Một cuốn sách trong chiếc cặp học trò

Có những buổi trao học bổng, nhìn từ xa giống như một buổi sáng mùa gặt. Người trao đứng một bên, người nhận đứng một bên. Những phong bì được trao đi, nhẹ thôi, mà chứa đựng biết bao kỳ vọng.

Có em cầm phong bì bằng hai tay. Ánh mắt vừa mừng, vừa giữ lại một chút dè dặt. Có lẽ trong đầu em đang nghĩ đến tiền học phí, đến bộ sách giáo khoa còn thiếu, đến chiếc xe đạp đã cũ.

Những đồng tiền ấy rất quý.

Quý như giọt nước giữa mùa khô.

Quý như bàn tay đưa ra đúng lúc.

Nhưng rồi, khi buổi trao kết thúc, mọi người ra về, sân trường trở lại yên tĩnh, cứ nghĩ mãi về chiếc cặp của các em.

Trong chiếc cặp ấy, có tập vở, có bút, có những trang bài tập còn dang dở.

Nhưng nếu có thêm vài cuốn sách… thì chiếc cặp ấy sẽ khác đi một chút.

Cuốn sách không làm no bụng.

Không đóng được học phí.

Không thay thế được những nhu cầu rất thật của đời sống.

Nhưng sách có một cách “nuôi” rất lặng lẽ.

Nó nuôi trí tưởng tượng của một đứa trẻ ở vùng quê chưa từng đi xa.

Nó nuôi niềm tin của một em học sinh từng nghĩ mình “không bằng ai”.

Nó nuôi những câu hỏi, mà đôi khi, chính câu hỏi lại mở ra con đường.

Có những cuốn sách không trả lời ngay.

Chỉ gieo vào đó một hạt giống.

Rồi hạt giống ấy lớn lên… lúc nào không hay.

Từng nghe một em sinh viên nói: “Em không nhớ mình đã nhận bao nhiêu học bổng. Nhưng em nhớ một cuốn sách, có người tặng, ghi mấy dòng chữ ở trang đầu”.

Chỉ vậy thôi.

Không phải là số tiền.

Mà là một cuốn sách.

Có lẽ, tiền giúp em đi qua một đoạn đường.

Còn cuốn sách giúp em biết mình đang đi đâu.

Nhiều chương trình thiện nguyện đã làm rất tốt. Những phong bì trao đi không chỉ là tiền, mà là tấm lòng. Nhưng nếu trong mỗi lần trao ấy, có thêm một vài cuốn sách, đặt vào tay các em, thì câu chuyện sẽ đầy hơn.

Không cần phải là cuốn sách lớn lao.

Chỉ cần là cuốn sách phù hợp.

Một cuốn kể về nghị lực.

Một cuốn mở ra thế giới.

Một cuốn giúp hiểu mình hơn một chút.

Và nếu trên trang đầu, có một dòng chữ viết tay: “Gửi em - mong em đi xa hơn những gì hôm nay em nghĩ…”, thì cuốn sách ấy sẽ không còn là món quà.

Nó trở thành một người bạn.

Có người hỏi: “Các em có đọc không?”

Có thể có em chưa đọc ngay.

Có thể cuốn sách nằm yên trong cặp một thời gian.

Nhưng không sao.

Hạt giống không phải lúc nào cũng nảy mầm ngay khi vừa gieo.

Chỉ cần nó ở đó. Đến một ngày, khi cần, nó sẽ tự tìm cách lớn lên.

Chợt nghĩ, một suất học bổng nếu chỉ có tiền, giống như một con thuyền được đẩy ra sông. Còn nếu có thêm vài cuốn sách, thì giống như có thêm một ngọn đèn. Con thuyền ấy không chỉ đi, mà còn biết đi về đâu.

Có thể, chúng ta không thay đổi được hết những khó khăn của các em.

Nhưng chúng ta có thể trao thêm một điều nhỏ bé.

Một cuốn sách.

Một lời đề tặng.

Một niềm tin được gửi gắm.

Để một ngày nào đó, khi các em lớn lên, nhớ lại, không chỉ nhớ mình đã từng được giúp đỡ, mà còn nhớ rằng… đã có ai đó tin mình có thể đi xa.