Thông tin chi tiết

  • Một số giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát chuyên đề của Thường trực và các Ban HĐND tỉnh Thanh Hóa
    10:20 26/10/2018
  • Ban biên tập xin giới thiệu bài tham luận của Thường trực HĐND tỉnh Thanh Hóa tại Hội nghị giao ban Thường trực HĐND 6 tỉnh Bắc Trung bộ lần thứ 4
  • Hoạt động giám sát là một trong những chức năng, nhiệm vụ quan trọng của Hội đồng nhân dân các cấp, bao gồm giám sát thường xuyên và giám sát chuyên đề. Giám sát có nhiều hình thức như: Xem xét báo cáo của Ủy ban nhân dân và các cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân cùng cấp; thông qua chất vấn tại kỳ họp; giám sát trực tiếp và giám sát thông qua xem xét các quyết định của cơ quan nhà nước cùng cấp... Trong đó, giám sát chuyên đề có vị trí rất quan trọng.

    Hằng năm, Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa xét thấy những vấn đề nổi cộm, bức xúc mà cử tri, nhân dân quan tâm cũng như những vấn đề lớn có tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh để ban hành Nghị quyết về chương trình giám sát chuyên đề của Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh.

    Từ đầu nhiệm kỳ 2016-2021 đến nay, ngoài giám sát thường xuyên, Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa đã tiến hành 16 cuộc giám sát chuyên đề tập trung vào một số lĩnh vực như: Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh giám sát việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân; công tác cải cách hành chính, trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính trên địa bàn tỉnh; Ban Pháp chế giám sát việc chấp hành pháp luật trong công tác thi hành án hình sự và dân sự; việc chấp hành pháp luật trong công tác quản lý, sử dụng biên chế công chức hành chính, sự nghiệp và hợp đồng lao động trên địa bàn tỉnh; việc chấp hành các quy định của pháp luật trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại; việc chấp hành pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường; Ban Kinh tế - Ngân sách giám sát việc giao vốn và tiến độ thực hiện các chương trình, dự án trong kế hoạch đầu tư phát triển năm 2016; tình hình nợ thuế và tiền sử dụng đất trên địa bàn tỉnh đến ngày 31 tháng 12 năm 2016; tình hình sử dụng đất để thực hiện các dự án đã được HĐND tỉnh chấp thuận trong 3 năm 2014-2016; công tác giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án trọng điểm và các dự án tại Khu kinh tế Nghi Sơn; Ban Văn hóa – Xã hội giám sát công tác bảo quản, tu bổ, phục hồi các di tích trên địa bàn tỉnh từ 2011 đến nay; công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn tỉnh từ 2015 đến nay; công tác quản lý, sử dụng quỹ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trên địa bàn tỉnh từ ngày 01/01/2015 đến nay; Ban Dân tộc giám sát việc thực hiện chính sách di dân tái định cư các công trình thủy điện trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2010-2015; việc thực hiện quy hoạch, đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi vừa và nhỏ trên địa bàn miền núi, giai đoạn 2010-2016; việc thực hiện chính sách hỗ trợ  trực tiếp cho các hộ nghèo ở vùng khó khăn theo Quyết định số 102/2009/QĐ-TTg ngày 07/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ trên địa bàn miền núi từ năm 2015-2016; việc triển khai thực hiện các nguồn vốn hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc Nghị quyết 30a, Chương trình 135 và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giai đoạn 2015-2017.

    Việc lựa chọn nội dung giám sát đảm bảo phù hợp với thực tiễn và toàn diện các lĩnh vực. Thường trực Hội đồng nhân dân thực hiện điều hòa, phối hợp hoạt động giám sát đảm bảo thống nhất, hạn chế chồng chéo về thời gian, địa bàn, đối tượng giám sát.

    Quy trình và cách thức giám sát của Thường trực, các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh tiếp tục được đổi mới, nâng cao chất lượng. Đề cương giám sát được xây dựng chi tiết, tạo điều kiện cho cơ quan chịu sự giám sát chuẩn bị báo cáo đúng nội dung, yêu cầu. Quá trình triển khai giám sát tại các địa phương được các cơ quan liên quan, địa phương phối hợp, tạo điều kiện thuận lợi, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động giám sát. Trong các cuộc giám sát của Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh, đoàn giám sát mời các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh tại địa phương và những người am hiểu về lĩnh vực giám sát cùng tham gia.

     Để có thông tin chân thực, chính xác, đoàn giám sát của Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã kiểm tra ngẫu nhiên một số bộ hồ sơ, vấn đề, vụ việc thuộc lĩnh vực giám sát tại những nơi được giám sát để phát hiện nội dung không thống nhất giữa báo cáo và tình hình thực tế của địa phương, như: Đoàn giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh giám sát về cải cách hành chính chọn ngẫu nhiên các thủ tục hành chính đã giải quyết để so sánh với quy định; Đoàn giám sát của Ban Pháp chế tiến hành đột xuất tại các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường, phát hiện tại chỗ hành vi xả thải trái phép; yêu cầu các cơ quan chức năng xử phạt theo quy định hoặc yêu cầu kiểm điểm công tác tham mưu thực hiện nhiệm vụ của một số cá nhân, tổ chức. Để có đầy đủ thông tin phục vụ hoạt động giám sát chuyên đề công tác quản lý việc trùng tu, tôn tạo di tích trên địa bàn tỉnh, Ban Văn hóa – Xã hội tiến hành khảo sát trực tiếp tại nhiều địa phương để thấy rõ hơn thực trạng các di tích trên địa bàn tỉnh cũng như công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực này. Đoàn giám sát của Ban Dân tộc đến từng hộ được thụ hưởng các chế độ chính sách của Nhà nước để tìm hiểu thực tế, từ đó phát hiện những hạn chế, bất cập trong việc thực hiện chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh. Kết quả của việc phân tích, xem xét hồ sơ và trực tiếp khảo sát tại cơ sở có ý nghĩa quan trọng. Từ đó, nhìn nhận, đánh giá vấn đề khách quan, chính xác. Với cách thức tiến hành như vậy, không lệ thuộc nhiều vào báo cáo giám sát, song vẫn có được những thông tin cần thiết phục vụ cho công tác giám sát.

    Hoạt động giám sát chuyên đề của Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã ghi nhận những kết quả đạt được, đồng thời chỉ rõ nhiều bất cập, hạn chế, khuyết điểm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị được giám sát. Qua giám sát về công tác tiếp công dân, giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo của công dân cho thấy việc tiếp công dân ở một số địa phương còn hình thức, chất lượng, hiệu quả chưa cao; chưa gắn tiếp công dân với việc giải quyết khiếu nại, tố cáo; vẫn còn nhiều vụ việc giải quyết chưa kịp thời, chưa tập trung giải quyết dứt điểm khiếu nại, tố cáo từ cơ sở; việc thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại, kết luận giải quyết tố cáo đã có hiệu lực của một số địa phương còn chậm. Hoạt động giám sát chuyên đề của Ban Pháp chế về việc chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường đã phát hiện một số hạn chế của nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong công tác bảo vệ môi trường, như: Hệ thống xử lý nước thải mang tính hình thức, đối phó với các cơ quan chức năng, chưa xuất phát từ lợi ích chung. Tình trạng xả nước thải, khí thải không qua xử lý, không bảo đảm quy chuẩn, xả thải vượt tiêu chuẩn kỹ thuật, đổ chất thải rắn không đúng quy định tại các cơ sở sản xuất giấy, bột giấy... vẫn đang diễn ra, mức độ vi phạm có nơi rất nghiêm trọng. Qua giám sát, Ban Kinh tế - Ngân sách đã làm rõ một số hạn chế, tồn tại trong công tác giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án trọng điểm và các dự án tại Khu kinh tế Nghi Sơn như: Một số dự án lớn giải phóng mặt bằng không đảm bảo tiến độ, kéo dài nhiều năm, làm giảm hiệu quả nguồn vốn, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư; công tác chỉ đạo, phối hợp, tổ chức triển khai giải phóng mặt bằng ở một số địa phương chưa thực sự quyết liệt, việc xử lý một số tình huống phát sinh trong giải phóng mặt bằng của một số dự án chưa cụ thể, linh hoạt, chưa kiên quyết, kịp thời nên hiệu quả chưa cao. Những hạn chế, tồn tại trong công tác quản lý nhà nước về du lịch cũng đã được báo cáo giám sát của Ban Văn hóa – Xã hội chỉ ra như: Công tác tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến du lịch còn nhỏ lẻ, rời rác, chậm ứng dụng công nghệ; môi trường du lịch, an ninh trật tự tại các khu du lịch chậm được cải thiện; tiến độ đầu tư các dự án du lịch còn chậm, chưa đáp ứng được yêu cầu. Để khắc phục những hạn chế, bất cập trong việc hỗ trợ trực tiếp cho người nghèo ở các vùng miền núi đặc biệt khó khăn, Ban Dân tộc HĐND tỉnh đã có nhiều kiến nghị đối với Trung ương, với tỉnh để chủ trương, chính sách tốt đẹp của Đảng và Nhà nước đối với người nghèo phát huy được kết quả cao nhất.

    Bên cạnh việc chỉ rõ những hạn chế, yếu kém của các địa phương, cơ quan, tổ chức, giám sát chuyên đề của Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã nhấn mạnh nguyên nhân chủ quan và trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác quản lý, điều hành dẫn đến những hạn chế, yếu kém. Sau mỗi cuộc giám sát, Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh có thông báo kết luận gửi đến đối tượng được giám sát và các tổ chức, cơ quan có liên quan để đánh giá ưu điểm, chỉ rõ khuyết điểm, tồn tại và nguyên nhân, trên cơ sở đó kiến nghị những biện pháp khắc phục.

    Nhiều nội dung giám sát chuyên đề của Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã được thảo luận và chất vấn tại Kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh, tạo hiệu ứng rất tích cực và mạnh mẽ. Tại Kỳ họp thứ 6 vừa diễn ra tháng 7 năm 2018, những vấn đề liên quan đến công tác cải cách hành chính, trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính; việc chấp hành pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, công tác giải phóng mặt bằng, quy hoạch thủy điện… được các đại biểu thảo luận sôi nổi, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh đã giành thời gian thỏa đáng giải trình, tiếp thu tại kỳ họp, với các giải pháp khắc phục cụ thể. Nội dung liên quan đến giám sát chuyên đề của Ban Kinh tế - Ngân sách về “Công tác giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án trọng điểm và các dự án tại Khu kinh tế Nghi Sơn” đã được Hội đồng nhân dân tỉnh chất vấn Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh. Với những thông tin chủ yếu thu thập được từ hoạt động giám sát chuyên đề của Ban Kinh tế - Ngân sách, các đại biểu có cơ sở chất vấn nhiều vấn đề liên quan đến hạn chế, yếu kém trong giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa trong thời gian qua, làm rõ trách nhiệm và các giải pháp khắc phục của Ủy ban nhân dân tỉnh, các cấp, các ngành. Nội dung liên quan đến giám sát chuyên đề của Ban Dân tộc về “Việc thực hiện chính sách pháp luật về bồi thường giải phóng mặt bằng và di dân tái định cư đối với các hộ bị ảnh hưởng xây dựng các công trình thủy điện trên địa bàn các huyện miền núi” cũng được Hội đồng nhân dân tỉnh chất vấn Giám đốc Sở Công thương về công tác quy hoạch các nhà máy thủy điện và xây dựng các khu tái định cư, tạo điêu kiện sinh kế cho người dân trong vùng bị ảnh hưởng.

    Cùng với các hình thức giám sát khác, giám sát chuyên đề của Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã giúp đại biểu và cử tri nắm được toàn diện những diễn biến phong phú của đời sống xã hội cũng như những vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn; kiểm chứng lại tính đúng đắn, phù hợp của các quy định pháp luật áp dụng tại địa phương, những chủ trương, biện pháp mà nghị quyết Hội đồng nhân dân tỉnh đã quyết nghị, đồng thời thấy rõ hơn những khó khăn, hạn chế, bất cập trong quản lý, điều hành và hoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị.

    Công tác thông tin, tuyên truyền về hoạt động giám sát chuyên đề của Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh cũng được quan tâm. Trong các cuộc giám sát đều mời phóng viên báo, đài của tỉnh tham dự, đưa tin công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng của tỉnh; hoạt động giám sát tại kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh được phát thanh, truyền hình trực tiếp trên sóng của Đài Phát thành – Truyền hình tỉnh để đông đảo cử tri và nhân dân theo dõi, giám sát.

    Có thể khẳng định, hoạt động giám sát chuyên đề của Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa trong thời gian qua ngày càng thực chất và hiệu quả, có tác dụng rõ nét, được dư luận, cử tri đánh giá cao; góp phần nâng cao chất lượng hoạt động Hội đồng nhân dân tỉnh nói chung, kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh nói riêng.

    Việc thực hiện các các kiến nghị sau giám sát của Hội đồng nhân dân được quan tâm. Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban Hội đồng nhân dân luôn tăng cường công tác giám sát, đôn đốc việc thực hiện các kết luận được ban hành sau giám sát. Đối với những kiến nghị sau giám sát chậm được giải quyết hoặc giải quyết chưa thỏa đáng sẽ được thực hiện tái giám sát hoặc chất vấn tại kỳ họp.

    Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực song hoạt động giám sát nói chung và giám sát chuyên đề của Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh vẫn còn một số tồn tại hạn chế như: Công tác phối hợp giữa Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh với các tổ chức chính trị - xã hội, các ban Đảng của Tỉnh uỷ trong hoạt động giám sát còn hạn chế, chưa tận dụng được kết quả giám sát của nhau. Một số thành viên trong Đoàn giám sát chưa giành nhiều thời gian và tâm huyết cho hoạt động giám sát chuyên đề. Về mặt khách quan, các quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động giám sát chưa thực sự đầy đủ, không thuận lợi cho việc áp dụng và thực hiện, thiếu các chế tài xử lý đối với việc không thực hiện các kiến nghị sau giám sát để đảm bảo tính khả thi cho hoạt động giám sát. Mô hình Văn phòng Hội đồng nhân dân tỉnh thực hiện theo Nghị định 48/2016 của Chính phủ không đáp ứng được yêu cầu về công tác tham mưu, phục vụ hoạt động của Thường trực, các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh nói chung, hoạt động giám sát nói riêng.

    Qua hoạt động giám sát chuyên đề của Thường trực và các Ban HĐND tỉnh từ đầu nhiệm kỳ 2016-2021 đến nay, chúng tôi rút ra một số bài học kinh nghiệm sau:

    - Muốn giám sát đạt chất lượng, hiệu quả, trước hết phải chuẩn bị kỹ các điều kiện cho cuộc giám sát. Cần lựa chọn vấn đề giám sát phù hợp với yêu cầu thực tiễn của địa phương, tránh dàn trải. Trong đó, cần tập trung vào những vấn đề nổi cộm, bức xúc như: Những chương trình, dự án, chính sách ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của đa số nhân dân; các vấn đề liên quan đến quản lý tài chính, đất đai, cải cách thủ tục hành chính, ô nhiễm môi trường...

    - Xây dựng đề cương yêu cầu đối tượng được giám sát báo cáo phải cụ thể, rõ ràng, giới hạn mốc thời gian.

    - Xem xét kỹ các báo cáo để phát hiện những hạn chế, bất cập hoặc mâu thuẫn trong báo cáo; cần thiết phải thu thập nguồn thông tin từ nhiều kênh khác nhau để tiến hành giám sát, không lệ thuộc vào báo cáo giám sát.

    - Quyết định thời điểm giám sát trực tiếp phù hợp với đơn vị, địa phương được giám sát, tránh giám sát vào những thời điểm cấp ủy, chính quyền các địa phương đang tập trung thực hiện những công việc cấp bách như: Phòng chống lụt bão, thiên tai, diễn tập quân sự, giải phóng mặt bằng…

    Để tiếp tục phát huy hiệu quả hoạt động giám sát chuyên đề, trong thời gian tới, Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh thực hiện tốt một số giải pháp sau:

    Một là, Thường trực Hội đồng nhân dân phân công trên cơ sở các Ban lựa chọn, đề xuất và có sự thống nhất chỉ đạo, điều hòa của Thường trực với các Ban Hội đồng nhân dân để tránh sự trùng chéo về nội dung, đối tượng, thời gian giám sát.

    Hai là, các thành viên trong Đoàn giám sát giành thời gian thỏa đáng nghiên cứu kỹ các quy định pháp luật, tài liệu liên quan, ý kiến cử tri, thông tin qua báo chí và dư luận xã hội. Tùy từng nội dung giám sát cụ thể, có thể tiến hành làm việc với cơ quan quản lý nhà nước trước, đi thực tế đơn vị, cơ sở sau và ngược lại. Từ đó, trên cơ sở đối chiếu các quy định của pháp luật, chức năng nhiệm vụ của đơn vị và so sánh kết quả, các số liệu, nhận định đánh giá của từng đơn vị được giám sát và để kiểm tra hay thẩm định kỹ những nội dung mà từng cơ quan đơn vị đã báo cáo.

    Ba là, chú trọng lựa chọn các kiến nghị sau giám sát cụ thể, có trọng tâm, đúng thẩm quyền và khả thi. Sau khi kết thúc giám sát, Ban Hội đồng nhân dân phải tổng hợp báo cáo kết quả giám sát với Thường trực Hội đồng nhân dân và gửi các đơn vị có liên quan. Báo cáo kết quả giám sát ngoài đánh giá những kết quả, khó khăn, vướng mắc, tồn tại, hạn chế; cần phải nêu rõ các kiến nghị trọng tâm, cụ thể, có tính khả thi, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.

    Bốn là, phải xem hoạt động theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát là nội dung quan trọng trong quá trình giám sát. Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh thực hiện điều hoà, phối hợp với các Ban Hội đồng nhân dân thường xuyên theo dõi, đôn đốc các đơn vị, địa phương được giám sát và các cơ quan có liên quan thực hiện kiến nghị giám sát nghiêm túc, kịp thời.

    Năm là, chủ động phối hợp giữa Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh với các tổ chức chính trị - xã hội, các ban Đảng của Tỉnh uỷ trong hoạt động giám sát để tận dụng được kết quả giám sát của nhau. Để tăng hiệu quả công tác giám sát, những nội dung chất vấn sẽ xoay quanh những kết quả, kiến nghị giám sát của các Ban và Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, đồng thời, đưa các kết quả giám sát lên các phương tiện thông tin đại chúng để cử tri và nhân dân theo dõi, giám sát./.

    Thường trực HĐND tỉnh Thanh Hóa

    Lượt truy cập