Thông tin chi tiết

  • Giấy khai sinh – đến hẹn lại lên!
    17:12 09/07/2018
  • Ghé thăm nhà người chị họ, chưa kịp hỏi han sức khoẻ anh chị và các cháu như thế nào thì đã được nghe chị ấy than thở: "Cô là cán bộ tư pháp cô xem thế nào chứ mấy hôm nay tôi khổ sở quá vì cái giấy khai sinh cho cháu Thuý nhà cô..." Sau một thôi một hồi san sẻ tôi đã rõ nguyên nhân, lý do mà bà chị tôi kêu khổ kêu sở. Chuyện là thế này:
    • Cháu Thuý con gái đầu của chị tôi năm nay thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Để chuẩn bị cho kỳ thi, nhà trường yêu cầu mỗi em học sinh phải nộp 3 bản sao giấy khai sinh để làm hồ sơ thi tốt nghiệp. Nhà cũng ở gần UBND phường nên chị mang giấy khai sinh gốc và bản photo đến UBND phường để làm chứng thực bản sao, sau đó chị mang bản sao đã được đóng dấu của phường đến nộp cho nhà trường nhưng oái ăm thay nhà trường lại không chấp nhận mà yêu cầu phải nộp bản sao giấy khai sinh do UBND xã, phường nơi cháu đăng ký khai sinh cấp. Ngày thi đã cận kề lắm rồi, hồ sơ vẫn chưa xong, cả mẹ cả con đều như ngồi trên đống lửa.

       

      Ngay chiều hôm ấy, tôi đã cùng chị cầm giấy tờ đến trường của cháu. Sau khi nghe 2 chị em tôi trình bày, giải thích, khi đã biết tôi là cán bộ Tư pháp nên cuối cùng nhà trường cũng đồng ý nhận bản sao giấy khai sinh đó. Lúc bấy giờ chị tôi như mới cất được gánh nặng.

       

      Thực tế, trường hợp chị tôi chỉ là một ví dụ nho nhỏ. Cứ mùa thi đến hoặc mùa tựu trường, các bậc phụ huynh không chỉ tất bật trong nỗi lo thi cử của con cái mà còn phải khổ sở vì cả những chuyện tưởng đơn giản mà không hề đơn giản là bản sao giấy khai sinh. Nếu như trước đây, chỉ cần một tờ giấy khai sinh được đính kèm trong quyển học bạ, các thế hệ học sinh chỉ chuyên tâm chuyện học hành cho dù phải chuyển trường, chuyển cấp. Có thể ngày đó vấn đề thủ tục hồ sơ ít được chú trọng nhưng rõ ràng là phụ huynh và học sinh hầu như không phải lo lắng gì đến tờ giấy khai sinh nói riêng cũng như không cảm thấy phiền phức như bây giờ khi mỗi lần chuyển cấp học hoặc thi học sinh giỏi lại phải lo lắng đến chuyện hồ sơ, giấy tờ, thủ tục.

       

      Trở lại vấn đề giấy khai sinh. Ngay sau khi chào đời, trẻ được đăng ký khai sinh - đó là quyền dân sự đầu tiên của một con người và quyền này đã được ghi nhận trong văn bản pháp luật có vị trí chỉ sau Hiến pháp, đó là Bộ luật dân sự. Điều 29 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định: "Cá nhân khi sinh ra có quyền được khai sinh". Khi đăng ký khai sinh, trẻ em được cấp 01 bản chính giấy khai sinh. Bản sao và số lượng bản sao giấy khai sinh được cấp theo yêu cầu của người đi khai sinh. Giấy khai sinh thể hiện các yếu tố về mặt nhân thân của một người ngay từ khi sinh ra như họ tên, ngày sinh, quê quán, nơi sinh, quốc tịch, bố mẹ...Giấy khai sinh là cơ sở, căn cứ pháp lý để một con người thực hiện các quyền năng pháp lý và quyền công dân của mình.

       

      Trên thực tế, giấy khai sinh nhiều khi là nguyên cớ gây phiền hà và trở ngại cho nhiều người khi nhiều cơ quan chức năng yêu cầu công dân phải nộp giấy khai sinh để chứng minh nhân thân của mình, kể cả khi có nhiều căn cứ pháp lý khác có thể giúp xác minh nhân thân của người đó, ví dụ như chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu, hộ chiếu, sổ bảo hiểm xã hội, thẻ thương binh, thẻ học sinh hoặc các văn bằng chứng chỉ, giấy tờ khác. Để được hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp xã hội hay thi tuyển, xét tuyển vào các cấp học, từ kết hôn, thay đổi quốc tịch đến việc thực hiện chế độ miễn giảm, ưu tiên, thậm chí cả xin việc làm, đi lại... đều yêu cầu phải có giấy khai sinh trong hồ sơ của một cá nhân. Tuy nhiên, giấy khai sinh như thế nào thì mỗi cơ quan, tổ chức mỗi nơi quy định hoặc yêu cầu một khác. Ví dụ hồ sơ trúng tuyển dự bị đại học và hồ sơ trúng tuyển đại học hệ chính quy Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu phải có Giấy khai sinh (chỉ thu lại bản photocopy sau khi đã đối chiếu với bản chính) nhưng trong một số văn bản của các bộ ngành khác cũng về hồ sơ đăng ký tuyển sinh lại yêu cầu phải nộp giấy khai sinh hoặc bản sao giấy khai sinh. Nếu như có cơ quan đơn vị chỉ yêu cầu "bản sao hợp lệ giấy khai sinh"trong hồ sơ xin được hưởng các chế độ chính sách, chế độ ưu đãi nhưng có nhiều cơ quan lại yêu cầu rất cụ thể là: "bản sao giấy khai sinh có công chứng" hoặc "Giấy khai sinh (bản chính hoặc bản sao có công chứng)". Tình trạng này thực chất đã tạo nên sự lộn xộn, thiếu thống nhất trong nhận thức về giá trị pháp lý của bản chính và bản sao giấy khai sinh. Mặc dù theo quy định tại Nghị định 79/2007/NĐ-CP ngày 18/5/2007 của Chính phủ thì bản sao giấy khai sinh do UBND cấp xã cấp từ sổ gốc và bản sao giấy khai sinh được chứng thực từ bản chính đều có giá trị pháp lý sử dụng thay cho bản chính nhưng trên thực tế hầu hết các cơ quan, đơn vị không nhận thức đúng vấn đề này, có nơi thì cho rằng bản sao giấy khai sinh do UBND xã, phường cấp có giá trị hơn bản sao do chứng thực, có nơi thì ngược lại. Trước đây cũng có nhiều trường học yêu cầu tất cả các em học sinh phải thay toàn bộ giấy khai sinh được cấp trước đây bằng giấy khai sinh theo mẫu do Bộ Tư pháp phát hành mà không biết rằng để làm lại giấy khai sinh các bậc phụ huynh và các cơ quan chức năng đã phải tốn kém rất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc...

       

      Để khắc phục tình trạng này, thiết nghĩ các cơ quan chức năng nên sớm ngồi lại với nhau để có được sự thống nhất và hợp lý trong các quy định, hướng dẫn hoặc yêu cầu về giấy khai sinh để tránh sự tuỳ tiện trong vận dụng và giảm bớt khó khăn, phiền hà cho công dân./.

       

                                                                                       An Chung

                                                                  (Ban Pháp chế HĐND Tỉnh Nghệ An)

    Lượt truy cập