vụ hoạt động thẩm tra, Văn phòng bảo đảm dòng công việc được kết nối thông suốt trong toàn bộ quá trình chuẩn bị kỳ họp.

Dưới sự chỉ đạo của Thường trực HĐND tỉnh, Văn phòng chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan, kịp thời tham mưu xử lý những nội dung phát sinh, đồng thời chuẩn bị đầy đủ tài liệu và các điều kiện tổ chức để kỳ họp diễn ra đúng chương trình, nghiêm túc và hiệu quả. Công tác phục vụ được triển khai đồng bộ từ thông tin, tuyên truyền, chuẩn bị hội trường, hạ tầng kỹ thuật, đến bảo đảm các điều kiện hậu cần, góp phần để hoạt động của HĐND diễn ra liên tục, thông suốt và đúng quy định.

Đại biểu HĐND – Quyết định trên cơ sở thông tin nhiều chiều

Sau khi hồ sơ được chuẩn bị, thẩm tra và hoàn thiện, đại biểu HĐND thực hiện quyền xem xét, thảo luận và quyết định đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền của HĐND. Quyết định của đại biểu không chỉ được hình thành tại thời điểm biểu quyết, mà là kết quả của quá trình nghiên cứu tài liệu, tiếp xúc cử tri, khảo sát thực tiễn.

Kết quả thẩm tra của các Ban HĐND tỉnh cùng thực tiễn từ địa bàn và ý kiến cử tri là những căn cứ quan trọng để đại biểu cân nhắc, đánh giá toàn diện trước khi quyết định đối với từng nội dung trình kỳ họp.

Tại Kỳ họp thứ 4, hoạt động chất vấn tập trung vào các lĩnh vực đất đai, khoáng sản và quy hoạch xây dựng xã, phường - những vấn đề được cử tri và Nhân dân đặc biệt quan tâm. Đây cũng là dịp để đại biểu HĐND thực hiện vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri thông qua quyền chất vấn, yêu cầu làm rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước và người đứng đầu trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Chất lượng nghị quyết được quyết định từ công tác chuẩn bị

Thực tiễn chuẩn bị Kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 cho thấy, chất lượng của một nghị quyết không chỉ được quyết định tại hội trường mà được hình thành từ cả một quy trình chuẩn bị chặt chẽ. Từ công tác lãnh đạo chỉ đạo của Thường trực, cơ quan trình xây dựng hồ sơ, các Ban HĐND tỉnh thẩm tra, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh tham mưu, khâu nối, bảo đảm các điều kiện phục vụ đến quá trình nghiên cứu, thảo luận và quyết định của đại biểu HĐND, mỗi khâu đều có vai trò riêng nhưng cùng hướng tới mục tiêu ban hành những quyết sách đúng pháp luật, sát thực tiễn và khả thi.

Kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 còn có ý nghĩa đặc biệt khi là kỳ họp thường lệ đầu tiên của HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX, nhiệm kỳ 2026-2031, diễn ra trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành. Điều đó đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác chuẩn bị kỳ họp, không chỉ để bảo đảm chất lượng từng nghị quyết được thông qua mà còn góp phần tạo nền tảng cho việc thực hiện các mục tiêu phát triển của cả nhiệm kỳ, đáp ứng yêu cầu đổi mới hoạt động của HĐND và hiệu lực, hiệu quả quản trị địa phương.