Thông tin chi tiết

  • Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức phiên họp giải trình của Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An
    17:12 09/07/2018
  • Trong nhiệm kỳ 2011 - 2016, khi Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2003 chưa quy định cụ thể về phiên họp của Thường trực HĐND, Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An đã chủ động tổ chức những cuộc họp liên tịch hàng tháng với Đoàn ĐBQH, UBND và UBMTTQVN tỉnh để rà soát, đôn đốc việc triển khai thực hiện nghị quyết HĐND cũng như đôn đốc việc giải quyết các vấn đề bức xúc, nổi cộm, tồn đọng ở địa phương.
  • Nhờ đó, đã đạt được những kết quả nhất định về kinh tế, xã hội, quốc phòng - an ninh và xây dựng chính quyền trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, do chưa có quy định cụ thể trong các văn bản luật nên hoạt động giám sát của HĐND thông qua các phiên họp còn chưa quy củ, hiệu quả chưa cao.

    Từ khi Luật tổ chức chính quyền địa phương có hiệu lực từ ngày 01/01/2016 và nhất là Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân có hiệu lực từ ngày 01/7/2016, Thường trực HĐND tỉnh đã chủ động quán triệt, bám sát vào các quy định của luật và thực tiễn tại địa phương, tiếp tục phát huy kết quả đạt được của nhiệm kỳ trước, không ngừng cải tiến phương thức, cân nhắc, lựa chọn các nội dung khi tổ chức phiên họp của Thường trực HĐND tỉnh. Đồng thời, triển khai hình thức giám sát mới, đó là tổ chức phiên giải trình.

    Điều 72, Luật tổ chức hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015 quy định về giải trình tại phiên họp Thường trực Hội đồng nhân dân: Căn cứ vào chương trình giám sát, Thường trực Hội đồng nhân dân yêu cầu thành viên của Ủy ban nhân dân, Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp giải trình và cá nhân có liên quan tham gia giải trình vấn đề mà Thường trực Hội đồng nhân dân quan tâm. Việc tổ chức giải trình, nội dung, kế hoạch tổ chức giải trình và người được yêu cầu giải trình do Thường trực Hội đồng nhân dân quyết định. Người được yêu cầu có trách nhiệm báo cáo, giải trình theo yêu cầu của Thường trực Hội đồng nhân dân.

    Trong chương trình công tác năm 2017, Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An đã xác định tổ chức 02 phiên họp giải trình vào tháng 4 và tháng 9. Trong tháng 4/2017, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức phiên họp giải trình về tình hình thực hiện chính sách tái định cư Dự án thủy điện Hủa Na, huyện Quế Phong. Dự án thủy điện Hủa Na do Công ty cổ phần thủy điện Hủa Na (thuộc Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam) làm chủ đầu tư được khởi công xây dựng vào ngày 28/3/2008 tại xã Đồng Văn, huyện Quế Phong, hoàn thành, phát điện tổ máy số 1 và hòa vào lưới điện quốc gia ngày 01/02/2013; nhà máy có công suất thiết kế 180 MW với tổng mức đầu tư theo phê duyệt điều chỉnh (lần 3) là 7.092.979,9 triệu đồng. Công trình ảnh hưởng đến 14 bản vùng lòng hồ thuộc 2 xã Đồng Văn, Thông Thụ, với 1.362 hộ dân (5.236 nhân khẩu) phải di dời tái định cư đến tại 13 điểm tái định cư thuộc xã Đồng Văn, Thông Thụ, Tiền Phong và 484 hộ tái định cư tự do.

    Tuy mới chỉ là phiên đầu tiên, nhưng đã nhận được sự quan tâm, ủng hộ của dư luận xã hội và nhờ đó hiệu quả hoạt động giám sát của Thường trực HĐND tỉnh ngày càng được khẳng định.Hoạt động giải trình giúp cho các đại biểu cũng như các cơ quan hành chính nhà nước nhìn nhận, đánh giá khách quan chính xác những bất cập, nguyên nhân của những hạn chế, bất cập trong hoạt động quản lý điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, chấp hành pháp luật ở địa phương, qua đó thống nhất trao đổi, đưa ra các biện pháp tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực thi pháp luật của nhà nước, nghị quyết của HĐND.

    Để tổ chức giải trình tại phiên họp Thường trực HĐND tỉnh hiệu quả, chất lượng cần nhiều yếu tố, trong đó cần tập trung vào 03 giai đoạn cụ thể sau:

    1. Công tác chuẩn bị phiên họp

    a) Thu thập thông tin và lựa chọn nội dung

    Việc lựa chọn nội dung có ý nghĩa rất quan trọng đối với thành công của mỗi phiên họp. Hơn một tháng trước ngày tổ chức phiên họp, Thường trực HĐND tỉnh đã chủ động hội ý, trao đổi trong các thành viên Thường trực, có công văn đề nghị các Ban HĐND và Văn phòng HĐND tỉnh trên cơ sở kết quả giám sát, khảo sát của Thường trực HĐND tỉnh, các Ban, Tổ đại biểu và đại biểu HĐND tỉnh và qua các kênh thông tin khác như ý kiến, kiến nghị của cử tri, phương tiện thông tin đại chúng...lựa chọn, đề xuất để thống nhất nội dung sẽ đưa ra giải trình tại phiên họp.

    Các vấn đề đưa ra giải trình phải là những vấn đề cấp bách, bức xúc, nổi cộm tại địa phương; có tác động lớn đến việc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và cũng là những vấn đề cử tri tỉnh nhà rất quan tâm.

    b) Khảo sát, nghiên cứu nội dung đã chọn

    Sau khi thống nhất được nội dung tại phiên họp tháng 3/2017, trên cơ sở đồng ý của Thường trực, Đoàn khảo sát của HĐND tỉnh đã tiến hành kiểm tra thực tế tại các khu tái định cư, nghe trực tiếp ý kiến của người dân, lấy ý kiến của các chuyên gia và thu thập các minh chứng cụ thể, chính xác; từ đó, tổng hợp kiến nghị Thường trực HĐND tỉnh yêu cầu các sở, ngành giải trình từng vấn đề cụ thể.

    c) Ban hành kế hoạch, chương trình

    Thường trực HĐND tỉnh đã thông báo đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo Thủ trưởng cơ quan chuyên môn, UBND cấp huyện và các cơ quan, đơn vị, cá nhân liên quan chuẩn bị báo cáo giải trình về nội dung tình hình thực hiện chính sách tái định cư dự án thủy điện Hủa Na (nêu rõ những kết quả đạt được, những hạn chế, bất cập, nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp trong thời gian tới). Báo cáo gửi về Thường trực HĐND tỉnh trước 10 ngày.

    Đồng thời, Văn phòng HĐND tỉnh gửi văn bản thông báo thời gian tổ chức phiên họp và gửi Thủ trưởng sở, ngành liên quan chuẩn bị nội dung, tài liệu để trực tiếp báo cáo, giải trình tại phiên họp theo đúng quy định; chủ động phối hợp với các Ban HĐND, Văn phòng UBND tỉnh chuẩn bị chu đáo nội dung, thông tin, tài liệu, chương trình phục vụ phiên họp. Đặc biệt trực tiếp phối hợp với Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh, Báo Nghệ An theo dõi, thu thập các thông tin, tuyên truyền, phỏng vấn lãnh đạo ngành liên quan, các đại biểu HĐND tỉnh, cử tri về các nội dung liên quan đến vấn đề cần giải trình.

    2. Tổ chức phiên họp

    Thành phần tham dự phiên giải trình gồm có: các đồng chí Ủy viên Thường trực HĐND tỉnh; lãnh đạo chuyên trách các Ban HĐND tỉnh; Tổ đại biểu HĐND tỉnh tại huyện Quế Phong; đại diện lãnh đạo UBND tỉnh, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh, Văn phòng HĐND tỉnh, Văn phòng UBND tỉnh; Đại diện lãnh đạo các Sở: Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Tài chính, Công thương, Tài nguyên và Môi trường; Đại diện UBND huyện Quế Phong, Công ty cổ phần thủy điện Hủa Na, Hội đồng bồi thường và hỗ trợ tái định cư dự án thủy điện Hủa Na (những người được yêu cầu giải trình), 03 Trưởng bản thuộc 03 xã tái định cư dự án thủy điện Hủa Na.

    Tại phiên giải trình, đại diện Công ty CP thủy điện Hủa Na và các cơ quan, đơn vị liên quan đã báo cáo những vấn đề được yêu cầu. Thành viên Thường trực HĐND tỉnh, đại biểu HĐND tỉnh tham dự nêu các câu hỏi yêu cầu làm rõ hoặc nêu những vấn đề còn có ý kiến khác nhau giữa báo cáo giải trình và thực tế; đại diện cho người dân chịu tác động là các già làng, trưởng ban cũng được mời phát biểu để nêu lên các khó khăn, vướng mắc, các kiến nghị, đề xuất đối với cấp có thẩm quyền. Người giải trình tiếp tục giải trình vấn đề được nêu ra; đại diện lãnh đạo UBND tỉnh phát biểu làm rõ thêm. Chủ tọa phiên họp tóm tắt nội dung và dự kiến nội dung kết luận từ vấn đề được nêu lên; đề nghị UBND tỉnh, UBND huyện Quế Phong và Công ty CP thủy điện Hủa Na tập trung phối hợp giải quyết dứt điểm các tồn tại, nhất là các vấn đề liên quan đến sinh kế bền vững cho người dân vùng dự án trong năm 2017. Chủ tọa phiên họp đã lấy ý kiến biểu quyết của các thành viên trong Thường trực HĐND tỉnh tham dự phiên họp để thống nhất thông qua các nội dung kết luận.

    Sau phiên giải trình, thực hiện Thông báo kết luận của Thường trực HĐND tỉnh, UBND tỉnh đã cử Đoàn công tác do 01 đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn đi kiểm tra thực tế tại các điểm tái định cư của công trình Thủy điện Hủa Na (Quế Phong) và có buổi làm việc với các bên liên quan để tìm giải pháp tháo gỡ các vướng mắc.

    3. Giám sát thực hiện các nội dung kết luận phiên họp

    Kết luận của phiên họp giải trình chỉ thực sự có ý nghĩa, thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai thực hiện trên thực tế. Ý thức rõ điều này, ngay sau phiên họp, Thường trực HĐND tỉnh chỉ đạo Văn phòng HĐND tỉnh khẩn trương phát hành Thông báo kết luận; yêu cầu UBND tỉnh báo cáo kết quả thực hiện các kiến nghị tại kỳ họp cuối năm 2017; phân công các Ban HĐND tỉnh giám sát và có ý kiến với UBMTTQVN tỉnh, với các Tổ đại biểu HĐND tỉnh cùng theo dõi, giám sát, nhất là Tổ đại biểu HĐND tỉnh tại huyện Quế Phong. Đồng thời thông qua các phương tiện thông tin đại chúng để theo dõi ý kiến phản ánh của nhân dân và cử tri tỉnh về các vấn đề liên quan đã được kết luận tại các phiên họp của Thường trực HĐND tỉnh. Đặc biệt, qua chuyên mục “Đối thoại với cử tri” mỗi tháng 01 lần trên Đài Phát thanh - Truyền hình Nghệ An và chuyên mục “Đại biểu Nhân dân, nói, làm và lắng nghe” trên Báo Nghệ An, kết luận của các phiên họp Thường trực HĐND tỉnh và phiên giải trình được thông tin kịp thời đến cử tri, nhờ đó, vừa phát huy vai trò giám sát của người dân, vừa gắn trách nhiệm cụ thể của cơ quan, đơn vị, cá nhân trong việc thực hiện các kết luận của Thường trực HĐND tỉnh.

    Từ thực tiễn tổ chức phiên họp giải trình của Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An vừa qua, nhận thấy để đảm bảo chất lượng, hiệu quả việc tổ chức phiên họp giải trình cần đảm bảo một số nội dung sau:

    - Công tác chuẩn bị phiên họp phải được chủ động và chu đáo; sự phối hợp giữa các cơ quan có trách nhiệm liên quan được triển khai sớm; nhất là sự phối hợp thường xuyên, chặt chẽ trong quá trình chuẩn bị nội dung, chương trình của các Ban và Văn phòng HĐND tỉnh.

    - Nội dung của phiên họp phải được lựa chọn kỹ, cụ thể, là vấn đề cử tri bức xúc phản ảnh qua tiếp xúc cử tri, được dư luận xã hội quan tâm, phù hợp với thực tiễn trên cơ sở bám sát các quy định về chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm, quyền hạn của HĐND tỉnh và của từng cơ quan, đơn vị có liên quan.

    - Thành phần tham dự phiên họp phải đảm bảo theo luật định; trong đó tăng cường trách nhiệm của lãnh đạo UBND tỉnh và Thủ trưởng các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh trong việc trực tiếp tham dự phiên họp và giải trình các nội dung, vấn đề được đặt ra tại phiên họp. Chú trọng thành phần tham dự là các già làng, trưởng thôn, xóm, bản để đại diện cho người dân chịu tác động trực tiếp của Dự án.

    - Chủ trì điều hành phiên họp theo đúng trình tự quy định tại Điều 72, Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND; nắm chắc và sâu sát đối với từng nội dung, vấn đề, lĩnh vực; phát huy dân chủ trong việc thảo luận, giải trình và thông qua nội dung kết luận tại phiên họp.

    - Nội dung kết luận tại phiên họp phải súc tích, cụ thể, có quy định trách nhiệm và thời hạn báo cáo kết quả thực hiện kiến nghị sau giải trình cụ thể (Thông báo kết luận phiên giải trình phiên tháng 4/2017 của Thường trực HĐND tỉnh đã yêu cầu UBND tỉnh báo cáo kết quả giải quyết trước ngày 05/11/2017); thông báo phải được phát hành sớm và công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng.

    - Chú trọng công tác thông tin, tuyên truyền các nội dung đưa ra giải trình trên các phương tiện thông tin đại chúng trước phiên họp để tạo được dư luận quan tâm.

    - Tăng cường theo dõi, giám sát, tiếp nhận những thông tin phản hồi từ nhiều kênh để tiếp tục đôn đốc UBND tỉnh và các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai thực hiện kết luận giải trình theo đúng thẩm quyền, đúng thời hạn quy định.

    Có thể khẳng định rằng, Luật tổ chức chính quyền địa phương và Luật toạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân thực sự là cơ sở pháp lý quan trọng giúp phát huy được vai trò, vị trí, hiệu lực của HĐND tỉnh; đồng thời, tầm quan trọng của phiên họp Thường trực HĐND tỉnh cũng ngày càng được khẳng định. Trong đó, chất lượng các nội dung, vấn đề được đặt ra để giải trình có tính quyết định đối với chất lượng của phiên họp; hiệu quả mỗi phiên họp của Thường trực HĐND có tác động trực tiếp đối với việc giải quyết những vấn đề bức xúc, nổi cộm, bất cập, vướng mắc phát sinh trên địa bàn; góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của địa phương./.

    TTHĐND

    Lượt truy cập