Thông tin chi tiết

  • Kinh nghiệm của HĐND tỉnh Quảng Trị trong giám sát chuyên đề về quản lý, sử dụng đất trên địa bàn tỉnh
    10:20 26/10/2018
  • Ban biên tập xin giới thiệu bài tham luận của Thường trực HĐND tỉnh Quảng Trị tại Hội nghị giao ban Thường trực HĐND 6 tỉnh Bắc Trung bộ lần thứ 4
  • Ngay từ đầu nhiệm kỳ 2016 – 2021, kế thừa và phát huy những kết quả đã được, HĐND tỉnh Quảng Trị khóa VII đã bám sát quy định của Luật tổ chức chính quyền địa phương và Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân để tổ chức các hoạt động giám sát chuyên đề đúng chủ thể, trọng tâm, đảm bảo chất lượng và hiệu quả.

    Giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh Quảng Trị trong năm 2017 và 6 tháng đầu năm 2018 đến nay đã được báo cáo kết quả tại kỳ họp giữa năm 2018;  để thực hiện hoạt động trên, Thường trực HĐND tỉnh đã trình HĐND tỉnh Quảng Trị ban hành các Nghị quyết số 20/NQ-HĐND ngày 19/8/2016 về phê duyệt chương trình giám sát của HĐND tỉnh năm 2017, số 15/NQ-HĐND ngày 29/7/2016 về phê duyệt chương trình giám sát của HĐND tỉnh năm 2018; đồng thời Thường trực HĐND tỉnh cũng đã ban hành Nghị quyết về chương trình giám sát của năm 2018 vào ngày 08/01/2018.

    Trên cơ sở Nghị quyết HĐND tỉnh về Chương trình giám sát; Thường trực HĐND tỉnh đã chỉ đạo điều hòa, phân công phối hợp và có kế hoạch cụ thể phân công tổ chức thực hiệt các hoạt động giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh đối với Thường trực HĐND và các Ban HĐND tỉnh.

    Trong thời gian trên, Thường trực HĐND tỉnh đã chủ trì trực tiếp thành lập Đoàn, triển khai 03 hoạt động giám sát chuyên đề chính của HĐND tỉnh về: Tình hình quản lý, sử dụng đất trên địa bàn tỉnh.  Tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn tỉnh Quảng Trị theo Nghị định số 108/2014/NĐ-CP ngày 20/11/2014 của Chính phủ và Quyết định số 2218/QĐ-TTg ngày/10/12/2015 của Thủ tướng Chính phủ. Công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh Quảng Trị năm 2017 và quý I/2018. Ngoài ra, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức khảo sát và đối thoại, giải quyết một số vụ việc khiếu nại, kiến nghị kéo dài của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 2 và thứ 3 HĐND tỉnh liên quan đến lĩnh vực đất đai, tài nguyên khoáng sản .. như vụ đối khiếu nại về việc đền bù, hỗ trợ giải phóng mặt bằng Quốc lộ 1A; Đối thoại giải quyết ý kiến, kiến nghị giữa chính quyền, nhân dân thị trấn Cửa Việt, xã Gio Việt với Công ty TNHH phát triển khoáng sản Duy Tân về dự án nạo vét cát bùn trên dòng sông Hiếu; Đối thoại giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri liên quan đến việc giao đất cho Công ty TNHH Thống Nhất thuê đất khai thác khoáng sản titan tại thôn Thủy Bạn, xã Trung Giang, huyện Gio Linh.

    Nét nổibật nhất trong giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh trong thời gian qua  đó là giám sát thực hiện các quy định của pháp luật, nghị quyết của HĐND tỉnh và thực hiện kết luận giám sát của Thường trực HĐND tỉnh về tình hình quản lý, sử dụng đất trên địa bàn tỉnh.

    Căn cứ làm cơ sở giám sát toàn diện nội dung trên, trong giai đoạn từ năm 2010-2016, HĐND tỉnh Quảng Trị đã  tổ chức 3 đợt giám sát và tái giám sát chuyên đề về tình hình quản lý, sử dụng đất rừng của tổ chức, cá nhân; mà trọng tâm là tình hình sử dụng đất của các công ty lâm nghiệp, Ban Quản lý rừng phòng hộ và các tổ chức được nhà nước giao đất trồng rừng trên địa bàn tỉnh; tình quản lý, sử dụng đất của các tổ chức, doanh nghiệp được nhà nước giao đất, cho thuê đất. Ngoài ra, Thường trực HĐND tỉnh còn tổ chức nhiều cuộc giám sát, đối thoại đột xuất để nghe các bên báo cáo tình hình giải quyết các vụ việc khiếu nại, kiến nghị phản ánh của nhân dân và cơ quan báo chí về tình hình sử dụng đất đai trên địa bàn tỉnh;  ban hành các Kết luận số: 145/KL-TTHĐND ngày 03/11/2010 của Thường trực HĐND tỉnh về Hội nghị chuyên đề về quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng và tái giám sát năm 2011; HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết só 13/NQ-HĐND ngày 16/8/2012 về giám quản lý, sử dụng đất của các tổ chức được nhà nước giao đất, cho thuê đất; năm 2015 Thường trực HĐND tỉnh giám sát và ban hành Kết luận số 356/KL- HĐND về giám sát sử  dụng đất của các tổ chức, cá nhân được nhà nước giao đất.

    Trong giai đoạn này Hội đồng nhân dân tỉnh đã kịp thời ban hành các nghị quyết nhằm cụ thể hóa các quy định của pháp luật về đất đai trên địa bàn: Như ban hành bảng giá các loại đất giai đoạn 2015-2019 để phục tính thuế, trao đổi, chuyển nhượng, bồi thường… bảo đảm quyền và lợi ích của nhà nước, người dân và doanh nghiệp khi thực hiện Luật Đất đai; Nghị quyết quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất 2020; Nghị quyết về Quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng giai đoạn 2011 - 2020; Nghị quyết về Khung giá rừng và các nghị quyết về thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện các dự án phát triển KT-XH.

    Qua giám sát, chúng tôi đã phát hiện và chỉ ra một số vấn đề:

    Một là: Một số tổ chức, doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu kinh tế, khu du lịch được nhà nước giao đất, cho thuê đất chậm triển khai thực hiện dự án đầu tư, vi phạm về quản lý và sử dụng đất đai.

    Các dự án thuê đất để sử dụng vào mục đích sản xuất, kinh doanh, thương mại, dịch vụ đã đi vào hoạt động, sử dụng đất khoảng 60-70% diện tích đất đã thuê, phần diện tích đất còn lại chưa xây dựng giai đoạn II, hoặc đã xây dựng nhưng chưa lắp đặt máy móc thiết bị, hoặc sử dụng có sai phạm, sử dụng lãng phí cơ sở hạ tầng đã đầu tư trong khu công nghiệp, khu kinh tế, khu du lịch.

    - Tại Khu Công nghiệp Nam Đông Hà trong số 31 dự án thuê đất, chỉ có 17 dự án đang hoạt động, sử dụng 424.604m2 đất, đạt tỷ lệ 65% diện tích đất đã thuê. Phát hiện 01 dự án sử dụng đất không đúng mục đích, với diện tích 13.311m2; có 04/12 dự án thuê đất có sai phạm, hoặc chưa hoạt động thuộc lĩnh vực gia công, chế biến ván gỗ và 03/06 dự án gia công, sản xuất kim khí .

    - Tại Khu Công nghiệp Quán Ngang có 02 dự án thuê đất (với diện tích 323.391m2) chiếm tỷ lệ 35% diện tích đất cho thuê nhưng chỉ thực hiện san nền, giữ đất.

    - Tại Khu kinh tế TMĐB Lao Bảo có 06 dự án sử dụng đất có sai phạm, với diện tích 92.589m2, chiếm tỷ lệ 20% diện tích đất đã thuê.

    - Tại Khu Du lịch Cửa Việt - Cửa Tùng có 04 dự án chưa triển khai, với diện tích: 59.000m2.

    - Một số kết luận của Thường trực HĐND khóa 5 và  6 về việc xử lý vi phạm về đất đai trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, đất đô thị đã triển khai thực hiện nhưng chưa nghiêm.

    Hai là: Đối với các công ty lâm nghiệp, Quảng Trị còn 03 Công ty lâm nghiệp 100 vốn nhà nước, có diện tích sử dụng đất trải dài trên 7 huyện, thị.Bên cạnh thực hiện chức năng trồng rừng bảo đảm độ che phủ, thì việc quản lý, khai thác, sử dụng đất đai hiệu quả chưa cao.  Các công ty lâm nghiệp chưa đổi mới biện pháp quản lý, phương thức sản xuất, kinh doanh, chưa tương xứng với nguồn lực tài nguyên được Nhà nước giao quản lý, sử dụng.

    - Bất cập trong công tác quản lý tại các công ty lâm nghiệp là sử dụng đất rừng với diện tích lớn: 20.860 ha, nên xảy ra bất cập trong quản lý đất đai, tình trạng đất bị lấn chiếm, tranh chấp ngày càng gia tăng. Diện tích đất bị lấn chiếm, tranh chấp, cho mượn không thu hồi được 1.006 ha. Liên doanh, liên kết sản xuất với bên ngoài để trồng rừng với diện tích 5.331ha, trong khi đó các nhà máy chế biến gỗ dăm, nhà máy ván gỗ MDF không liên kết xây dựng vùng nguyên liệu tại địa bàn.

    - Sử dụng đất rừng hiệu quả thấp: Cáccông ty lâm nghiệp chủ yếu trồng rừng độc canh, chưa kết hợp chăn nuôi với trồng các loại cây ngắn ngày khác để tăng thu nhập. việc kê khai và nộp tiền thuê đất của 03 công ty chưa đúng quy định, diện tích chưa kê khai 2.141,8 ha tương ứng số tiền phải nộp 541 triệu đồng.Nộp ngân sách chưa tương xứng với tài nguyên rừng của công ty đang sử dụng, bình quân mỗi công ty nộp ngân sách trên dưới 01 tỷ đồng/năm.

    - Nhân dân, trong đó có đồng bào dân tộc thiểu số sống quanh rừng thiếu đất sản xuất: Tính theo định mức quy định của tỉnh, mỗi hộ của đồng bào dân tộc thiểu số được phân bổ 02 ha đất lâm nghiệp để sản xuất, hiện nay số hộ thiếu đất sản xuất 2.768 hộ, chưa tính số hộ thiếu đất sản xuất phải chuyển đổi nghề 1.372 hộ, trong khi bình quân mỗi lao động tại các công ty lâm nghiệp sử dụng đến 66,22 ha (20.860ha/315lao động), gấp 33,11 lần so với các hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

    - Diện tích đất có nguồn gốc từ nông lâm trường đã bàn giao cho các địa phương gặp khó khăn trong quy chủ để quản lý theo quy định của pháp luật.

    Ba là: Một số tổ chức, doanh nghiệp sử dụng đất không đúng mục đích.

    - Tại huyện Triệu Phong, thực hiện các quyết định thu hồi đất của UBND tỉnh để giao lại địa phương quản lý, hiện nay còn một số tổ chức chưa trả lại đất rừng sản xuất gồm có Văn phòng huyện ủy Triệu Phong đang quản lý 30,37 ha; Hội Nông dân huyện Triệu Phong 35,2 ha; Công an huyện Triệu Phong 10,2 ha; Trại giam Nghĩa An: 20 ha; Cục Hải quan tỉnh 23,69 ha.

    - Đất của một số doanh nghiệp được giao trước khi Luật đất đai có hiệu lực, hiện nay sử dụng không đúng mục đích và quản lý với diện tích đất đô thị tại những vị trí đắc địa khá lớn so với quy mô, chức năng, nhiệm vụ gồm: Công ty cổ phần dược y tế đang quản lý đất tại thị xã Quảng Trị và thành phố Đông Hà; Công ty Cổ phần Dịch vụ vận tải ô tô số 6 đang quản lý 14.974m2 đất tại Phường Đông Lương, TP Đông Hà, làm văn phòng đại diện và nhà hàng của Công ty.

    - Tại huyện Hướng Hóa, một số dự án đầu tư trồng cây công nghiệp dài ngày gặp khó khăn về giao đất, ảnh hưởng đến việc triển khai thực hiện như: Dự án trồng cây của Công ty CP cao su Khe Sanh, đến nay triển khai được một phần rất nhỏ so với quy mô của dự án 5.798,9ha; Dự án trồng cây Ba đậu Nam 468,9 ha của Công ty CP đầu tư và phát triển Lũng Lô 5 trả lại và giao cho nhà đầu tư mới Công ty Bình Hà đầu tư trồng cỏ, nuôi bò công nghiệp; Dự án trồng cây cà phê của Công ty CP cà phê Thái Hòa 197,4ha trả lại và giao cho nhà đầu tư mới Công ty CP Sacha Inchi Việt Thái để trồng cây sachi.

    Nhằm nâng cao hiệu quả giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh trong thời gian qua, qua kết quả giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh đã tham mưu, đề xuất:

    - Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành được Kết luận chỉ đạo toàn diện công tác quản lý nhà nước về đất đại trên địa bàn tỉnh. Trong đó, tập trung vào các vấn đề:

    + Ban hành kết luận tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo công tác quản lý, sử dụng đất đai trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là đất đai tại khu công nghiệp, khu kinh tế, khu du lịch; đất đô thị, đất đai trong lĩnh vực quốc phòng an ninh và biên giới, huyện đảo Cồn Cỏ.

    + Hằng năm, hoặc định kỳ bổ sung chương trình giám sát đất đai trong chương trình giám sát của Thường vụ Tỉnh ủy.

    + Năm 2018, đề nghị Thường vụ Tỉnh ủy chỉ đạo ký trách nhiệm với người đứng đầu các cơ quan liên quan đến quản lý nhà nước về đất đai, quản lý nguồn thu tài nguyên đất đai như Sở Tài nguyên môi trường, Cục Thuế tỉnh, BQL Khu kinh tế và các địa phương các địa phương.

    - Trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 29/NQ-HĐND ngày 14/12/2017 về quản lý, sử dụng đất trên địa bàn tỉnh chỉ đạo khắc phục các hạn chế, khuyết điểm theo kết luận giám sát của HĐND tỉnh. Trong đó, chỉ đạo các nội dung trọng tâm:

    + Chỉ đạo UBND tỉnh ban hành kế hoạch và tổ chức  thực hiện Kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy.

    + Chỉ đạo điều chỉnh Bảng giá các loại dất giai đoạn 2015-2019, trong đó có giá đất rừng; điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất tỉnh 2016-2020; điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng.

    + Chỉ đạo thanh tra toàn diện sử dụng đất đai tại các công ty lâm nghiệp, xem xét diện tích đất đang liên doanh, liên kết sản xuất 5.331 ha, đất bị lấn chiếm, tranh chấp, cho mượn 1.006 ha để biện pháp quản lý sử dụng  có hiệu quả; chỉ đạo bóc tách 3.156 ha đất rừng phòng hộ, diện tích đất các dự án định canh định cư ra khỏi đất quản lý của các công ty lâm nghiệp giao cộng đồng quản lý.

    + Quan trọng nhất của quyết nghị HĐND tỉnh chỉ đạo phải dành 15% - 20% quỹ đất trồng rừng của các công ty lâm nghiệp giao cho dân đại phương bảo đảm nhu cầu đất sản xuất trước khi cổ phần hóa; dành quỹ đất để quy hoạch phát triển khu dân cư, xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn mới và quỹ đất cho thu hút các dự án đầu tư.

    Từ thực tiễn trong hoạt động giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh Quảng Trị trong thời gian quan, Thường trực HĐND tỉnh Quảng Trị đã rút ra một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát chuyên đề HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2016 – 2021 như sau:

    Thứ nhất, tập trung xây dựng Chương trình giám sát của Hội đồng nhân dân đảm bảo đúng quy trình, quy định của pháp luật, làm nền tảng, cơ sở để Thường trực, các Ban HĐND tỉnh xây dựng Chương trình giám sát hằng năm. Tập trung xác định nội dung giám sát trọng tâm, trọng điểm; trong đó chú trọng hoạt động giám sát những nội dung quan trọng về tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh và việc giải quyết kiến nghị của cử tri; đổi mới giám sát chuyên đề, mỗi năm HĐND tỉnh chọn từ 01-03 chuyên đề giao Thường trực HĐND tỉnh giám sát, mỗi  Ban HĐND tỉnh giám sát không quá 03chuyên đề;

    Thứ hai: Tập trung theo dõi thực hiện các kết luận của HĐND tỉnh, Thường trực, Ban HĐND tỉnh để nâng cao chất lượng các kiến nghị giám sát; đôn đốc, “đeo bám” việc thực hiện kiến nghị giám sát của UBND tỉnh và các sở, ban, ngành liên quan, đồng thời tích cực “tái giám sát” việc thực hiện kết luận giám sát của HĐND, Thường trực, các Ban HĐND tỉnh.

    Thứ ba,giao Ban HĐND tỉnh tổ chức thực hiện chương trình giám sát của HĐND tỉnh trên lĩnh vực được phân công để giảm tải bớt khối lượng công việc của Thường trực HĐND tỉnh; đồng thời giao Ban HĐND tỉnh theo dõi thực hiện các kết luận, kiến nghị sau giám sát của HĐND tỉnh thuộc lĩnh vực Ban phụ trách.

    Thứ tư, cần bảo đảm thông tin, kinh phí và điều kiện vật chất cho các hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân, của Thường trực, các Ban HĐND, đại biểu HĐND để nâng cao chất lượng của các hoạt động giám sát, đồng thời quan tâm đến số lượng và chất lượng chuyên viên trực tiếp tham mưu của cơ quan Văn phòng HĐND tỉnh trên các lĩnh vực./.  

    Thường trực HĐND tỉnh Quảng Trị

    Lượt truy cập